Menu

Vitiligo Nedir? Vitiligo Nedenleri ve Tedavisi


Vitiligo nedir?

Vitiligo, ciltte beyaz lekelerin oluşmasına sebep olan kronik bir hastalıktır. Vitiligonun sebebi ciltteki bir pigment olan melanin maddesinin eksikliğidir. Vitiligo vücudun her bölgesinde görülebilir ancak en sık yüzde, boyunda, ellerde ve cildin kıvrıldığı yerlerde görülür.

Normalde cildin ve saçın rengini melanin belirler. Vitiligo ise melanin üreten hücrelerin ölmesi ya da çalışmayı durdurması sonucu ortaya çıkar. Vitiligo her cilt rengine sahip insanda görülebilir. Vitiligo hayatı tehdit eden ya da bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak görünüşünden ötürü hastalarda stres yaratabilir. Vitiligo tedavisi, etkilenen kısımlardaki rengin düzelmesine yol açabilir ancak hastalığın nüksetmesi önlenemez ve ciltteki renk kaybı durdurulamaz.

Vitiligo2

Vitiligo nedenleri nelerdir?

Vücutta melanin pigmentinin oluşmasından sorumlu olan hücrelerin (melanositler) ölmesi ya da işlevinin durması sonucunda vitiligo oluşur. Vitiligo hastalığından etkilenen bölgeler beyaz ya da daha aydınlık bir renge dönüşür. Doktorlar bu hücrelerin neden öldüğünü ya da çalışmayı durdurduğunu net olarak bilememektedir. Ancak aşağıdaki durumların vitiligo ile alakalı olduğu düşünülmektedir: 

  • Bağışıklık sisteminin ciltteki melanositlere (cilde, gözlere ve saça renk veren pigmentlerin üretilmesini sağlayan hücreler) saldırmasına ve onları yok etmesine yol açan bir bağışıklık sistemi hastalığı
  • Ailede vitiligo hastalığı geçmişi olması
  • Güneş yanığı, stres, endüstriyel kimyasallara maruz kalma gibi tetikleyici etkenler

Vitiligo bir enfeksiyondan kaynaklanmaz ve insandan insana bulaşmaz.

Eğer aşağıdaki durumlara sahipseniz vitiligo hastalığına yakalanma riskiniz artabilir:

  • Ailenizde vitiligo hastalığına sahip biri varsa
  • Ailenizde otoimmün hastalıklarına sahip biri varsa (örneğin pernisiyöz anemi gibi hastalıklar)
  • Başka bir otoimmün hastalığınız varsa
  • Melanoma hastası iseniz (bir çeşit cilt kanseri) ya da lenf kanseri iseniz

Vitiligo nasıl geçer?

Vitiligo hastalığının tedavisinde kullanılan yöntemlerden bazıları şunlardır:

1) İlaç Tedavisi

İlaçlar vitiligo hastalığının ilerleyişini durduramaz ve melanosit hücreleri ölmeye devam eder. Ancak bazı ilaçlar tek başına ya da ışık terapisi ile birlikte kullanılırsa kaybedilen cilt renginin geri kazanılmasına yardım edebilir.

  • İltihaplanmayı kontrol altına alan kremler. Hastalıktan etkilenen bölgeye kortikosteroid kremler sürmek, kaybedilen cilt renginin geri kazanılmasına yardımcı olabilir, özellikle de hastalığın erken evrelerinde. Ciltte birkaç ay boyunca bir değişiklik görülmeyebilir. Bu ilaç yan etkilere sebep olabilir, deride incelme ve çizgiler oluşabilir. Çocuklar için ya da hastalıktan vücudunun daha geniş kısmı etkilenen hastalar için daha hafif ilaçlar verilebilir.
  • Bağışıklık sistemini etkileyen ilaçlar. Takrolimus ya da pimekrolimus gibi maddeler içeren merhemler (kalsinörin inhibitörleri), hastalıktan etkilenen alanın daha küçük olduğu vakalarda kullanılabilir; örneğin yüz ya da boyunda görülen vitiligolarda. Bu tedavi yöntemi, kortikosteroidlere göre daha az yan etkiye sahiptir ve ışık tedavisi ile birlikte kullanılabilir. Ancak yapılan bazı araştırmalarda bu ilacın lenf ve cilt kanserine sebep olabileceği şüphesi olduğu belirtilmiştir.

2) Terapiler

  • PUVA terapisi (Psoralen ve ışık terapisi). Bu tedavide bitki bazlı bir madde olan psoralen ve ışık terapisi birlikte kullanılır, böylece derideki beyaz kısımların renkleri normale çevrilir. Psoralen ağız yoluyla alınır ya da deriye uygulanır. Ardından hastaya ultraviyole A ışını (UVA), ultraviyole B ışını (UVB) ya da eksimer uygulanır. Bu tedavi, yalnızca ilaç tedavisi uygulamaktan ya da yalnızca ışık tedavisi uygulamaktan daha iyi sonuçlar vermektedir. 6-12 ay boyunca bu tedavi haftada üç kez tekrarlanarak uygulanır.
  • Depigmentasyon (hastalıktan etkilenmeyen derideki rengin alınması). Bu tedavi yöntemi, vitiligo hastalığının tüm vücuda yayılması ve diğer tedavi yöntemlerinin işe yaramaması durumların uygulanmaktadır. Cildin vitiligodan etkilenmeye kısımlarına derideki renk veren pigmentlerin çıkarılmasına yarayan bir madde uygulanır. Bu işlem, hastalıktan etkilenmeyen cildin rengini açar ve renksiz kısımlarla arasındaki ton farkı kapanır. Bu tedavi yöntemi 9 ay veya daha uzun süreyle, günde bir veya iki kez uygulanır. Yan etkiler arasında kızarıklık, şişme, kaşınma ya da cilt kuruluğu görülebilir. Renk kaldırma işlemi kalıcıdır, bu yüzden depigmentasyon işleminden sonra deri her zaman güneşe fazla duyarlı olacaktır, güneş kremi kullanmak gerekir.

3) Ameliyat

Eğer ışık tedavisi işe yaramadıysa cerrahi müdahale düşünülebilir. Ameliyat, diğer terapilerle birlikte de uygulanabilir. Aşağıdaki yöntemlerde amaç, cildin kaybolan renge yeniden kavuşmasını sağlayarak cilt tonunu dengelemektir.

  • Deri grefti. Bu işlemde doktorunuz normal renkte olan sağlıklı derinizde çok küçük parçalar alarak, renk kaybının görüldüğü kısımlara bu parçaları yapıştırır. Bu tedavi yöntemi genellikle vitiligo hastalığının küçük bölgeleri etkilediği vakalarda uygulanır. Olası yan etkiler arasında enfeksiyon, yaralanma, lekelenme, yeniden renklendirme işleminde başarısızlık görülebilir.
  • Vezikül (deride su toplaması) grefti. Bu yöntemde, doktorunuz sağlıklı deriniz üzerinde emme (vakumlama) yöntemi ile su toplamış kabarcıklar oluşturur. Ardından doktorunuz veziküllerin üst kısmını alarak renk kaybı görülen deriye nakil eder. Bu işlemin risklerinden bazıları yara izi kalması, yeniden renklendirme işleminde başarısızlık gibi durumlardır. Emme işleminin yol açabileceği deri hasarı ayrıca yeni bir vitiligo lezyonuna sebep olabilir.
  • Bu yöntemde doktorunuz, özel bir cerrahi alet kullanarak deri kaybı görülen kısımları renklendirir. Özellikle koyu renkli cilde sahip kişilerde, dudak ve dudak etrafı bölgesinde bu işlem oldukça etkilidir. Bu işlemin yan etkileri arasında cilt tonunu eşitlemede zorluk yaşanması, mikropigmentasyon işleminin yeni bir vitiligo lezyonunu tetiklemesi sayılabilir.

Vitiligo belirtileri nelerdir?

Vitiligo hastalığının temel belirtisi deride lezyonlar halinde renk kaybıdır. Renk kaybı genellikle önce güneşe maruz kalan kısımlarda görülür; eller, kollar, yüz ve dudaklar gibi. Vitiligo belirtileri aşağıdaki gibidir:

  • Ciltte lezyonlar halinde deri kaybı
  • Saçlarda, kirpiklerde, kaşlarda ya da sakallarda erken beyazlama ya da grileşme
  • Ağız ve burun içindeki dokularda renk kaybı
  • Göz küresinin iç katmanında renk değişimi ya da renk kaybı

Vitiligo her yaşta görülebilir, ancak genellikle 20 yaşından sonra ortaya çıkar. Vitiligo lezyonları aşağıdaki vücut bölgelerinde görülebilir:

  • Vücudun birçok yerinde. Bu tür vitiligo en sık görülen vitiligo çeşididir ve vitiligo lezyonları genellikle simetrik bir biçimde yayılmaya devam eder.
  • Vücudun yalnızca tek bir tarafında. Bu tür vitiligoya segmental vitiligo denir, genellikle erken yaşlarda ortaya çıkar. Bir ya da iki yıl boyunca ilerler ve sonra birden durabilir.
  • Vücutta bir ya da çok az bir kısımda. Bu tür vitiligoya ise fokal vitiligo denir.

Hastalığın nasıl seyredeceğini önceden tahmin etmek zordur. Bazen lezyonların ilerlemesi tedaviye gerek kalmadan durabilir. Birçok vakada renk kaybı ilerleyerek yayılmaya devam eder ve cildin büyük kısmına yayılır. Çok nadiren, cilt kaybettiği rengi kendiliğinden geri kazanır.

Çocuklarda vitiligo

Çocukluk döneminde görülen vitiligo, yetişkinlerde görülen vitiligodan farklıdır. Kız çocuklarında daha çok rastlanır ve çocukluk vitiligosunda en sık rastlanan tür segmental (vücudun yalnızca tek tarafında görülen) vitiligodur. Çocukluk vitiligosunda altta yatan bir otoimmün ya da endokrin rahatsızlıktan genellikle söz edilemez.

Çocukluk vitiligosu genellikle çocuğun psikolojisinde etkileri uzun süren bir iz ya da bir travma görülmesiyle ilişkilendirilir. Bu sebeple uygun tedavinin uygulanması son derece önemlidir. Bu tür vitiligolarda birçok tedavi yöntemi söz konusudur.

Vitiligo genetik midir?

Vitiligonun genetikle olan ilişkisi hakkında yapılan çalışmalar çok yetersizdir zira bu hastalık nüfusun yalnızca yüzde 0,75’ini etkilemektedir. Vitiligo hastalarının yüzde 10’luk kısmında, aile geçmişinde vitiligo hastalığı görülmüştür, bu da hastalığın genetik olabileceğine dair bir işarettir. Araştırmacılar, vitiligo hastalarının çocuklarında bu hastalığın görülme riskinin daha yüksek olduğunu doğrulamaktadır. Ancak bu durum, vitiligo hastalığına sahip ebeveynlerin çocuklarında mutlaka bu hastalığın görüleceği anlamına gelmemektedir. Yapılan araştırmalara göre ailesinde vitiligo hastalığı görülen bireylerin, bu hastalığa yakalanma riskinin yalnızca yüzde 5 oranında artığı tespit edilmiştir.

Kaynaklar:

https://www.nhs.uk/conditions/vitiligo/#what-causes-vitiligo

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vitiligo/diagnosis-treatment/drc-20355916

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3519254/

http://www.fightvitiligo.com/is-vitiligo-hereditary-will-you-get-vitiligo-from-your-parents/




Son 50 Yorum
  1. Erdı
    • naciye kolsal
  2. Zehra
  3. ela
    • Anonim
  4. ATAM
  5. Zeynep
  6. busra ulkucan
  7. tuba budak
  8. Anonim
  9. pinar
  10. Nourous
  11. Hande demiryapar
    • Anonim
  12. FUNDA
    • doğan
  13. ayça
  14. ayça
  15. osman
  16. alpaslan doğan
  17. yusuf
  18. selman
  19. Cihan
  20. Anonim
  21. NALAN
  22. filiz
  23. hilal
  24. gamze
  25. zeki
    • pinar
      • serkan
    • aleyna güneri
  26. zeki
    • mrs.pinar@hotmail.com
  27. bursalı
    • gokhan
  28. Ceylan
    • Anonim
  29. zuhre
  30. 30 7 2014
  31. okkes
  32. Anonim
  33. çiçek
  34. Hasret
  35. ada su

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.