Menu

Saç Biti Nedir? Nasıl Bulaşır? Belirtileri Nelerdir ?


Saç biti nedir?

4900867458_9c884be1ea_b

Saç bitleri, insanların saç derisine yapışıp kanından beslenen küçük kanatsız böceklerdir, Pediculus humanus capitis olarak da bilinirler. Saçta bitlenme olması durumuna “Pedikülozis” denmektedir.

Saç biti genellikle çocuklarda görülür ve saçında bit olan bir insanla doğrudan saç teması sonrasında ortaya çıkar. Bitler küçük bir susam tanesi boyutundadır ve fark edilmesi zordur. Bit yumurtalarına ise sirke denir ve bunlar saç derisine yapışır, çıplak gözle görmek çok zordur.

Bitlenmek, yetersiz vücut hijyeni ya da kirli bir çevrede yaşamakla alakasız bir durumdur. Bitler herkese bulaşabilir ve bakteri ya da virüs taşımazlar.

Saç biti nasıl bulaşır?

Saç biti grimsi renkte ve bir çilek tohumu boyutunda bir canlıdır. İnsanların saç derisinden kan emerek beslenir. Dişi saç bitleri her bir yumurtasının kafa derisine yapışması için yapışkan bir madde üretir. Bu yumurtalara sirke denir ve sirkeler saç derisine yerleşir.

Saç biti uçamaz ya da zıplayamaz, yalnızca sürünerek ilerler. Bitler genellikle doğrudan temas aracılığıyla bir insandan başka bir insana geçer. Bu sebeple genellikle aile üyelerine arasında ya da çocuklar arasında yakın temas sonucu bulaşırlar.

Birebir saç teması olmadan da bit bulaşabilir, ancak bu çok sık yaşanmaz. Bir başkasına ait aşağıdaki eşyaları kullanmak bitlenmeye sebep olabilir:

  • Şapka, bere ve şal
  • Tarak ve fırça
  • Saç aksesuarları, tokalar
  • Kulaklık
  • Yastık
  • Havlu
  • Koltuk döşemesi
  • Battaniye

Aynı zamanda birbirine yakın duran iki eşyadan da bit bulaşabilir. Yani örneğin çocuğunuz okulda montunu ya da atkısını, beresini halihazırda üzerinde bit bulunan birinin eşyasının yakınına koyarsa bitlenmesi olasıdır.

Yaygın kanının aksine kedi ve köpek gibi evcil hayvanlardan insanlara bit bulaşmaz. Hayvanların üzerinde yaşayan bitler farklı cinstir ve insana bulaşmaz.

Bitlendiğimizi nasıl anlarız?

Saç biti ve sirke her ne kadar çok küçük boyutta olsalar da çıplak gözle görülebilirler. Saç biti beyaz, kahverengi, siyah ya da gri olabilir.

Genellikle kulakların arkasında ya da ense tarafında kalan saçlarda görülürler. Sirkeler yuvarlak ya da oval şekillidir ve saç derisine yapışmış haldedir. Sirkeleri aşağı çekmeye çalışsanız da kıpırdamazlar.

Bitlenme durumunda yaşanan belirtiler aşağıdaki gibidir:

  • Kaşıntı. Saç derisinde, ensede ve kulaklarda kaşıntı görülmesi en yaygın belirtidir. Bu kaşıntı bitlerin salyasına verilen alerjik bir tepkinin sonucudur. Bir insan ilk defa bitlendiğinde kaşıntı ilk iki-altı haftaya kadar ortaya çıkmayabilir.
  • Saç derisinde bitler görülmesi. Saç biti gözle görülebilir ancak çok küçük boyutta olduklarından, ışıktan kaçtıklarından ve hızlı hareket ettiklerinden gözle fark etmek zordur.
  • Saç diplerinde sirke görülmesi. Sirkeler saç diplerindeki saç yuvalarına yapışırlar. Çok küçük olduklarından fark etmek zordur. Ensede ve kulak dibinde sıklıkla görülürler.

Saç biti nasıl tedavi edilir?

1) İlaç Tedavisi

Reçetesiz satılan bit ilaçları eczanelerde mevcuttur. Bu ilaçlar genellikle krizantem özünden ya da bu özün sentetik versiyonlarından yapılırlar. Bu ilaçlar güvenli olarak görülür ancak küçük çocuklar için uygun olmayabilirler.

Bazen saç bitleri bu ilaçlara direnç gösterir. Bu durumlarda doktorunuzla konuşup reçeteli bir ilaç önerisi talep edebilirsiniz. Reçete ile satılan ilaçlar arasında benzil alkol, malathion ve lindan içeren ilaçlar vardır ve bu ilaçlar aslında toksik ilaçlar olduğundan doktor tavsiyesi olmadan kesinlikle kullanılmamalıdır.

Ne ile tedavi yapıyor olursanız olun, ilaç prospektüsündeki talimatlara birebir uymanız çok önemlidir. Bu talimatlarda saçın nasıl yıkanacağı ve ilacın nasıl kullanılacağı yazar. 9-10 gün sonra yeniden tedavi gerekebilir.

2) Ev Tedavisi

Bazı ebeveynler mayonez, beyaz sirke ya da çay ağacı yağı gibi maddelerin saç bitinin doğal tedavisinde etkili olduğunu iddia eder. Mayonezin bitleri boğarak öldürdüğü söylenir ancak yine de öncelikle doktora danışmakta fayda vardır.

Beyaz sirkenin ise bit yumurtalarının saç derisine yapışmasını sağlayan yapışkan maddeyi çözüp yok ettiği düşünülmektedir. Bu tür ev tedavilerini destekleyen bilimsel bir kanıt yoktur ve çocuk doktorları ana tedavi olarak bu ürünlerin kullanılmamasını tavsiye eder.

3) Sık dişli tarak

Sık dişli taraklar bitten kurtulmanın bir diğer yoludur. Bu taraklar sirkeyi ve bitleri saçtan uzaklaştırabilecek kadar sık dişlere sahiptir. Antik Mısır döneminden beri kullanılan bu taraklara Antik Mısırlıların mezarlarında da rastlanmıştır.

Ancak bu yöntem son derece sabır isteyen bir yöntemdir çünkü her bit ve sirkeyi tek tek temizlemek zaman alır. Bu tarağı özellikle ilaç tedavisinden ya da ilaçlı bit şampuanı kullandıktan sonra geri kalan ölü bit ve sirkeleri temizlemek için kullanmak daha yararlı olacaktır.

4) Evdeki bitleri temizlemek

Saç bitleri insanların üzerinde olmadıkları sürece fazla uzun yaşayamazlar ancak bit tedavisi gören birinin yatak nevresimlerini, kılıflarını ve döşemelerini temizlemek her zaman en iyisidir. Son 48 saatte giyilen tüm kıyafetler sıcak su ile yıkanmalıdır.

Eğer çocuğunuz uyurken pelüş bir hayvana sarılıyorsa bu oyuncağı da yıkamanız yararlı olacaktır. Bir önlem olarak bitlenen kişinin eşyalarını yıkamak için aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz:

  • Eşyaları sıcak suda yıkayın. Yatak örtülerini, nevresimleri, pelüş hayvanları en az 55 derece ısıdaki suda sabunla veya deterjanla yıkayın ve yüksek ısıda kurutun.
  • Saç bakım ürünlerini yıkayın. Tarakları, fırçaları, tokaları ve saç aksesuarlarını sıcak ve sabunlu suda iyice yıkayın.
  • Eşyaları kilitli poşetlere koyun. Eğer yıkanamayacak eşyalar varsa kilitli torbaların içerisine hava almayacak şekilde koyun ve iki hafta bekletin.
  • Elektrik süpürgesi. Yerleri, halıları ve tüm mobilyaları elektrik süpürgesi ile iyice temizleyin.

Bit temiz saça mı kirli saça mı gelir?

Saç biti fakirlerde, vücut hijyenine dikkat etmeyen insanlarda vb. görülmez. Bir kirlilik belirtisi değildir. Her kesimden her insanda görülebilir ve kirli saça da temiz saça da bit bulaşabilir.

Bitler suyun altında 6 saate kadar yaşayabilirler. Bu yüzden düzenli olarak banyo yapan insanlarda da bitler barınabilir.

Kaynaklar:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/head-lice/symptoms-causes/syc-20356180

https://www.webmd.com/children/ss/slideshow-lice-overview




Son 50 Yorum
  1. elifcan
  2. tuğçe ak
  3. gamze

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.