Menu

Menisküs Nedir ? Belirtileri Nelerdir ?


Menisküs ne demektir ?

Bu yapının diz bölgesinde bir nevi yastıklama işlemi yapılmasına yardımcı olan bir lastiğimsi disk olduğu ortaya çıkmaktadır. İnsan vücudunda her iki diskte de biri iç tarafta biri dış tarafta olacak şekilde iki adet menisküs vardır. Bu menisküs yapıları dizlerin sabit durmasını ve vücudun toplam ağırlığının denge yapısına eşit olarak dağılmasını sağlamaktadır. Dizler hareket esnasında kemiklerin birbirine sürterek aşınmasına engel olan en sağlıklı yapı menisküstür.

Bu yapı hilal şeklinde olup, 3,5 santim uzunluğa ve %74’lük miktarda su yapısına sahiptir. Menisküsün bulunduğu dokuda kıkırdak hücreleri yüzey yapısında, oval kıkırdak hücreleri ise derin yapıda yer almaktadır. Buradaki doku hücrelerinde az miktarda mitokondri bulunduğundan, vücudun bu parçasında oksijensiz yaşanacak bir ortam bulunmaktadır. Bunun dışında bulunduğu kas dokusu da bu özelliğe benzer özelliklere sahiptir. Menisküsün denge ve baskı konusunda vücudu ne kadar rahatlatıcı özellikler taşıdığı, yırtıldığı an (%15’lik bir yırtılma söz konusu olduğunda dahi) kişinin temas basıncını %350 oranında arttırmaktadır.

Bu sorun genel olarak “menisküs” kelimesiyle ifade edilse de hastalığın özü “menisküs yırtığı”dır. Menisküs yırtıkları, dizin aniden dönme durumunda ya da bükülme durumunda meydana gelmektedir. En çok sporcuların uğraşmak durumunda kaldıkları bir sorun olsa da; gündelik yaşantıda yapılan ters bir hareket, yapılan trafik kazalarında dizin çok ani ve şiddetli baskı görmesi, yanlış ve kuvvetli bir adım atılması menisküsün yırtılması için adeta davetiye çıkarmaktadır. Ayrıca ileri yaşlara gelindiğinde menisküs yapısı yıpranabildiğinden normal şartlarda etkilenilmeyecek bir durumdan oldukça etkilenerek yırtılabilme olasılığı bulunmaktadır.

Menisküs zedelenmesine nasıl müdahale edilir?

Menisküs zedelenmesi, zamanında fark edilen bir durum olduğu takdirde kolaylıkla tedavi edilebilecek bir hastalık niteliğindedir. Menisküs tedavisinde yapılacak tedavi çeşidi tamamen menisküsün hafif mi yoksa ağır mı geçirildiğiyle ilintilidir. Eğer hafif derecelerde bir menisküs yırtığınız bulunuyorsa; evde kendi kendinize uygulayabileceğiniz menisküs egzersizleri ile kullanacağınız ilaçlarla iyileşme süreciniz yönetilebiliyorken daha ileri safhalardaki menisküslerde mutlaka ve mutlaka ameliyatlar ve uzun süreli takipli tedaviler geçirilmelidir.

Günümüzden 40 sene öncesine kadar yapılan menisküs ameliyat sonrası, alınan menisküslerin zaten vücutta hiç bir niteliği olmadığı ve alınmasının mantıklı bir durum olduğu savunulmaktaydı. Hatta ve hatta başka bir sebepten ötürü diz ağrısı çeken bireylerin aslında bu ağrısının tamamen menisküsten kaynaklandığı düşünülür ve hasta hemen ameliyata alınır; burada menisküsün sağlam olduğu görülse dahi nasıl olsa yaş ilerledikçe yırtılacak ve bireye zorluk çıkartacak düşüncesiyle sağlam menisküsler de vücuttan alınırdı. Ancak tıp dünyası geliştikçe yapılan bu hareketin müthiş yanlış bir hareket olduğu ve dizlerin fonksiyonunun düzgün olabilmesi için menisküslerin her şeyden önce gerekli olduğu durumu ortaya çıkartılmıştır. Çünkü dizinden menisküs yapısı sökülen bireylerde zaman içerisinde menisküsün yükleneceği yükü eklemler yüklendiğinden ötürü bu yapılarda zamanla osteoartrit denilen eklem aşınmaları meydana gelmiştir.

Menisküs nedenleri nelerdir?

Menisküsün vücutta ortaya çıkması için çok basit nedenler mevcuttur. Yazımızın başında da bahsettiğimiz gibi ani darbeler, ani dönmeler, zorla yaşanan diz bükülmeleri, dize çok şiddetli basınçlı darbeler vb. durumlar menisküs yırtılmasına belli başlı sebep olan ana noktalardır. Bununla birlikte ağır yük kaldırma, ileri yaştakilerin ani ve zorlayıcı çömelmeler yapmaları da menisküsün yırtılmasına ortam oluşturabilmektedir.

Günümüzdeki meslek gruplarında en sık menisküs yırtığı sıkıntısı çekenler kuşkusuz ki sporculardır. Hem basketbol oyuncuları, hem futbol oyuncuları, hem tenis oyuncuları karşılaşmalar esnasında ani duraksamalar yaptıklarında, ani ve hızlı dizlerinin üstüne düştüklerinde veya ani dönüşler gerçekleştirdiklerinde bu tip menisküs yırtılmalarıyla karşı karşıya kalmaktadırlar.

Menisküs nasıl anlaşılmaktadır?

Menisküs yırtıkları; bölgede oluşan yırtığın büyüklüğüne ve buna bağlı olarak da göstermiş olacağı belirtilere göre üç farklı kola ayrılmaktadır. Bunlardan ilk olan küçük yırtıklar durumunda; dizde oldukça hafif bir ağrı oluşmakta ve yırtığın oluşmasından en geç 3 gün sonra diz bölgesi yavaşça şişmeye başlamaktadır. Yürüme konusunda tamamen engelleyici bir unsur olmasa da hafif ağrılar yarattığı gözlemlenmiştir. Ayrıca bu tip yırtıklarda en derin ağrılar yere çömelirken, otururken veya ayağa kalkarken hissedilebilmektedir.

Orta dereceli olarak adlandırılan menisküs yırtıklarında, dizde yırtığın bulunduğu alanlara bağlı olarak tam o bölgede ya da yan kısımlarda ağrılanmalar meydana gelebilmektedir. Orta derecedeki menisküs yırtıklarında da yürüme konusunda tamamen engelleyici bir unsur bulunmamakta fakat ani yapılan sert hareketlerde ya da diz ani büküldüğünde adeta bıçak saplanmış gibi ani ağrılar hissedilebilmektedir. Küçük yırtıklarda olduğu gibi iki üç gün içerisinde dizde şişlikler başlamakta ve dizin serbestçe hareket edebilmesi engellenebilmektedir. Orta derecedeki yırtıkların belirtileri en geç iki hafta içerisinde ortadan kalkabilmekte ancak bu süreçten sonraki zaman diliminde diz çok kullanılırsa ve zorlanırsa menisküsün yarattığı belirtiler geri gelebilmekte; hatta ve hatta dikkat edilmediği takdirde bu tip belirtiler 1 yıla varacak süreçlerde gözlemlenebilmektedir.

Menisküs yırtıklarının büyük çapta olanında ise ağrılar son derece şiddetli olmaktadır. Diz bölgesinde hemen sıcağı sıcağına bir anda şişmeler ve sertleşmeler görülebilmektedir. Bu şişliğin ilerleyen günlerde artarak devam ettiği de görülebilmektedir. Büyük çaplı yırtıklarda yırtıktan meydana çıkan menisküs parçaları eklem boşluğuna girerek dizin kitlenmesine sebep olabilmektedir. Bu tip yırtıklarda zaten yırtık boyutu büyük olduğundan dizi düz tutmak ya da dizi bükecek pozisyonlara sokmak neredeyse imkansız gözükmektedir. Hastaların menisküs ağrısı nasıl olur sorularına en doğrucu yanıtları konuyla alakalı en çok sıkıntıyı çeken taraf olduklarından doğal olarak büyük menisküs yırtıkları olan kişiler vermektedir.

Menisküs tedavisi

Tedavi esnasında çok önemli olan dört uygulama bulunur. Bunlar; hastaların dinlenmesi, buz kompresi, bandaj uygulaması ve diz bölgesinin vücuttan yukarıda tutulmaya çalışılmasıdır. Bunların yanında ağrıların giderilmesi amacıyla ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir. Tedaviye kas güçlendirici egzersizlerle ve fizik tedavi ile başlanır. Menisküs bölgesinin üçte biri kan dolaşımından geçer. Bu bölge dinlenme neticesinde çoklukla düzelir. Üçte ikisinde kan dolaşımı bulunmaz ve bu nedenle bu yöntemle onarılma mümkün değildir. Ağrının iyileşme göstermediği zamanlarda kesinlikle cerrahi müdahale gerekmektedir.

Ameliyat gerektiği netleşen kişilerde kanama olup olmadığına bakılır. Neticede kanama varsa bu iyi değildir ve düzelme ihtimali daha düşüktür. Böyle durumlarda kanama olan kısım dikilir ve kanamanın görüldüğü bölge alınır. Kalan kanamasız dokularda iyileşme görülmesi için beklenir. Ancak başarı oranı çok yüksek değildir. Farklı sorunlara neden olabileceği için daha sonra dokunun tamamen alınması gerekebilir. Yırtığın olduğu menisküsün alınması kullanılan en genel yöntemdir ama bu tür operasyonlar kireçlenme ya da kıkırdakta aşınma gibi sorunlara davetiye çıkartabilmektedir. Bir diğer yöntem ise menisküsteki yırtığın dikilmesi yoluyla tedavi edilmesidir. Bu yöntem biraz daha zahmet gerektiren bir yöntemdir ve işinde usta cerrahlarca uygulanması gerekir. Her cerrahi müdahale sonrasında hasta 2 gün boyunca koltuk değnekleriyle yürümek zorundadır.Birkaç gün içerisinde de normal hayatına dönüş yapabilmektedir. Bunların yanında henüz ülkemize ulaşmamış olan menisküs nakli yoluyla yapılan tedavi yöntemi de mevcuttur.

 




Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.