Menu

Hezarfen Ahmet Çelebi Kimdir ?


hezarfen-ahmet-celebi-kimdir

Hezarfen Ahmet Çelebi’nin hayatı

Hezarfen Ahmet Çelebi, 1609 yılında Osmanlı topraklarında dünyaya gelmiştir. Kendisinden bahsedecek olursak; 17. yüzyılda yaşamış olan Müslüman bir Türk bilgini olduğunu söylemek mümkün olmaktadır. Kendisinin tarihteki en büyük yeri, kendi kendine geliştirmiş olduğu kanat yapısıyla ilk kez bu şekilde bir yerden bir yere uçabilen bir kişi olması şeklindedir.

Osmanlı devletinde 1623 yılından 1640 yılına kadar saltanat sürme imkanı bulan 4. Murat zamanında Hezarfen Ahmet Çelebi bu bahsi geçen uçma deneyimini gerçekleştirmiştir. Kendisinin Galata Kulesi’nin tepesinden kendisini bırakarak Boğaz’ı geçtiği, oradan da Üsküdar’da bulunan Doğancılar meydanına inerek kıtalararası uçuş yaptığına dair iddialar bulunmaktadır.

hezarfen-kimdir

Ahmet Çelebi’nin isminin başına “Hezarfen” isminin konulmasının ana sebebi, Çelebi’nin o dönemler bu tecrübesini gerçekleştirmek adına çok fazla araştırma yapması ve çok fazla bir şeylerin bilgisine sahip olması dolayısıyla halkın kendisine “Hezarfen” yakıştırmasını yapmasıdır. Hezar kelimesi, Farsçadan gelen bir kelime olarak “1000” anlamını taşımaktadır. “Hezarfen” ise “bin bilimli”, “çok şey bilen” anlamlarını taşımaktadır.

Hezarfen Ahmet Çelebi’nin ilk uçma deneyimi

Hezarfen’in gerçekleştirmiş olduğu ilk uçma deneyimlerinde, ilham aldığı ilk kişinin 10. yüzyılda yaşamış bulunan Türk alimlerinden biri olan İsmail Cevheri olduğu söylenmektedir. Bununla birlikte Leonardo Da Vinci’nin de konuyla ilgili yapmış olduğu araştırmalardan ve geride bıraktığı belgelerden de oldukça sıklıkla faydalanmıştır.

Bunun dışında meydanlara çıkarak, kuşların nasıl uçtuğunu yakın açıdan gözlem altına alan Hezarfen Ahmet Çelebi, bu gözlemlerden sonra kendisine büyük boyutlarda iki adet kanat hazırlamıştır. Bu kanatların ne kadar dayanıklı olduğunu ölçmek için de Okmeydanı’na giderek burada bir kaç deney yapmıştır.

hezarfen-ahmet-celebinin-ucusu

Hezarfen’in böyle bir uçuş gerçekleştirdiği, günümüzde yalnızca Evliya Çelebi’nin yazmış olduğu Seyahatname aslı eserinde belirtildiği kadarıyla bilinmektedir. Bu eserde Hezarfen Ahmet Çelebi’nin uçuşunun 1632 yılında gerçekleştiği, havanın lodoslu olduğu; Hezarfen’in kendi yaptığı kanatlarla Galata Kulesi’nin tepesinden atlayarak kendisini boşluğa bıraktığı ve uçarak Boğaz’ı geçip Anadolu yakasında Üsküdar’ın Doğancılar meydanına indiği söylenmektedir.

Bunun yanında bu deney bir yandan dönemin padişahı olan 4. Murat tarafından da Sarayburnu’nda bulunan Sinan Paşa Köşkü’nden de gözlemlenmiş; başarıyla sonuçlandığı görülünce de Hezarfen Ahmet Çelebi’ye padişahın saraydan bir hediyesi olarak bir kese altın verilmiştir. Fakat buna rağmen kısa bir süre sonra 4ç Murat’ın Hezarfen Ahmet Çelebi hakkında çok zeki olmasından ve her şeyi becermesinden kaynaklı olarak çevresinde barındırmak istememesi nedeniyle kendisini Cezayir’e sürgün ettiği de eserde yazılanlar arasındadır.

hezarfen-gercekten-uctu-mu

Hezarfen Ahmet Çelebi’nin uçuşunun gerçekliği nedir?

Hezarfen Ahmet Çelebi’yle alakalı ortaya atılan uçma iddiaları yakından incelendiğinde; Osmanlı tarihinde bilinen isimler olan İlber Ortaylı, Ekmeleddin İhsanoğlu, Yusuf Halaçoğlu ve Halil İnancık’ın konu hakkında ortak görüşlerini sunduklarını Osmanlı Külliyatı’nda, bu uçuşla ilgili bu kaynak dışında başka bir delil oluşturabilecek bilginin olmadığını; Evliya Çelebi’nin Seyahatname’sinde çoğu olayı abartarak anlattığını ve Osmanlı’da normal şartlarda en ufak bir mali durumun kayıt altına alındığı bilinmesine rağmen Hezarfen’e verilen külçe altın hakkında en ufak bir belgenin yer almadığı durumlarını göz önünde bulundurmuşlardır.

 




Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.