Menu

Satürn gezegeninin halkaları ve özellikleri

saturn gezegeni

Günümüzde evrenle ilgili birçok şeyin bilindiğini düşünmek oldukça yanlış bir kanıdır. Çünkü hala pek çok bilinmeyen ve öğrenilmeyi bekleyen gizemleri barındırdığı kesin. Geçmişten bugüne yapılmış olan ve yapılmaya devam eden araştırmalar sonucunda, özellikle güneş sistemindeki gezegenler ve diğer gökcisimleri ile ilgili oldukça geniş çaplı bilgilere sahip olunmuştur. Satürn gezegenini sarmalayan halkalar da elde edilen bilgilerden biridir.

Satürn’ü saran halkalarla ilgili ilk gözlem 1655 yılında Christian Huygens tarafından gerçekleştirilmiştir. Huygens, yaptığı keşfinde Satürn gezegenini basık ve ince yapıdaki bir halkanın sarmaladığını saptamıştır. İlk edinilen bu bilginin ışığında, modern teknolojiler sayesinde Satürn gezegeninin halkalarının iç içe geçmiş olduğu anlaşılmıştır. Bu halkalara yeryüzünden bakıldığında, farklı zaman dilimlerinde ortaya farklı sonuçların çıktığı belirlenmiştir. Bunun sebebi olarak da Satürn’ün Güneş etrafındaki hareketi gösterilmektedir. Satürn’ün bu hareketinin sonucu olarak da halkaların görünüşünde farklılık meydana gelmektedir. Güneşin etrafında döndüğü sırada gezegenin dönme ekseni ve ekvator düzlemi denen düzlemin uzaydaki hareketi sürekli aynı kalmaktadır. Bundan dolayı da 1 Satürn yılı boyunca halkalar aynı kalmaktadır. Bu da halkaların yeryüzünden farklı açılarla görülmesini sağlar. Bazı dönemlerde gezegenin kuzey kutbu yeryüzüne doğru yöneldiği için, halkaları dünyadan üst taraftan görülmektedir. Güneş çevresindeki hareketini yarıladığında da durum tam tersi yani güney kutbu yeryüzüne doğru yönelmekte ve halkalar alt taraftan görülmektedir. Yeryüzü ile halka düzleminin kesiştiği zamanlarda ise yan taraftan gözlemlemek mümkündür.

satürn halkalarının özellikleri

1857 yılında İskoç bir bilim adamı, gezegenin halkalarının katı ve tek bir parçadan oluşması halinde, gezegenle olan çekim kuvveti nedeniyle parçalanacağını ortaya koymuş, sonrasında da halkaların bir değil birçok parçadan meydan geldiği anlaşılmıştır. Satürn’ün halkalarının belirgin özelliklerinden biri de oldukça parlak olmasıdır. Gezegenin yansıtma oranı %46 iken, halkaların yansıtma oranı %80 civarındadır. Bu parlaklığın sebebi ise, halkaların buz tabakası ile kaplı olmasıdır. Halkaların ısı değerleri olarak, güneşe bakan tarafın -180 derece, gölgede kalan tarafın da -200 derece tespit edilmiştir.

Satürn gezegeninin halkalarını oluşturan parçaların büyüklüğü 1 cm – 10 cm aralığındadır. Bu halkaların gezegenin oluşumu sırasında çevreye dağılan atık maddelerden meydana geldikleri düşünülmektedir. Gezegeni saran bu halkaların hepsini bir araya toplasanız, yalnızca 100 km çaplı bir gökcismi ortaya çıkaracağı belirlenmiştir. Bilim adamlarının ayırt etmesi için sarı renkli halkalara A halkası, turuncu ve yeşil renkli halkalara B halkası, mavi renkli halkalara C halkası adı verilmiştir. A halkası ile B halkasını birbirinden ayıran keskin hatlı çizgiye de Cassini denmiştir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.