Menu

Mısır piramitlerinin özellikleri


Mısır Piramitleri, Mısır’da bulunan onlarca piramit şekilli yapıya verilen genel addır. Kasım 2008 itibariyle 118-138 kadar Mısır Piramidi tanımlanmıştır. Birçoğu firavunlar için anıt mezar olarak inşa edilmiştir ve Eski ile Orta Krallık dönemlerinde dikilmiştir.

Bilinen en eski Mısır Piramitleri, Mısır’ın eski başkenti Memphis’in kuzeybatısında bulunan Sakkara’da inşa edilmiştir. Bunların arasında en eskisi Zoser Piramidi (Basamaklı Piramit) olup üçüncü hanedanlık zamanında yani M.Ö. 2611-2630 yılları arasında inşa edilmiştir. Mimarı ise İmhotep’tir.

Ancak Mısır Piramitlerinin en ünlüleri Kahire’nin eteklerindeki Gize’de bulunan piramitlerdir. Bunlardan bazıları şimdiye dek yapılmış en büyük yapılardır. Keops Piramidi en büyük Gize piramididir ve Antik Dünya’nın Yedi Harikası arasında bütün olarak günümüze kadar sağ çıkabilen tek eserdir.

Gize piramitleri ve özellikleri

Gize piramitleri Mısır’ın Kahire şehrinin yakınında bulunur. Burada aslında bir piramit kompleksi vardır ve içerisinde üç büyük piramit, Sfenks, bazı mezarlar ve bir işçi köyü ile endüstriyel kompleks bulunur. Nil nehrine 9 km kadar uzaktadır ve Kahire şehir merkezine 13 km uzaktadır.

Batı dünyasında Mısır denince akla gelen ilk şey olan Gize piramitleri Helenistik dönemde oldukça popülerleşmiştir ve Keops Piramidi, Sidonlu Antipater tatafından dünyanın yedi harikasından biri olarak belirtilmiştir. Bu piramitler dünyanın yedi harikasından bilinen en eskisidir.

Gize piramitleri ise Keops Piramidi, Kefren Piramidi ve Mikerinos Piramidinden oluşur. Bunlara ek olarak bir de Büyük Sfenks bulunur, o da kompleksin doğu yakasında yer alır. Arkeologlar arasında Sfenks’in Firavun Kefren’in başı olduğuna dair bir inanış bulunmaktadır. Bunlara ek olarak birkaç tane daha uydu piramit vardır ve bunlara Kraliçenin Piramitleri denir.

1) Keops Piramidi 

1200px-Kheops-Pyramid

Khufu Piramidi olarak da bilinen bu piramit üç piramit içinde en eski ve en büyük olanıdır, ayrıca Dünyanın Yedi Harikası’ndan biridir ve günümüze dek yalnızca bu harika sağ çıkabilmiştir. İçerisinde bulunan izlere göre piramit M.Ö. 2560 yıllarında Mısır Firavunu Khufu için anıt mezar olarak inşa edilmiştir ve inşası 10-20 yıl kadar sürmüştür.

Piramidin boyu 146,5 metedir ve 3800 yıl boyunca insan elinden çıkmış yapılan en büyük bina olarak kalmıştır. Piramidin yapısında birçok büyük taş kullanılmıştır ve bu taşlar birbirine geçerek pürüzsüz bir yüzey oluşturmuştur.

Bu piramidin nasıl inşa edildiği hala gizemini korumaktadır ve tam olarak bilinmemektedir. Bu konuda en yaygın inanılan hipotez ise taş ocağından alınan devasa kayaların sürüklenerek ve kaldırılarak inşa edildiğidir. Ancak bu taşların nasıl kaldırıldığı hala merak konusudur.

Pirmaidin içinde bilinen üç ana oda vardır. En altta bir oda bulunur ve üstünde Kraliçenin Odası, en üstte ise Kralın Odası bulunur. Firavun Khufu’nun eşleri adına da üç küçük piramit bu piramidin etrafında inşa edilmiştir.

Petrie’nin araştırmalarına ve sonra yapılan çalışmalara göre tasarımın ölçüleri yaklaşık olarak her bir dört yandan temele kadar 280 Mısır Kraliyet kübiti yüksekliğinde ve 440 kübit uzunluğundadır. Çevre uzunluğunun yüksekliğe oranı ise 1760/280 kübit yani 2 pi’ye denk gelmektedir. Pi ise 22/7’ye denk gelerek hesaplanmıştır. Ancak çoğu bilim insanı Mısırlıların pi sayısından haberi olmadığını ve bunun bir tesadüf olduğunu düşünmektedir.

2) Kefren Piramidi

31762605161_b5a30b2a12_b

Keops Piramidinden sonra en uzun ve en geniş ikinci Gize Piramidi bu piramittir ve dördüncü hanedan Firavun Kefren adına anıt mezar olarak inşa edilmiştir. Firavun Kefren M.Ö. 2532-2558 yıllarında hüküm sürmüştür.

Piramitin taban uzunluğu 215 metre yüksekliği ise 136 metredir. Piramit her biri 2 ton olan kireçtaşı bloklarından inşa edilmiştir. Taban taşı Keops piramidine göre daha yüksek olduğu için ondan daha uzun görünebilir. Birinci Ara Dönem’de piramidin açılıp yağmalandığı düşünülmektedir.

İlk olarak 1818 yılında, piramidin kuzey tarafında girişi bulunduğu zaman Giovanni Belzoni tarafından keşfedilmiştir ve mezar odası incelenmiştir. Belzoni o zamanlarda el sürülmemiş bir mezar bulmayı ummuştur. Ancak oda boştur, içerisinde yalnızca açılmış bir lahit ve yerde de kırılmış lahit kapısı vardır.

Kefren Piramidinin ilk büyük keşfi 1837 yılında John Perring öncülüğünde gerçekleşmiştir. 1853 yılında ise Auguste Mariette Kefren vadisi tapınağında kazılar gerçekleştirmiş ve bir diyorit heykel bulmayı başarmıştır.

3) Mikerinos Piramidi

mikerinos

Üç büyük piramit içerisinde en küçüğü Mikerinos piramididir ve Gize Platosunda bulunmaktadır. Bu piramidin 4. hanedan Firavun Mikerinos adına anıt mezar olarak inşa edildiği düşünülmektedir.

Mikerinos Piramidinin boyu yaklaşık 65,5 metredir ve en küçük Giza Piramitidir. Taban genişliği ise 108,5 metredir. Kireç taşı ve granitten inşa edilmiştir. Piramidin ilk 16 dış katmanı kırmızı granitten yapılmıştır.

Piramidin güneyinde üç adet uydu piramit daha vardır. Aynı şekilde mezar odası, taban ve iç katmanlar da kireç taşından inşa edilmiştir. Zemin ise granit ile örülmüş, duvarlarda da granit kullanılmıştır. Vadi tapınağının temeli ise taştan oluşturulmuştur.

Bu piramidin tam olarak hangi yılda inşa edildiği bilinmemektedir zira Firavun Mikerinos’un hangi yıllarda hüküm sürdüğü net olarak belli değildir. Ancak hemen hemen M.Ö. 26. yüzyıl civarında inşasının tamamlandığı düşünülmektedir. Diğer iki piramitten birkaç metre ötede ve güneybatı yönünde kalmaktadır.

4) Sfenks

sphinx-2987112_960_720

Yine bu üç piramidin yanında bulunan Büyük Sfenks, kireç taşından oluşturulmuş bir heykeldir ve aslan gövdesi ile bir insanın kafasını bir araya getiren mitolojik bir figür tasviridir. Sfenks’in yüzünün Firavun Kefren’in yüzünü temsil ettiği yaygın inanılan bir kanıdır.

Kuyruğundan ön pençesine dek uzunluğu 73 metre, yüksekliği ise 20,21 metredir. Mısır’da bilinen en eski heykel budur ve Firavun Kefren zamanında yani M.Ö. 2532-2558 yıllarında inşa edildiği düşünülür.

Sfenks tek parçadan oyulmuş bir yapıdır. Gövdesinin en alt kısmı ve bacakları katı kayadandır. Boynuna kadar olan kısmı ise daha yumuşak katmanlardan oluşmaktadır. Kafasında ise çok daha sert materyaller kullanılmıştır.

Sfenks’in bir metrelik burnu ise kayıptır. Sfenks üzerine yapılan incelemelerde buruna kazıklar ve çubuklar çakılarak burnun koparıldığı tespit edilmiştir. Burnun Napolyon’un askerleri tarafından ateşlene toplar yüzünden düştüğüne dair hikayeler vardır. Ayrıca İngiliz askerlerinin, Memlüklülerin vb. burnu yok ettiğine dair söylentiler de bulunur.

Buna ek olarak Sfenks’in bir de sakalının bulunduğu düşünülür. Ancak bu sakalın sonradan mı eklendiği yoksa orijinal yapıda mı bulunduğu kesin olarak bilinmemektedir. Ancak açıkça görünen hasara bakıldığında sakalın sonradan eklendiği teorisi daha ağır basmaktadır. Ayrıca heykelin yüzünde sarı ve mavi boya pigmentlerine de rastlanmıştır.

Mısır piramitleri hakkında ilginç bilgiler

1) Her ne kadar birçok insan piramitleri hiyerogliflerle bağdaştırsa da Keops Piramidinin içerisinde hiyeroglif ya da herhangi bir yazı izine rastlanmamıştır.

2) Bilinen yaygın inanışın aksine piramitlerin inşasında köleler ve esirlerden ziyade düzenli maaş verilen ücretli işçilerin çalıştırıldığı düşünülmektedir.

3) Piramitlerin bu kadar iyi korunabilmiş olmasının nedenlerinden biri de içerisinde kullanılan eşsiz harçtır. Bu harç taştan bile daha serttir ancak tam olarak hangi maddeden yapıldığı hala bulunamamıştır.

4) Her birinin tek tek, farklı zamanlarda yapıldığı düşünüldüğünde piramitlerin inşasının 200 yıl kadar sürmüş olması gerekirdi. Bu yüzden aynı anda birden çok piramidin inşa edildiği yargısı daha olasıdır.

5) Keops piramidinin ön yüzü aslen kuzeye bakmaktadır. Kuzeye bakarak hizalanmış eserler arasında en isabetli hizalananı bu eserdir. Binlerce yıl önce yapılmış olmasına rağmen piramit hala aynı yöne bakmaktadır, yalnızca milimetrik hatalar vardır. Ancak bunun sebebi Kuzey Kutbu’nun zamanla kaymasıdır.

6) Keops Piramidinin tam olarak kaç kilo ağırlığında olduğu bilinmese de yaklaşık olarak 6 milyon ton ağırlığında olduğu düşünülmektedir.

7) Dışarıdaki aşırı sıcağa rağmen piramitlerin her birinin içerisinde sıcaklık en fazla 20 derecedir ve genellikle sabittir.

8) Piramitlerin İsrail’deki dağlardan bile görülebildiği bilinmektedir. Hatta Ay’dan görülebildiğine dair söylentiler vardır.

9) Piramitler orijinal olarak cilalanmış beyaz kireç taşından yapılmıştır. Bu taşlar güneş ışığını yansıttığı zaman ise piramitler bir mücevher gibi parlamaktaydı.

10) Keops Piramidinde yaklaşık 2,300,000 taş tuğla bulunmaktadır ve her bir tuğlanın ağırlığı 2-30 ton arasında değişmektedir. Bazıları ise 50 tona yakındır.

11) Üç büyük Gize piramidi, Orion takım yıldızının dizilimine eş açılarla inşa edilmiştir ve aynı hizada bulunmaktadır. Bunun nedeni ise Orion takım yıldızının yeniden doğum ve ölümden sonra yaşam tanrısı olan Osiris ile bağdaştırılıyor olmasıdır.

12) 12. yüzyılda Gize piramitlerini yıkma girişimi gerçekleşmiştir. Kürt lider El-Aziz ve Mısır’ın Eyyübi Sultanlarından ikincisi piramitleri yıkmak istemiştir ancak çok zorlu bir iş olacağı için vazgeçmişlerdir. Buna rağmen Mikerinos Piramidinin kuzey tarafında gerçekten büyük bir hasara yol açmışlardır.

13) Antik Mısır’da piramit dönemi bittiğinde Sudan’da piramit inşaları son hızla artmıştır.

14) İncelemelere göre piramitlerin inşasında kullanılan teknikler zaman içerisinde gelişmiştir. İlk piramitler ile en yeni piramitlerin inşasının farklı şekillerde tamamlandığı görülmektedir.

15) Pek çok araştırmacı piramitlerin devasa taşlar oyularak ve üst üste koyularak inşa edildiği konusunda hemfikirdir ancak bu taşların nasıl kaldırıldığı ve nasıl yerleştirildiği hala gizemini koruyan bir sırdır.

16) Bilinen ilk piramit mimarı İmhotep’tir. İmhotep Antik Mısır’da yaşamış bir bilgin, mühendis ve tıp adamıdır. İlk ana piramit olan Zoser Piramidinin mimarı olduğu düşünülmektedir.

17) Antik Mısırlılar soylularını piramitlere gömerlerdi ve onların kullandığı günlük aletler ile pahalı eşyalarını da beraberinde gömerlerdi çünkü ölümden sonra bu ölülerin tekrar dirileceği ve sonraki yaşamında bu eşyaları kullanacağı düşünülürdü.

18) Tüm Mısır piramitleri Nil Nehri’nin batı kıyısına inşa edilmiştir. Bunun sebebinin ise güneşin battığı taraf olması ve Mısır mitolojisinde ölüm vadisi ile bağdaştırılması olarak düşünülür.

19) Gize piramitlerinin Büyük Sfenks tarafından korunduğuna inanılır ki bu da dünyadaki en büyük yekpare heykeldir. Sfenks’in yüzünün Firavun Kefren’in yüzü olduğu düşünülür.

20) Piramitlerin inşasında kaç işçinin çalıştığı henüz net olarak bilinmemektedir ve farklı teoriler vardır ancak yaklaşık olarak 100 bin kişinin çalıştığı tahmin edilmektedir.

21) Büyük Keops Piramidi Dünyanın Yedi Harikasından hayatta kalan tek eserdir ve en eskisidir.

22) 1311 yılında Lincoln Katedrali inşa edilene dek Keops Piramidi dünyada insan elinden çıkmış yapılan en uzun eser olarak görülürdü. Rekoru ancak 3871 yıl geçtikten sonra kırılabildi.

23) Zoser Piramidi (Basamaklı Piramit) bilinen en eski piramit olsa da Keops Piramidi bilinen en büyük Mısır Piramididir. Keops Piramidinin orijinal uzunluğu 146,5 metredir, şimdi ise boyu 138,5 metre civarındadır.

24) En eski Mısır Piramidi olan Zoser Piramidinin Sakkara Nekropolis’de M.Ö. 27. yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir.

25) Gize’deki üç piramit Mısır Piramitlerinin en ünlüleridir ancak Antik Mısır zamanında inşa edilen 140’a yakın piramit keşfedilmiştir.

Kaynaklar:

https://en.wikipedia.org/wiki/Egyptian_pyramids

https://list25.com/25-fascinating-facts-about-egyptian-pyramids/




Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.