Menu

Sıvı Maddelerin Özellikleri Nelerdir ?

sivi-maddelerin-ozellikleri-nelerdir

Sıvıların genel özellikleri

Maddenin içinde bulunduğu katı ve gaz halinin dışında bulunabildiği hale sıvı hal denir. Belli bir şekil ve ebatta bulunmazlar. Sıvılar, içine konuldukları her türlü kabın şeklini alabilirler ancak kendilerine ait bir hacimleri vardır. Akışkan bir halde bulunan sıvıların içlerindeki sıvı molekülleri serbestçe hareket halindedir. Aralarındaki çekim kuvveti gazlarla kıyaslandığında daha fazla seviyelerdedir. Gazlar sıkıştırılabilen bir madde olmasına karşın sıvılar hiç denebilecek seviyelerde sıkıştırılma özelliğine sahiptir.

Sıvıların ayırt edici özellikleri

Sıvıların, sıvı halini koruyabilmesi için içerisindeki taneciklerin birbirlerine olan çekimine ve birbirleriyle bir kinetik enerji bağlantı kurmalarına ihtiyaç duyar.

Sıvının belirli bir hacimde durabilmesi bu çekim kuvvetine bağlıdır.

Sıvı moleküllerinin içindeki benzer moleküllerle çekim kuvveti oluşturmasına kohezyon kuvvetleri denir. Su, kohezyon kuvvetleri bakımından daha yoğun bir haldeyse bulunduğu bölgede damla şeklinde biçim alır.

Sıvı moleküllerinin farklı moleküllerle çekim kuvveti oluşturmasına adhezyon kuvvetleri denir. Su, adhezyon kuvvetleri bakımından daha yoğun bir biçimdeyse de bulunduğu yüzeyde düz bir çizgi şeklinde akıp gider. Örneğin; bir kumaşın su ile ıslanması adhezyon kuvvetlerine örnek olarak verilebilir.

Sıvı maddeler ve cam maddelerin arasında oluşan adhezyon kuvvetleri, kohezyon kuvvetlerinden daha büyükse herhangi bir deneyde sıvı molekülleri içinde bulunduğu cam boruda yükselir. Bu etkileşime de kapiler etki adı verilir.

Suyun genel olarak bir temizlik aracı olarak kullanılmasındaki en büyük etken, suyun adhezyon ve kohezyon kuvvetlerinin bulunmasıdır. Bu sayede suya deterjan ya da başka bir temizleyici madde unsuru ekleyerek suyun temizlik işleminde kullanılırken yüzey gerilimi düşürülebilir. Eğer suyun yüzey gerilimi düşerse, damlanın yayılması olayının gerçekleşmesi için ihtiyaç duyulan enerjinin miktarı da doğru orantılı olarak azalır. Bu işlemlerin genelinde suyun yüzey gerilimini azaltmakta kullandığımız maddelerin tümüne ıslatma maddeleri adı verilir.

maddelerin-molekul-yapilari

Suyun yüzey geriliminin oluştuğu şartlara etki eden 2 unsur vardır. Bunlardan ilki sıcaklık, diğeri ise sıvının içine karıştırılan maddenin çözünebilir ya da çözünmeyen bir içerikte olmasıdır. Bir çok sıvının yüzey gerilimi, ortamdaki sıcaklığa bağlıdır. Eğer sıcaklık artıyorsa, yüzey gerilimi azalır. Eğer sıcaklık düşüyorsa da yüzey gerilimi artar. Bunun yanında bir diğer sebep ise suyun içine karıştırılan maddelerdir. Eğer elimizdeki saf sıvının içerisine, o sıvının içerisinde çözünmeyen şartlarda olan başka bir sıvı eklersek asıl sıvının yüzey gerilimini düşürmüş oluruz. Tam tersi olarak saf sıvının içerisine çözüne bir madde eklendiğinde ise yüzey gerilimi artar. Bu şartlarda yüzey gerilimi miktarını düşüren maddelere yüzey aktif maddeler, düşürmeyenlere ise yüzey inaktif maddeler adı verilir. Deterjanlar, alkoller vb. grup yüzey aktif maddelere; şeker, gliserin gibi maddeler yüzey inaktif maddelere örnek olarak verilebilir.

Sıvılar bazı durumlarda, akmaya karşı direnç oluşturabilir. Sıvıların bu akma karşıtı dirençlerine viskozite denir. Bir sıvının sahip olduğu viskozite oranı ne kadar fazlaysa, sıvı bulunduğu yüzeyde o kadar yavaş hareket eder / akar. Bunun tam tersi bir durum söz konusu olduğunda ise kimya dilinde buna akıcılık denir. Ortam sıcaklığı yükseldiğinde, suyun içerisindeki moleküllerin arasında bulunan çekim kuvveti azalacağından dolayı vizkozluk oranı azalır, akıcılık oranı yükselir.

 

Kendi aralarında yüksek ve dinamik enerjiye sahip olan moleküller sıvıdan ayrılabilme özelliği taşır. İşte sıvıdan ayrıldıkları an bulundukları hal gaz ya da buhar hali olur. Bu işleme buharlaşma adı verilir. Bir sıvının buharlaşma koşulları sıcaklığa ve moleküllere bağlıdır. Eğer sıcaklık artıyorsa buharlaşma oranı da doğru orantılı olarak artar ve sahip olduğu molekül miktarı ne kadar fazlaysa tam tersi şekilde buharlaşma oranı azalır. elimizdeki sıvıyı buharlaştırma noktasına getirebilmek için oluşması gereken ısı miktarına buharlaşma entalpisi denir.

Sıvıyla buharın birlikte oluşturduğu basınca buhar basıncı adı verilir. Uçucu sıvıların buhar basınç miktarı yüksek, uçucu olmayan sıvıların ise buhar basınç miktarı düşüktür. Buhar basıncı ortamdaki sıcaklıkla doğru orantılıdır.

 




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.