Menu

Zıt anlamlı kelimeler nelerdir? Eş anlamlı kelimeler nelerdir?


Zıt anlamlı kelimeler

Anlam bakımından birbirine birebir karşıt olan kelimelere zıt anlamlı kelimeler denir. Genellikle nitelik ya da nicelik bildirirler ve haliyle sıfat ya da zarf soylu sözcüklerde bulunurlar.

Ancak iki kelimenin birbirine zıt olabilmesi için ikisinin de mecaz ya da gerçek anlamda kullanılmış olması gerekir. Örneğin “Uykum kaçtı.” kelimesindeki kaçmak fiili ile “Tüm gün kelebekleri kovaladı.” kelimesindeki kovalamak fiili anlam bakımından zıt değildir zira kaçmak kelimesi mecaz anlamında kullanılırken kovalamak kelimesi gerçek anlamında kullanılmıştır.

Dilimizde her sözcüğün zıt anlamlısı bulunmamaktadır. Özellikle isim, fiil gibi kelimelerin zıttı yoktur.

Ayrıca bir kelimenin olumsuzu o kelimenin zıt anlamlısı değildir. Örneğin sevmek kelimesinin zıt anlamlısı sevmemek değil nefret etmektir. Aynı şekilde gelmek kelimesinin zıt anlamlısı gelmemek değil gitmektir.

Zıt anlamlı kelimelere örnekler

aktif-pasif

azami-asgari

artı-eksi

açık-kapalı

indirim-zam

katı-yumuşak

keder-neşe

sağ- ölü

yok- var

zor- kolay

dar- geniş

korkak-cesur

aç-tok

az-çok

dar-geniş

kuru-yaş

şişman-zayıf

soğuk-sıcak

kar-zarar

ağır-hafif

boş-dolu

ilk-son

evli-bekar

soyut-somut

başlangıç- bitiş

ilk- son

acemi-usta

galim-mağlup

genç-yaşlı

güzel-çirkin

deli-akıllı

gerçek-sahte

doğru-yanlış

mutlu-üzgün

alt-üst

acı-tatlı

arka-ön

ince-kalın

iyi-kötü

hatırlamak-unutmak

uysal-hırçın

iniş-çıkış

giriş-çıkış

almak-satmak

ak-kara

borç-alacak

kirli-temiz

medeni-ilkel

nazik-kaba

övmek-yermek

pahalı-ucuz

batı-doğu

barış-savaş

çalışkan-tembel

tavan-taban

tekil-çoğul

sabah-akşam

soru-cevap

cimri-cömert

bağımsızlık-tutsaklık

sık-seyrek

mat-parlak

düzenli-dağınık

dost-düşman

fakir-zengin

kadın-erkek

eski-yeni

iç-dış

gece-gündüz

taze-bayat

geçmiş-gelecek

geri-ileri

Eş anlamlı kelimeler

Anlam bakımından birbiriyle aynı olan, birbirinin yerini tutabilen, aynı anlamı taşıyan kelimelerdir. Yazılımları ve okunuşları farklı olsa da aynı anlama gelirler. Bu tür kelimelere anlamdaş kelimeler de denilir. Çoğu zaman bu sözcükler dilimize farklı iki dilden girmiş sözcüklerdir. “Mektep-okul”, “talebe-öğrenci” gibi.

İki sözcüğün eş anlamlı olabilmesi için cümledeki anlamlarına da bakmak gerekir.

Örneğin “Kara bahtım kör talihim, yine yüzüm gülmedi.” cümlesindeki “kara” kelimesi ile “Siyah gömleğine tebeşir tozu bulaştı.” cümlesindeki “siyah” kelimesi anlamlarına göre eş anlamlı kabul edilmez zira ilk cümledeki kara kelimesi mecaz anlamlıyken, siyah kelimesi gerçek anlamında kullanılmıştır. Normalde ise kara ve siyah kelimeleri eş anlamlıdır.

Eş anlamlı kelimelere örnekler

öykü-hikaye

yas-matem

yetenek-beceri

hekim-doktor

hediye-armağan

doğa-tabiat

yıl-sene

düş-hayal

gelecek-istikbal

egemenlik-hakimiyet

önder-lider

çağrı-davet

anı-hatıra

sınav-imtihan

uygarlık-medeniyet

görev-vazife

aş-yemek

esir-tutsak

yaşlı-ihtiyar

konuk-misafir

ek-ilave

cimri-pinti

ırmak-nehir

dost-arkadaş

cevap-yanıt

soru-sual

sorun-problem

kara-siyah

beyaz-ak

kırmızı-al

hasım-düşman

dilek-istek

öğretmen-muallim

us-akıl

güç-kuvvet

sözcük-kelime

cümle-tümce

asır-yüzyıl

pis-kirli

ulus-millet

ayrım-fark

detay-ayrıntı

bacı-kız kardeş

bencil-egoist

kanıt-delil

analiz-tahlil

kılavuz-rehber

acele-ivedi

işçi-amele

adi-bayağı

basit-kolay

değerli-kıymetli

deprem-zelzele

dil-lisan

mal-meta

ad-isim




Son 50 Yorum
  1. mehtap örün 1903
  2. Egehan Topcu
  3. Anonim
  4. Anonim
  5. Anonim
  6. İron MC5 Youtube

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.