Menu

Katılım Bankacılığı Nedir ?

katilim-bankaciligi-nedir

 

Katılım bankacılığı nasıl çalışır?

Katılım bankacılığı nedir ne değildir diye merak edilip araştırıldığında, tamamen ana prensibi “faizsizlik” üzerine kurulmuş bir bankacılık faaliyeti olduğu göze çarpmaktadır. Bu konuyla ilgili olarak “katılım bankacılığı helal mi” ya da “katılım bankacılığı caiz mi” sorularının cevabı kuşkusuz evet’tir. Bunun sebebi bu bankacılık sisteminin tamamen bu düşünce üzerine kurulmuş olmasıdır.

 

katilim-bankaciliginin-gereklilikleri

 

Katılım bankacılığı nasıl çalışır diye bakıldığında ise, faizsiz bankacılık adı altında faaliyetlerin yürütüldüğü görülmektedir. Faizsiz bankacılık nedir sorusunun yanıtı; tamamen faizsizlik durumunun prensiplerine göre tüm bankacılık faaliyetlerini düzenleyen; ticaret, finansal kiralama ya da ortaklık sayesinde fon kullanılmasını sağlayan ve bir yandan da kar ve zarara katılma esasını öne alarak fon toplayan bankacılık sistemi denilebilmektedir.

 

Bu bankacılık sisteminin isminde yer alan “katılım” sözcüğü, katılım bankalarının içinde bulunduğu bankacılık prensiplerinden yola çıkılarak uygun görülmüş bir isim olmuştur. Katılım bankaları; bankalarına tasarrufta bulunan kişilerin fonlarını, faizsiz bir şekilde sanayide ya da ticarette değerlendirmekte ve bu iletişimler sebebiyle kazanılan karı ya da kaybedilen zararı fon sahipleriyle paylaşmaktadırlar. Vadeli hesap şeklinde oluşturulan bu fonlarda ya euro, ya Türk lirası ya da dolar cinsinden paralar tutulmaktadır. Sondasında bu fonlar kurumsal olarak finansman desteği sağlanarak kar ve zarar ortaklığı yöntemleri dahilinde değerlendirme altına alınmaktadır.

 

katilim-bankaciligindaki-oncelikler

 

Dünya üzerindeki nüfusun toplam yüzde yirmi üçünün İslam dinine mensup olduğu göz önüne alınırsa, faiz hassasiyetinin ciddi oranda olduğunu da göz önünde bulundurmak gerekebilmektedir. Bu tip dinsel inanışları doğrultusunda hayat yaşayan kesim, aynı şekilde finansal açıdan ihtiyaçlarının da İslami usüllere uygun olarak ilerlemesini istedikleri bilinmektedir. Dünya genelinde de içinde bulunulan zamana ayak uydururken bir yandan da temel ihtiyaçlar baz alınarak bankacılıkta da böyle bir sistemin oturtulması uygun görülmüştür.

 

İslami bankacılık

 

İslami bankacılığın modern şartlardaki ilk örnekleri 1963 yılına dayandırılmaktadır. O yıl Mısır’da İslami usüllere göre bankacılık işlemleriyle uğraşan Mit Ghamr Tasarruf Bankası açılış yapmıştır. Böylelikle nüfusunda fazlaca Müslüman barındıran ülkelerde de bu tip banka yapılanmaları hızla yayılarak artmıştır. Üstelik zaman geçtikçe bu tip bankalara sadece İslami koşulları benimsemiş muhafazakar kesim değil, aynı zamanda ihtiyat sahibi bireyler de sıklıkla ilgi göstermeye abşalmıştır. Ülkemizde bu tip bankacılığın en bilindik örneği Albaraka Türk’tür. Faizsiz bankacılık yapan bir şirket olan Albaraka Türk, ilk olarak 1985 yılında faaliyet göstermeye başlamıştır. Bunun sonrasında HSBC, Citibank, Goldman Sachs, Kleinwort Benson gibi bankalar da katılım bankacılığı üzerine yeni pek çok birim açmışlardır.

katilim-bankaciligi-anlasmalari

Katılım bankacılığının çalışma prensipleri

 

Katılım bankacılığın çalışma prensiplerini daha detaylı anlatacak olursak; “faizsizlik prensibi” kapsamında bir bankadan kredi çekmek isteyen kullanıcılara para direkt olarak verilmemekte, bunun yerine “leasing” denilen bir sistemle müşterinin ihtiyaç duyduğu mal satıcı taraftan peşin olarak alınıp alıcıya kiralanmakta, satılmakta ya da iş sahibi olan tarafla ortaklık içerisine girilmektedir. Klasik banka mantığında çalışan bankalar tasarrufta bulunan tarafla ilk başka yapılan sözleşmede yazan faiz tutarı bazında anlaşmaktadırlar.

 

Ancak katılım bankacılığı mantığında ise toplanmış durumda olan fonların sahiplerine belirlenmiş bir gelir taahhüdünde bulunulmamakta, hatta ve hatta verilen paranın geri dönüşümüne dair herhangi bir söz de verilmemektedir. Bunun dışında katılım bankalarını normal bankalardan ayıran farklardan bir diğeri, katılım bankalarının kendi bünyesinde “nakit kredi sistemi” adında bir sistem barındırmalarıdır. Hem kayıtlı işlemler hem de faturalı işlemler bu sistem üzerinden finanse edilebilmektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.