Menu

Onikiparmak bağırsağı ülseri belirtileri ve tedavi yöntemleri


On iki parmak bağırsağı ülseri nedir?

Ülser, ya da diğer adıyla peptik ülser, mide ve ince bağırsağın üst kısmındaki iç tabakada meydana gelen açık yaradır. On iki parmak bağırsağı ülseri ise, ince bağırsağın üst kısmındaki kısımda meydana gelen ülserdir. Ülserin en yaygın belirtisi mide ağrısıdır. On iki parmak bağırsağı ülserine duodenum ülseri ya da duodenal ülser de denilir.

On iki parmak bağırsağı ülserinin en yaygın sebepleri Helikobakter pilori adlı bakteri sebebiyle oluşan enfeksiyonlar ve uzun süreli aspirin veya ağrı kesicilerin kullanımıdır. Stres ve baharatlı yiyecekler bilinenin aksine ülsere sebep olmazlar, yalnızca semptomların şiddetini artırırlar.

On iki parmak bağırsağı ülseri belirtileri nelerdir?

onikiparmak-bagirsagi

Duodenum ülserinin en yaygın belirtisi midede ve göğüs kafesinde yanma ve rahatsızlık hissidir. Özellikle aç kalındığında bu belirti daha da şiddetlenir. Yemek yediğinizde ya da antiasit bir ilaç aldığınızda hafifleyebilir ancak tekrarlayacaktır. Ağrı hissi birkaç dakika ya da birkaç saat sürebilir, birkaç gün ya da hafta gelip daha sonra geçebilir. Hastalığın diğer belirtileri ise şunlardır:

  • Şişkinlik hissi
  • Geğirme
  • İştah kaybı ya da kilo kaybı
  • Mide bulantısı
  • Koyu renkli ya da kanlı dışkı
  • Kusma

Küçük çaplı ülserler hiç belirti vermeyebilir. Ancak eğer yukarıdaki semptomları gösteriyorsanız mutlaka doktorunuza danışın.

Nedenleri nelerdir?

Ülserin sebebi, sindirim kanalındaki asidin, mide ya da ince bağırsağın iç yüzeyine zarar vermesidir. Asit, mide ve bağırsakta acı veren, kanayan, açık bir yara oluşumuna sebep olabilir. Bu duruma yol açan sebepler aşağıdaki gibidir:

  • Helikobakter pilori adında, genellikle mide ve bağırsak yüzeyindeki dokuları saran ve koruyan mukus tabakasında yaşayan bakteri ülsere yol açabilir. Bu bakteri çoğu zaman bir soruna yol açmaz ancak midenin iç yüzeyinde iltihaplanmaya yol açarak ülser oluşumuna sebep olabilir. Helikobakter pilori enfeksiyonunun nasıl yayıldığı net olarak bilinmemektedir. Yakın temasla kişiden kişiye bulaşabileceği düşünülmektedir. Aynı zamanda gıda ve su tüketimiyle de vücuda girebileceği ihtimaller dahilindedir.
  • Bazı ağrı kesicilerin düzenli olarak kullanılması.Aspirin ve steroid olmayan (non steroid) antienflamatuar ilaçlar gibi reçetesiz ya da reçete ile satılan ilaçların kullanılması mide ve ince bağırsağın iç dokusunda tahrişe ve iltihaba sebep olabilir. Bu ilaçlara ibuprofen içeren Advil, Motrin IB gibi ilaçları ve naproksen sodyum içeren Aleve, Anaprox gibi ilaçları örnek verebiliriz.
  • Diğer ilaçlar. Yukarıda saydığımız ilaçların yanı sıra, steroidler, antikoagülan ilaçlar (kanın pıhtılaşmasını engelleyen ilaçlar), düşük dozlu aspirin, seçici (selektif) serotonin geri alım inhibitörleri, alendronat içeren ilaçlar (Fosamax) ve risedronat içeren ilaçlar (Actonel) ülser oluşma riskini büyük oranda artırmaktadır.
  • Bazı durumlar da ülsere doğrudan yol açmasa da ülser riskini artırabilir, varsa ülserinizi şiddetlendirebilir. Bunlara örnek olarak; sigara içmek, alkol tüketmek, yoğun stres, baharatlı ve yağlı gıdaların sık tüketilmesi gösterilebilir.

On iki parmak bağırsağı ülseri tedavisi

Ülserin tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak değişmektedir. Genellikle tedavi helikobater pilorinin yok edilmesine yöneliktir. Eğer hasta aspirin ve benzeri ağrı kesiciler kullanıyorsa bu ilaçların alımını sınırlandırmak ya da sonlandırmak gerekir. Aynı zamanda ülserin iyileşebilmesi için ilaç reçete edilir.

1) İlaç tedavisi

  • Helikobakter pilori sindirim kanalınızda bulunur. Bu bakterinin öldürülmesi için doktorunuz size antibiyotik reçete edebilir. Bu amaçla kullanılan antibiyotiklerden bazıları şunlardır: Amoxil, Biaxin, Flagyl, Tindamax, Tetracycline HCL, Levaquin. Antibiyotik tedavisi genellikle iki hafta kadar sürer, bu süre zarfında midedeki asidin dengelenmesi için proton pompası inhibitörü gibi bazı ilaçlar da kullanılabilir.
  • Asit üretimini engelleyerek ülserin iyileşmesini sağlayan ilaçlar. Bu ilaçlara proton pompası inhibitörleri denir ve asit üreten hücrelerin fonksiyonlarını baskılarlar. Bu ilaçlar reçeteli ya da reçetesiz olarak temin edilebilir ve en sık kullanılanları şunlardır; omeprazole içeren Omeprazol, Lansoprazol, Pantoprazol, Rabeprazol, Esomeprazol. Ancak bu ilaçların yüksek dozda ve uzun süre kullanımı tavsiye edilmemektedir zira kalça, bilek ve omurgada kırık riskini artırabilirler.
  • Asit üretimini azaltan ilaçlar. Asit üretimini engelleyici ilaçlar, sindirim kanalına salınan mide asidi miktarını azaltarak ülser ağrısını hafifletir ve iyileşmeyi destekler. Reçeteli ya da reçetesiz olarak temin edilebilen bu ilaçlara Ranitidin, Famotidin, Simetidin ve Nizatidin örnek verilebilir.
  • Mide asidini nötrleyen antiasit ilaçlar. Doktorunuz bazı durumlarda antiasit ilaçlar reçete edebilir. Antiasitler midedeki asidi nötrler ve anında rahatlama sağlayabilirler. Ancak bunların kabızlık ya da ishal gibi yan etkileri olabilir. Antiasitler semptom tedavisinde rahatlama için kullanılır ancak ülseri tedavi etme gibi bir özellikleri yoktur.
  • Mide ve ince bağırsak dokusunu koruyan ilaçlar. Bazı durumlarda doktorunuz sitoprotektif ajanlar adı verilen ve mide ve ince bağırsaktaki dokuların korunmasına yardım eden ilaçları reçete edebilir. Bu ilaçların arasında Sukralfat ve Mizoprostol gibi ilaçlar sayılabilir.

2) Yaşam tarzı değişiklikleri ve evde tedavi

Ülser ağrısından kurtulmak ve ağrıyı hafifletmek için aşağıdaki yöntemleri deneyebilirsiniz:

  • Yediklerinize dikkat edin. Özellikle A ve C vitamini içeren meyve ve sebzeleri, tam taneli tahılları tüketmeye çalışın. Yetersiz vitamin alımı ülserin iyileşmesini zorlaştırabilir.
  • Probiyotik içeren gıdalar tüketin. Yoğurt, kefir, peynir, lahana turşusu gibi probiyotik içeren gıdaları tüketmeyi deneyebilirsiniz.
  • Süt içmemeye çalışın. Bazı hastalarda süt içmek ülser ağrısını hafifletebilir ancak genellikle asit üretiminin artmasına ve daha çok ağrıya sebep olacaktır. Süt içmeden önce doktorunuza danışabilirsiniz.
  • Stres seviyenizi kontrol altında tutun. Stres, ülser belirtilerini şiddetlendirebilir. Hayatınızda strese yol açan şeyleri bulmaya çalışın ve bu konuda neler yapabileceğinizi gözden geçirin. Eğer stresten kurtulmak mümkün değilse en azından stresle nasıl başa çıkabileceğinizi öğrenin, sosyalleşin, günlük tutun vb. etkinliklere vakit ayırın.
  • Sigara kullanmayın. Sigara içmek midenizdeki koruyucu katmanın tahriş olmasına, midedeki asit üretiminin artmasına ve ülserin kötüleşmesine yol açar.
  • Alkol alımınızı kısıtlayın ya da alkol almaktan tamamen kaçının. Fazla alkol tüketimi mide ve bağırsakları saran mukus tabakasını tahriş ve tahrip edebilir. Bu da iltihaplanmaya, ülsere ve kanamaya yol açar.
  • Yeteri kadar uyumaya özen gösterin. Uyumak bağışıklık sisteminizi güçlendirir ve stresle başa çıkmanızı sağlar.
  • Uyumadan önce yemek yemeyin. Uykudan en az üç-dört saat önce yemek yeme işlemine son verin.

On iki parmak bağırsağı ülseri tanısı ve teşhisi

Tanı koymak için doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinleyecektir. Doktorunuza belirtileri nerede hissettiğinizi ve belirtilerin ne zaman başladığını bildirin. Mide ülseri ve on iki parmak bağırsağı ülseri (duodenum ülseri) farklı bölgelerde farklı belirtiler vermektedir.

  • Eğer doktorunuz bir ülserin varlığından şüphelenirse bazı testler talep edebilir. Eğer doktorunuz ülserin H. pilori bakterisinden meydana geldiğini düşünüyorsa kan testi, dışkı testi, üre nefes testi gibi testler isteyebilir.
  • Doktorunuz endoskopi talep edebilir. Endoskopi aracılığıyla yemek borusu, mide ve ince bağırsağın durumu incelenir ve ülser olup olmadığı tespit edilir. Eğer ülser tespit edilirse doktorunuz ülserli dokudan küçük bir parça alıp biyopsi uygulayabilir. Biyopsi ile hastada H. pilori bakterisi olup olmadığı da anlaşılır. Endoskopi genellikle daha yaşlı hastalara, kanama ya da kilo kaybı gibi sorunları olan hastalara önerilir.

Kaynaklar:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/peptic-ulcer/diagnosis-treatment/drc-20354229

https://www.healthline.com/health/gastric-and-duodenal-ulcers#diagnosis

https://www.webmd.com/digestive-disorders/peptic-ulcer-overview#1




One Response
  1. qulu

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.