Menu

Salep nerelerde yetişir faydaları nelerdir


 

Salep nedir?

Salep, Orchis mascula ya da Orchis militaris adındaki yabani orkide türlerinin yumrularının toplanıp kurutulmasıyla elde edilen toza denir. Salep orkidesinin yumruları toplanır, yıkanır, kaynatılır ve kurutulur. Bu yumrularda bolca besin, nişasta ve şeker bulunur. Salep tozu sıcak içecek olarak kullanıldığı gibi tatlılarda, özellikle dondurmalarda sık kullanılır. Türkiye ve İran’da çok sık tüketilir.

Salep bitkisi nerede yetişir?

Salep bitkisi ya da salep orkidesi Türkiye, İran, Yunanistan, Bulgaristan, Lübnan, Suriye, Tunus, Fas, Irak, Romanya, Polonya, Ukrayna, Rusya, Yugoslavya, Arnavutluk, Çek Cumhuriyeti, İsviçre, İtalya, Avusturya, İrlanda, Portekiz, İngiltere, Norveç, İsveç, Finlanda, İspanya, Fransa, Belçika, Hollanda, Almanya, Danimarka gibi birçok ülkede yetişebilir.

Salep bitkisi dağlar, tepeler, ormanlar, kırsal alanlar gibi yerlerde, güneşli ya da gölgeli yerlerde yetişebilir. Deniz seviyesinden 2500 metre yükseğe kadar yetişmektedir.

Salep Türkiye’de nerelerde yetişir?

Neredeyse her bölgede salep yetişebilir. Ancak en çok Ege’nin kıyı kesimleri ile Güney’de Antalya çevresinde ve Batı Karadeniz ile İç Anadolu’da Yozgat civarında ve Doğu Anadolu’da Van civarında olmak üzere birçok şehirde yetişmektedir.

Salep nerenin meşhur içeceğidir?

Kastamonu’nun Taşköprü ilçesi, Yozgat’ın Akdağ ilçesi ve Burdur’un Bucak yöresinde salep çok meşhur bir içecektir, ülkemizdeki en lezzetli salebin bu yörelerde üretildiği düşünülmektedir.

Salebin faydaları nelerdir?

  • Salep sağlık için oldukça faydalı bir içecektir.
  • İshali önler, bağırsak nezlesine iyi gelir, kabızlığı tedavi eder, hazımsızlığa birebirdir.
  • Salep ayrıca basura da iyi gelmektedir.
  • Özellikle kış aylarında sık görüşen nezle, grip, bronşit, öksürük gibi rahatsızlıklara karşı oldukça faydalıdır.
  • Öte yandan kalp dostu bir bitkidir ve kalbi güçlendirerek vücuda enerji verir.
  • Salebin bir diğer faydası ise erkeklerde cinsel güçsüzlüğü tedavi edebilmesidir.
  • Salep regl kanamalarını düzenleyerek regl ağrılarını hafifletir.
  • Yalnızca bunlarla da kalmayıp bağırsak solucanlarını düşürdüğü düşünülmektedir.
  • Salep cilt sağlığı için de son derece yararlıdır; özellikle cilt döküntüleri ve akneye çok iyi gelir.

Salep bitkisi hangi iklimde yetişir? Salep bitkisi hangi ayda toplanır?

Salep orkidesi genellikle soğuk ve kireçli toprakları sever. Salep bitkisi ormanlık ve çayırlık yerlerde, dağlık bölgelerde, güneşli ya da güneşsiz bölgelerde yetişebilir, bu sebeple çoğu iklimde yetişir. Deniz seviyesinden 2500 metre yükseklere kadar görülebilir. Genellikle kendi kendine yetişir. Salep bitkisi eylül ayında ekilir ve nisan ile haziran ayları arasında çiçek açar, toplanır.

Salep nasıl yetiştirilir? Salep nasıl kurutulur?

Bu bitkilerin toprak altında iki yumrusu bulunur. Bunlardan biri ana yumrudur ve o senenin gövdesini verir. Diğeriyse gençtir (hemşire veya kardeş yumru) ve gelecek yılın yumrusunu verir. Salep elde edilen türlerin hepsi yumruludur. Salep daha çok kireçli toprakları sever. Ormanlık bölgelerde yetişen saleplerin yumrusu iri olur. Çayırlarda yetişen saleplerin yumrusu ise daha zayıftır. Anadolu’da salep genellikle Orchis ve Ophyrus türlerinden elde edilir.

Bitki çiçekteyken, toprak altındaki yumruları toplanır. Yalnız yan yumru alınır, gövdeyi taşıyan ana yumru genellikle alınmaz. Fakat her ikisi de kullanılabilir. Yumrular kremsi, yumurta şeklinde veya çatalsıdır. Toplanan yumrular suyla yıkanarak temizlenir, ipe dizilir ve su veya sütle kaynatılır, sonra açık havada kurutulur. Kurutulan yumrular dövülerek toz edilir. Elde edilen bu toz kullanılacak hâle gelmiş olan salebi verir.

Salep kaç kaloridir? Salep besin değerleri

İçecek olarak tüketilen sütle hazırlanmış bir fincan (100 ml) salepte bulunan besin değerleri aşağıdaki gibidir:

  • 111 kalori
  • 3,33 gram yağ
  • 16,5 gram karbonhidrat
  • 3,87 gram protein
  • 0,2 gram lif
  • 7 mg kolesterol
  • 178 mg sodyum
  • 565 mg potasyum
  • 418 mg kalsiyum

Salep nasıl yapılır?

salep-nerelerde-yetisir

Evde saf toz salep ile kolayca salep hazırlayabilirsiniz.

Salep için gerekli malzemeler:

1 çorba kaşığı saf toz salep

1 litre süt

2 tatlı kaşığı toz şeker

Tarçın (isteğe göre üzerine eklenebilir)

Salep yapılışı:

1. Küçük bir süt pişirme tenceresi alın (en az bir buçuk litrelik olsun) ve içine toz salep ile toz şekeri koyun. Üzerine sütü ekleyin. İyice karışana dek yavaşça çırpın.

2. Ocağın düşük ısısını açın ve karıştırdığınız karışımı ısıtmaya başlayın, bir yandan karıştırmaya devam edin. Karışımın kıvamı koyulaşana dek yaklaşık 10 dakika boyunca karıştırın.

3. Ocağın altını kapatın. Salebi fincanlara koyun ve üzerine arzu ederseniz toz tarçın serpin. Toz zencefil de serpilebilir.

Salep fiyatı 2017

Yaş salebin (yumru olarak) kilosu yaklaşık 25-30 TL arasındadır. Hazır olarak satılan saf toz salep ise 250-300 TL civarında bir fiyata alıcı bulmaktadır.

Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org/wiki/Salep

https://en.wikipedia.org/wiki/Orchis_mascula

http://ayushology.com/article/health-benefits-of-salep

Salep An Incredibly Delicious Turkish Drink With So Many Health Benefits

 




One Response
  1. özden bizsel

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.