Menu

Astronot Nedir ?

astronot-nedir

Astronot nedir?

Diğer eş anlamlıları olan “uzay insanı” ve “kozmonot” olarak da kullanılabilen “astronot” kelimesi, anlam olarak uzayla ilgili çalışmalara katılabilmek için bununla ilgili eğitimlere katılan kişilere verilen isimdir. Günümüzde 20. yüzyıldan itibaren uzayla ilgili çalışmalara hız verilmiş ancak yine de uzaya giden insan sayısı hala çok az seviyelerde olduğu için astronot olmak adına eğitim alan insanların çoğu hala yedek sıralarda bekletilmektedir ve hala uzayla alakalı herhangi bir görevin içerisinde bulunmamışlardır.

Astronot kelimesinin kullanılış biçimleri nelerdir?

İngilizce olarak ifade edilişi “astranout”, Rusça olarak ise “kozmonot” olan astronot kelimesinin kökü Yunancadan gelmektedir. Yunancada “astron” kelimesi yıldız anlamındadır ve “kozmos” kelimesi de (evren anlamındadır) “nautes” (denizci anlamına gelmektedir) kelimesiyle birleştirilerek astronot kelimesi yaratılmıştır. Türkçe söylenişinde de uzay insanı yerine çoğunlukla astronot sözcüğü kullanılmaktadır. Çincede uzay insanlarına “hangtian yuan” ismi verilmiştir. 1998 senesinde ise Malezyalı bir Çinli “taykonot” terimini ortaya atmış ve o dönemlerde bu akım hızla medyada yayılmaya başlamıştır. Ancak her ne kadar Çincede uzay anlamına gelen “taikong” kelimesinden türetilen bir kelime olsa da taikong kelimesi Çincede kullanılabilinecek bir kelime olarak kabul edilmemiştir. Çincede sadece astronot kelimesini ifade edebilmek için “taikong ren” (uzaya çıkmış kişi anlamına gelmektedir) kelimesi kullanılmaktadır. Türkçede ise hala astronot kelimesiyle eş anlamlı olarak bir ifadede karar kılınamamış, 2023 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı tarafından uzaya gönderilecek Türk uzay adamlarına “Gökmen” isminin kullanılması düşünülmektedir. Bugüne kadar uzaya araç ve araçla birlikte insan gönderilebilen ülkeler Çin, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya’dır. Uzaya dönerilen ilk erkek Yuri Gagarin, uzaya giden ilk köpek “Layka” isminde bir köpek, uzaya gönderilen ilk kadın Valentina Tereşkova ve Ay’a gönderilerek Ay’a ayak basan ilk insan Neil Armstrong olmuştur.

Astronotların yetiştirilme şartları nelerdir?

Astronotlar yetiştirilmek üzere göreve alındıklarında, ilk olarak psikolojikman bu göreve hazır olup olmadıklarını belirleyecek bir teste tabi tutulmaktadırlar. Çünkü evlerinden yüz binlerce kilometre ötede, insanlardan ve yaşam koşullarından uzakta tüm dünya için yeni keşiflerde bulunma sorumluluğu her insanın kaldırabileceği bir görev değildir. Bunun dışında görev sırasında uzay aracında meydana gelebilecek bir arıza karşısında da serinkanlı olmayı ve olayları sakince karşılamayı öğrenmek zorundadırlar. Uzay koşullarında atmosfer dengelerinin dünyayla çok farklı olmasından dolayı bazen astronotlar kendi beden ağırlıklarının yaklaşık on beş katına varabilecek basınçlarla karşı karşıya kalabilmektedirler. Bu tip durumlara karşı dayanıklılıklar önce ruhsal olarak sonra fiziksel olarak testten geçirilmektedir. Öyle ki bir astronot adayı her ne kadar bütün fiziki testlerden geçse de, uzaydayken meydana gelebilecek bir aksilikte panik içinde yanlış üstüne yanlış yaptığı takdirde hem kendi ölümüne hem de takım arkadaşlarının ölümüne varabilecek kadar davranışlar sergileyebilir ve bu da kişinin bedensel yeterliliğinin tek başına hiç bir ehemmiyetinin olmadığını bir kez daha göstermektedir. İki aşamadan da geçen bir uzay insanı için sıra kıyafetini tanımak ve onu uzayda en iyi şekilde kullanabilmektir. Astronotların giydikleri özel elbiseler, onların hem herhangi bir gezegende uzay kapsülünden çıktıklarında yürüyebilmelerini sağlamakta, hem uzaydayken araç değişimi olacaksa onu gerçekleştirmelerini sağlamaktadır. Çünkü bu elbise astronotlarda olmadığı takdirde uzaydayken astronotlar hiç bir şekilde nefes alamazlar ve basınç olmadığı için kanları dışarıya doğru fışkırır. Bunun dışında uzay ortamında göktaşı kazalarından ve tehlikeli seviyelerdeki radyasyonlardan da bu uzay elbisesi sayesinde korunabilmektedirler. Uzay elbisesinin içeriği, üst üste geçirilmiş 15 kattan meydana gelmiştir. Elbisenin katmanlarında bulunan en önemli mekanizmalar; su tüpü, su pompası, oksijen tüpü, sağlıkla ilgili kontrol araçları, kıyafetin çevresinde dolandırılmış ince su boruları, telsiz, basınç ayarı için mekanizma ve uzay iç çamaşırıdır. Bu kıyafetler ve bilimin ışığında uzayda mümkün olduğunca keşifler yapılmaya çalışılmış önümüzdeki yıllarda Mars’a gitmek için de araştırmalar yapılmaya başlanıp hazırlıklara girişilmiştir. Daha uzun yıllar bu araştırmalar sürecek olsa da tam teçhizat gidebilmek ve uzay kıyafetlerini Mars’ın ortam koşullarına göre düzenleyebilmek adına  bu araştırmaların yapılması şarttır. Üstelik uzay yoluyla dünyada yapılan uzaklık ölçümlerinin arasında dünya kadar fark olmasından dolayı bu gezegenlere yapılacak seyahatler milyonlarca kilometre uzaklıklarla tabir edilmekte ve süreç olarak ayları belki de yılları bulacağı söylenmektedir. Bu sebepten astronotların ve uzay araçlarının bu tip yolculuklara kusursuz bir şekilde hazırlanmaları gerekmektedir.

 




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.