Menu

Bayılma nedenleri Sinirsel bayılma


Bayılma nedenleri, sinirsel bayılma, bayılma çeşitleri, psikolojik bayılma, titreyerek bayılma, bayılma tedavisi hakkında detaylı bilgi…

Bayılma ya da diğer adıyla senkop, birçok farklı nedene bağlı olabilir. Birden fazla neden de bayılmaya neden olabilir. Bazı durumlarda ise bayılma nedeni bulunamayabilir.

Bayılma nedir?

Bayılmalar genellikle beyne giden kan akışının aniden düşmesi sonucu oluşmaktadır. Bu da bilinç kaybına ve kaslarda kontrol kaybına yol açar ve kişi kendinden geçerek yere düşer, böylece beyin için gerekli kan yatay pozisyonla tekrar beyne sağlanabilir. Yatay pozisyondayken kanın beyne akması ile kişi kendine gelmeye başlar.

Bayılma, toplumda çok sık rastlanan bir durumdur. Çocuklar dahil, her yaşta bireyde görülebilir. Yaşlılarda daha sık görülmektedir. Bayılma genellikle birkaç saniye ya da dakika sürer. Kişi ayıldığı zaman kafa karışıklığı yaşayabilir.

Bayılma nedenleri nelerdir?

Bayılma altta yatan bir sağlık durumundan ya da çevresel tetikleyicilerden kaynaklanıyor olabilir. Aynı zamanda, zor bir durumda kaldığımız zaman duygusal bir tepki olarak da bayılabiliriz. Sinirden bayılmak da mümkündür. Yoğun acı, kan şekerinin düşmesi, kan yoğunluğunda değişim gibi sebepler bayılmaya yol açabilir. Eğer tansiyonda ya da nabızda bir düşüş hissedilirse, bayılma gerçekleşmesi olasıdır.

Bayılmanın en sık görülen sebepleri şunlardır:

  • Tansiyonun düşmesi ya da kan damarlarının genişlemesi
  • Düzensiz kalp ritmi
  • Duruşta ani değişiklik; birden ayağa kalkma gibi
  • Çok uzun süre ayakta kalmak
  • Çok yoğun korku ya da acı
  • Yoğun stres
  • Kansızlık (anemi)
  • Hamilelik
  • Kan şekerinde düzensizlikler
  • Susuzluk
  • Yorgunluk
  • Açlık
  • Madde kullanımı

Bayılma çeşitleri

Bayılmanın birçok farklı çeşidi vardır. Bu çeşitler, bayılma yol açan sebeplere göre kategorize edilir.

1) Vazovagal senkop (nörokardiyojenik senkop)

Vazovagal senkop, en sık rastlanan bayılma çeşididir. Bu bayılma türünün sebebi ise tansiyonda ani bir düşüş olmasıdır, bu da beyne giden kan seviyesinin aniden azalmasına yol açar. Ayağa kalktığımız zaman, yer çekimi vücudumuzdaki kanın vücudun alt kısımlarında, diyaframın aşağısında toplanmasına yol açar. Bu olay olduğunda ise kalp ve otonom sinir sistemi, kan basıncını dengede tutmak için birlikte çalışırlar.

Vazovagal senkop yaşayan bazı hastalar, ortostatik hipotansiyon adı verilen bir hastalığa sahiptir. Bu hastalık, hasta ayağa kalktığı zaman kan damarlarının olması gerektiği gibi daralmasına engel olur. Bu da vücuttaki kanın bacaklarda toplanmasına ve tansiyonda ani bir düşüş yaşanmasına yol açar.

2) Durumsal senkop (sinirsel bayılmalar da bu gruba dahildir)

Durumsal senkop esasen vazovagal senkopun bir çeşididir. Durumsal senkop yalnızca sinir sistemini etkileyen ve bayılmaya yol açan belli durumlarda görülür. Bu durumlardan bazıları şunlardır:

  • Susuz kalma
  • Yoğun duygusal stres
  • Endişe (anksiyete)
  • Korku
  • Sinir
  • Acı
  • Açlık
  • Alkol ya da madde kullanımı
  • Hiperventilasyon (çok fazla oksijen soluyup çok hızlı bir şekilde çok fazla karbon dioksit dışarı verme)
  • Şiddetli öksürük, boynu çevirmek, sıkı yakalı giysiler giymek
  • İdrara çıkmak

3) Postüral bayılma (postüral hipotansiyon)

Postüral bayılma, kişinin pozisyonunda ani bir değişiklik olması sonucu kan basıncından aniden bir düşüş yaşanmasına bağlı olarak gelişir. Bu duruma yatay bir pozisyondayken aniden ayağa kalkmayı örnek verebiliriz. Bazı ilaçlar ve susuz kalmak bu duruma yol açabilir. Bu tür bayılmalar yaşayan hastalar genellikle ayağa kalkınca tansiyonlarının aniden 10- 20 mmHg düşmesi gibi durumlar yaşarlar.

4) Kardiyak senkop (kalbe bağlı bayılma)

Kardiyak senkop, kalp ya da kan damarlarında beyne giden kan basıncını etkileyen durumlar yaşanması sonucunda oluşur. Bu durumlara anormal kalp ritmini (aritmi), kalpteki şekil bozukluklarına bağlı hastalıklardan kaynaklanan kan akışının engellenmesini, kalp damarlarında tıkanmayı, kalp kapakçığı hastalıklarını, aort darlığını, kan pıhtılarını ve kalp yetmezliğini örnek gösterebiliriz. Eğer kardiyak senkop geçiriyorsanız, mutlaka bir kardiyoloğa muayene olmalısınız.

5) Nörolojik senkop

Nörolojik bayılmalar felç, kriz ya da geçici iskemik atak gibi nörolojik durumlara bağlı olarak yaşanır. Aynı zamanda migren ve normal basınçlı hidrosefali gibi nörolojik durumlar da bayılmaya sebep olabilir.

6) Postural ortostatik taşikardi sendromu

Bu sendrom, bir kişinin oturur ya da yatar pozisyondayken birden ayağa kalkmasına bağlı olarak kalp atışlarında fazla artış görülmesinden kaynaklanır. Kişinin kalp atışlarında dakika 30 atış ve üzeri artış görülebilir. Bu artış genellikle ayağa kalktıktan sonra 10 dakika içinde gerçekleşir. Bu durum kadınlarda erkeklere oranla daha yaygındır, ancak erkekleri de etkileyebilir.

7) Nedeni bilinmeyen bayılmalar

Bayılma yaşayan hastaların üçte birinde altta yatan sebep bilinmemektedir. Ancak bayılma riskinde artış görülmesi, bazı ilaçlara ya da tedavilere bağlı olarak da yaşanabilmektedir.

8) Kansızlık

Fazla kanamadan ya da başka sebeplerden dolayı kırmızı kan hücrelerinin sayısında düşüş yaşanması (anemi) bayılmaya yol açabilir zira kırmızı kan hücreleri beyne oksijen taşır ve bu hücreler azalırsa beyne yeterince oksijen gitmeyebilir.

Bayılma belirtileri

Bayılmalar ya da senkoplar, kendilerini belirgin semptomlarla belli ederler. Bu semptomlar aşağıdaki gibidir:

  • Mide bulantısı
  • Geveleyerek konuşma
  • Nabızda düşüş
  • Aniden ateş basması ya da ürperme gibi vücut ısısı değişiklikleri
  • Ani gelişen soğuk terleme
  • Yüz renginin aniden beyazlaması, solması
  • Görmede bozukluk, bulanık görme, küçük lekeler görme
  • Duymada gariplik, seslerin daha uzaktan ve derinden geliyormuş gibi işitilmesi
  • Kafada bir hafiflik hissi, dengeyi kaybetme, sersemleme
  • Hissizlik, uyuşma
  • Baş dönmesi
  • Vertigo ya da oda dönüyormuş gibi hissetme
  • Kalp atışında ani hızlanma
  • Vücutta halsizlik, kasların tutmaması
  • Titreme
  • Baş ağrısı
  • Bacaklarda hafiflik hissi, kasların tutmaması

Bayılma durumunda ne yapılmalı?

Eğer bayılacağınız hissediyorsanız aşağıdaki talimatları uygulayabilirsiniz:

  • Bir yere oturun ya da uzanın
  • Oturuyorsanız kafanızı dizlerinizin arasına alın
  • Kalkarken çok yavaş hareket edin, aniden kalkmayın

Eğer birinin bayıldığına şahit oluyorsanız şu adımları uygulayabilirsiniz:

  • Hastayı sırt üstü yatırın, yüzü yukarı baksın
  • Eğer hasta nefes alıyorsa ayaklarını kalp seviyesinden biraz daha yükseğe kaldırın ve beyne kan akışının yeniden gitmesini sağlayın
  • Hastanın kemeri, kravatı, yakası gibi sıkan bir şeyler varsa gevşetin
  • Hasta kendine geldiğinde aniden kalkmasına izin vermeyin
  • Eğer hasta bir dakikadan uzun süre baygın kalırsa ya da nefes almıyorsa hemen acil yardım isteyin ve ambulans çağırın

Kaynaklar:

https://www.healthline.com/health/syncopal-episode

https://www.webmd.com/brain/understanding-fainting-basics#2

https://my.clevelandclinic.org/health/articles/syncope/types-of-syncope

https://www.medicalnewstoday.com/articles/182524.php

 




Son 50 Yorum
  1. Aykut e
  2. Kenan
  3. duygu
  4. Ayşenur
  5. anonim
  6. Anonim
  7. emirhan
  8. emirhan
  9. SERAY
  10. aleyna
  11. sümeyye
    • ALİ
    • sait taş
  12. inci tunik
    • sait taş
  13. Anonim
  14. gül
  15. gül
  16. zehra
  17. Merve
  18. Mert
  19. bayılma
    • sait taş
  20. ebru
  21. Zeynar Kulak
  22. mesut
  23. musa
  24. hatice
  25. qüsell
  26. nebiye
  27. kadir
  28. Onur ÇİFTLİK
  29. fulya
  30. merve
    • tuğba ünal
  31. ahmet
  32. gülay elmas
    • sait taş
  33. şule budak
  34. hülya
    • merve
  35. ali akpınar
  36. tahaddi
  37. orhan
  38. orhan
  39. naz
    • sait taş
  40. büşra
  41. fatma
  42. gurbet
  43. hasret
  44. cemre
  45. zafer
  46. mevlüt demir
  47. zehra
    • sait taş
    • sait taş
      • Anonim
    • sait taş
    • sait taş
      • Ablasii

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.