Menu

Mantar hastalığı nedir? Belirtileri nelerdir? Tedavisi nasıldır?


Mantar hastalığı nedir?

Mantarlar havada, toprakta, suda ve bitkilerde yaşayabilirler. İnsan vücudunda da birkaç mantar çeşidi yaşayabilmektedir. Bu mantarlar enfeksiyona da yol açabilir ve mantar enfeksiyonları dünya genelinde çok sık görülür.

Vücudun herhangi bir kısmına, bağışıklık sisteminin baş edemeyeceği kadar çok mantar girdiğinde mantar enfeksiyonu meydana gelir. Bu mantarları öldürmek zor olabilir çünkü vücudumuz onlar için elverişli bir yaşam alanıdır, ayrıca tekrar enfekte olabilirler.

Mantar hastalıkları düzgün ve hızlı bir şekilde tedavi edilirse ciddi problemler değildir. Bağışıklık sistemi çok zayıf olan kimselerde ve antibiyotik kullanan kişilerde mantar hastalığı riski fazladır. Ayrıca diyabet hastalığı ve kanser tedavisi de mantar riskini artırır.

Ayak mantarı, pamukçuk, vajinal mantar gibi birçok mantar hastalığı çeşidi vardır. Mantarlar genellikle deride enfeksiyona yol açarlar.

Mantar hastalığı türleri, mantar belirtileri ve tedavisi

1) Ayak mantarı (atlet ayağı)

Tıptaki ismiyle “tinea pedis” çok sık görülen ve ayağı etkileyen bir mantar enfeksiyonudur. Genellikle sporcularda ve koşucularda çok sık görülür çünkü çoraplar, ayakkabılar, soyunma odası, spor ekipmanları gibi nemli ve sıcak ortamlarda yaşarlar. Ancak herkes ayak mantarı hastalığına yakalanabilir. Genellikle sıcak iklimlerde ve yaz aylarında daha sık görülür.

Belirtileri:

  • Mantarlı bölgede kızarıklık ve su kabarcıkları
  • Deride aşınma ve incelme
  • Deride soyulma ve çatlama
  • Pullanma
  • Kaşıntı, batma ve yanma hissi

Tanısı ve tedavisi:

Genellikle soyulan deriden bir parça alınır ve mikroskop altında incelenerek mantar olup olmadığına karar verilir. Ayak mantarına yol açan birden fazla mantar türü vardır, bu yüzden bulgular mantarın türüne göre değişebilir.

Tedavisi çoğunlukla antifungal merhemlerle olur. Çok ağır vakalarda ayrıca ağız yoluyla ilaç tedavisi de uygulanabilir. Ayrıca ayağın kuru tutulması ve iyi bakılması gerekir. Önlemek için ayağın hava almasını sağlayan çorap ve ayakkabılar tercih edilmeli, ayak temiz ve kuru tutulmalıdır. Özellikle duş alırken zemine çıplak ayakla basmak yerine terlikle basılmalıdır.

2) Vajinal mantar

Candida cinsi mantaların, kadın genital organına yerleşmesi sonucu oluşan enfeksiyondur, Candida albicans da denir. Bu mantarların vücutta üreyerek artması vajinadaki bakteri ve pH dengesini bozar. Bu dengesizlik antibiyotiklere, strese ve hormon düzensizliklerine ya da düzensiz beslenmeye bağlı olabilir. Candida mantarları ayrıca tırnak mantarı ve kasık mantarına da sebep olur.

Belirtileri:

  • Vajinanın etrafında kaşıntı ve şişme
  • İdrara çıkarken ya da cinsel birliktelik esnasında yanma ve acı hissi
  • Vajinanın etrafında kızarıklık ve ağrı
  • Normal olmayan vajinal akıntı (gri, yeşil renkli ve kötü kokulu yoğun akıntı)
  • Bazı vakalarda döküntü de görülür

Tanısı ve tedavisi:

Vajinal mantarlar derhal tedavi edilmelidir, aksi takdirde semptomlar kötüleşebilir. Semptomları belirgin olduğu için tanısı kolaydır. Doktorunuz size bazı sorular sorar. Ardından vajina duvarını ve rahim ağzını inceler ve enfeksiyon belirtisi arar, gerekirse vajinadan doku örneği alır. Tedavi hastalığın şiddetine bağlıdır. Genellikle reçetesiz satılan ya da reçeteli kremler, tabletler ve fitiller kullanılır. Önlemek için hijyene dikkat edilmeli, dar elbiseler giyilmemeli ve organik kumaşlardan iç çamaşırı tercih edilmelidir.

3) Kasık mantarı

Tinea cruris de denilen bu enfeksiyon deride oluşan bir başka mantar hastalığıdır. Bu hastalığa sebep olan mantarlar sıcak ve nemli ortamları severler, bu yüzden vücudun kasık, baldır ve kalça gibi kısımlarına yerleşirler. Yazın sıcak havalarda ve sıcak iklimlerde daha sık görülür. Bu mantarı taşıyan bir insanla ya da objeyle doğrudan temas sonucu bulaşır.

Belirtileri:

  • Kızarıklık
  • Tahriş, kaşıntı ya da yanma hissi
  • Yuvarlak şekilli döküntüler
  • Deride çatlama, kepeklenme ve kuru soyulma

Tanısı ve tedavisi:

Kasık mantarının kendine has bir görüntüsü vardır ve bakarak teşhis konulabilir. Ancak eğer belirsiz bir durum varsa doktorunuz örnek alıp inceleyecektir. Genellikle antifungal kremler ve hijyene özen gösterilerek tedavi edilir. Etkilenen bölgenin temiz ve kuru tutulması gerekir. Önlemek için pamuklu ve geniş, rahat kıyafetler giyilmeli, enfeksiyon taşıyan insanlarla temastan kaçınılmalıdır. Havlu ve spor ekipmanları paylaşılmamalıdır.

4) Vücut mantarı (tinea corporis)

Tinea corporis ölü deri, saç ve tırnak hücreleriyle beslenen bir mantardan kaynaklanan deri enfeksiyonudur. Vajinal mantar ve ayak mantarına da sebep olabilen bir mantar cinsidir. Bu bölgeler dışında oluşan mantar enfeksiyonlarına vücut mantarı denilir. Son derece bulaşıcıdır ve temas ile geçer. Hayvanlardan da bulaşabilir. Ayrıca havlu, elbise gibi eşyalardan da geçer. Topraktan da bulaşabilir.

Belirtileri:

Vücut mantarının kendine özel bir şekli vardır. Halka şeklinde bir kırmızı leke halindedir, kaşınır ve pul pul görünür. Birkaç halka halinde yayılabilir. Halkanın dış kısımları kırmızı ve hafif kabarık görünür, iç kısmı ise normal kalır ya da pul pul olur.

Tanısı ve teşhisi:

Gül hastalığı gibi bazı hastalıklar da aynı görüntüye sebep olabilir, bu karışıklığın yaşanmaması için doktorunuz doku örneği alıp inceleyebilir. Teşhis doğrulandığında hastalığın şiddetine göre tedavi uygulanır. Reçetesiz kremler ve ilaçlı merhemler çok sık kullanılır. Ağır vakalarda reçeteli ilaçlar gerekebilir. Önlemek ve tedavi etmek için hijyene dikkat etmek gerekir. Cildi kuru ve temiz tutmak önemlidir. Duşlarda ve havuzlarda terlik giymek, başkalarının eşyalarını kullanmamak bulaşmasını önler.

Mantar hastalığı nedenleri nelerdir?

Mantar enfeksiyonları bulaşıcı hastalıklardır ve insandan insana ya da hayvandan insana bulaşabilirler. Ancak insanların mantara karşı koruma kalkanları vardır; vücudumuzun hemen hemen her yerinde bizi mantarlardan koruyan yararlı bakteriler bulunur. Bu bakteriler zararlı mantarları anında yok ederler ve bizi hastalıktan korurlar.

Eğer mantar vücuda girse bile bağışıklık sistemimiz onunla savaşarak yok edebilir. Vajina gibi bölgelerde bulunan asidik atmosfer de mantarları öldürerek koruma sağlar. Ancak vücudun savunmasız kalabildiği durumlar da yaşanır. Bağışıklığın baskılandığı durumlarda vücudumuz mantarlara karşı savaşamaz hale gelir.

Ayrıca antibiyotiklerin uzun süre kullanımı yararlı bakterileri yok ederek mantarın vücuda yerleşmesine imkan tanır. Menopoz sonrası dönemdeki kadınlarda, hormon değişimlerinde asit seviyesi azalır ve vajina enfeksiyona karşı savunmasız kalır.

Nem ve ıslaklık da mantar enfeksiyonuna yol açar. Çok sık terlemek ya da nemli ve sıcak bölgelerde çalışmak mantar riskinizi artırır. Mantarların yaşamak için sıcak ve nemli ortamlara ihtiyacı vardır. Spor salonu, giyinme salonu, duşlar,havuzlar gibi ıslak bölgelerde çıplak ayakla gezmek mantar bulaşmasına sebep olabilir, buralarda fazlasıyla mantar yaşamaktadır.

Cildimizdeki kan dolaşımının normal şekilde işleyememesine neden olan tüm durumlar mantar enfeksiyonuna yol açabilir. Yetersiz kan dolaşımı bağışıklık sistemimizi baskılar ve mantarlara karşı savaşabilmesini engeller.

Tırnak ve deri yaralanmaları ve enfeksiyonları da vücudu mantara açık hale getirir, zira mantar vücuda daha kolay girer ve derin dokulara etki edebilir.

Kaynaklar:

https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/guide/fungal-infections-skin#4

https://www.medicalnewstoday.com/articles/317970.php

https://www.healthline.com/health/fungal-infection

 




Son 50 Yorum
  1. cilt hastalıkları
  2. Anonim
  3. lale
  4. nurcan
  5. Anonim
  6. furkan
    • Kübra
  7. Emre
  8. Azat
  9. Birsen
    • namık
  10. nuri
  11. nuri
    • Anonim
  12. Ogi
    • Anonim
  13. Metin Temel
  14. sla
  15. Ibrahimoviç Özkul
  16. Hasret Anbarcı
  17. derin ozdemir
  18. ÖMER DEWRİM
  19. dogukan
  20. duygu
    • kerem
  21. duygu
  22. sanane
    • kakao

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.