Menu

Kırık Nedir ? Tedavisi Nasıldır ?


İskelet yapımızdaki kemiklerin, olağan bütünlüğünün bozulduğu durumlara kırık denilmektedir. Kırıklar genelde geçirilen kazalar, kemikleri güçsüzleştiren hastalıklar, kırılmayı tetikleyici durumlar (sigara kullanımı gibi) ve stres faktörlerinden dolayı meydana gelebilmektedir. Kemik kırılması esasen şekil olarak ve bölgede kontrol/güç kaybı yaşanacağından kolaylıkla hissedilebilecek bir durum olmasına rağmen, nadir de olsa şişme ve ağrılara rağmen kişi tarafından incinme veya çatlak zannedilip çok üzerinde durulmadığı da olmaktadır.

Kemiklerin gelişim çağında oldukları çocukluk ve gelişme çağında kırılma riskleri çok daha yüksek seviyelerdedir. Yetişkinlik çağında geçirilen ağır kazalar vb. durumlarda kırılabilecek olan kemikler ileri yaşlarda tıpkı çocuklukta olduğu gibi çok daha kolay kırılabilmektedir. Çünkü yaşlandıkça kemiklerin dayanıklılığı ve güçlülüğü azalmaktadır.

Kırık çeşitleri nelerdir?

  • Yerinden çıkmamış kemik kırıkları
  • Yerinden çıkmış kemik kırıkları
  • Açık kırıklar
  • Kapalı kırıklar

Belirtileri nelerdir?

  • Kırığın olduğu alanın morarması veya şişmesi durumu
  • Eğer kırık ayakta, ayak bileğinde ya da bacakta oluştuysa bölgenin vücudun ağırlığını taşımamaya başlaması
  • Normal görüntünün dışında yamuk ve şişkin duran yapı
  • Kırık olduğu belirlenen bölgenin normal fonksiyonlarında kayıplar yaşanması
  • Bölgeye kontrol amaçlı basınç uygulanacak bir hareket yapıldığında katlanılamayacak ağrılar oluşması

kirik-nedir

Kırık neden ağrır?

Vücuttaki bir eklem veya kemik bütünlüğü bozulduğundan, kırığın oluştuğu bölgede ağrılanma her daim görülebilmekte ve olağan karşılanmaktadır. Kırık alan hem tedavi öncesi hem de tedaviye alındıktan sonraki aşamada ağrıyabilir. Bunun nedeni bölgedeki kan dolaşımının olması gerektiği gibi yapılamaması, bölgede ödemlerin oluşması, kasların hareketsiz kalması ve zedelenme meydana gelmesidir.

Kırılma şekillerine göre kırıklar

  • Enine doğru : Kemiğin kendi uzunlama yapısına dik açıyla oluşanlar
  • Doğrusal olan : Kemiğin kendi uzunlama yapısına paralel şekilde oluşanlar
  • Spiral olan : Kemik yapısında bir kısmın ya da daha fazla kısmın büküldüğü kırıklar
  • Kama kırığı : Vücudun ön kısımlarında (omurga bölgesi gibi) meydana gelen kırıklar
  • Avulsiyon kırık : Bir kemik yapısında, bir parçanın ana kemikten tamamen ayrıldığı kırıklar
  • Eğik yapıda olan : Kemiğin kendi uzunlama yapısına çapraz olarak oluşan kırık

İlk yardım önerileri nelerdir?

  • Kırığı olan hasta asla bulunduğu yerden hareket ettirilmez, sabit yatması sağlanır.
  • Hayati tehlike yaratan kırıklara ilk sırada müdahale edilir.
  • Kırıklar kolda, bilekte veya parmakta meydana geldiyse müdahaleden önce bölgede ödem yapma ihtimali bulunan bütün takılar çıkartılır.
  • Kırıklara sargı vs. yapılırken eğer ayakta, elde veya koldaysa mutlaka parmaklar açık kalacak şekilde müdahale yapılmalıdır. Bunun sebebi parmaklar vasıtasıyla renk, duyarlılık şekli vb. durumlar kontrol altında tutulabilmektedir.
  • Eğer oluşan kırıklar açık bir şekildeyse, müdahale etmeden önce temiz bir şekilde üzeri kapatılarak hem kan kaybı hem de mikrop kapma ihtimali önlenebilmektedir.
  • İlk yardım ekibi gelene kadar, kırık olduğu belli olan bölgeye hem alttan hem de üstten düz tutacak sopa, tahta vb. müdahalelerde bulunulabilmelidir.

kemiklerdeki-kiriklar

Kırık önleyici önlemler nelerdir?

  • Olası kaza riskine karşı, araçlarda her daim emniyet kemerinizi takarak seyahat edin.
  • Adımlarınızı zorlaştıracak, kaymanıza veya düşmenize sebep olacak ayakkabıları satın almayın.
  • Düşme tehlikesi yaşayacağınız sporlarla uğraşıyorsanız (kayak, bisiklet, futbol vb.) mutlaka kırılmalara karşı olan ekipmanlarınızı kullanmayı ihmal etmeyin.
  • Yürüyen merdivenler gibi riskli alanlarda çok dikkatli hareket edin.
  • Kemik erimesi problemi olan hastaların kemik kırılmalarını önlemeleri için mütemadiyen hafif egzersizler yapmaları önerilir.
  • Sigara tüketiminden ve alkol tüketiminden mümkün olduğunca kaçının.
  • Vücudunuza her daim D vitamini ve kalsiyum takviyesi yapmayı ihmal etmeyin.
  • Evinizde kayıp düşebileceğiniz alanlara (küvet, duşakabin vb.) tutunabileceğiniz aparatlar monte edin.
  • Evlerinizde kullandığınız halıların kaydırmazlık özelliği olmasına dikkat edin.
  • Kullandığınız alanlarda yürüyüşünüz esnasında ayağınızın takılabileceği eşyaları bulundurmamaya özen gösterin.

Tedavi süreci nasıl ilerler?

Kemiklerde oluşan kırıklarda mümkün mertebe en yakın tedavi sürecine başlanmalı ve bozulan kemik yapısı eski haline getirilmeye çalışılmalıdır. İçeriden daha kolay atlatılır şekilde kırılan kemik yapılarının dışında vücudun dışarısına çıkan ve çok acil müdahale gerektiren kemik kırıkları olduğu göz önünde bulundurulursa, kırığın oluştuğu bölgedeki eklem yapılarının, damarların ve kasların da zarar görmemesi için mutlaka çok hızlı müdahale olması gerekmektedir.

Bunun için ilk önce yapılması gereken şey, konuyla alakalı bir ortopedi uzmanının kırık yapısını görmesi; hangi tür olacağı ve tedavi sürecinin nasıl geçeceğini belirlemesidir. Çünkü en ufak yanlış gidilen tedavi sürecinde, kemiğin yanlış kaynamasına ve etrafındaki dokuların da zarar görmesine neden olmaktadır.

Tedaviye başlandığında, kırığın durumuna göre(hastanın ağrı eşiği de çok önemlidir) genel ya da lokal anestezi verilerek kemik kırıldığı yerin tam olarak hizasına getirilmeye çalışılmaktadır. Bu işlem duruma göre açık ya da kapalı olarak gerçekleştirilebilir. Çekilecek röntgenle duruma nasıl müdahale edilmesi gerektiği zaten önceden belirlenmiş olacaktır.

Kaynama şekli doğru pozisyonda belirlendikten sonra, kaynama süresi geçene kadar kırık bölgenin hareket edebilme yeteneğini sıfırlayabilmek için çeşitli aparatlar kullanılır(alçı, atel gibi). Bölgeye uygulanan hareket kısıtlayıcı uygulamalar sayesinde kemik sağa sola, yukarıya ya da aşağıya hareket etmeden olması gerektiği çizgide kaynamaya başlayacaktır. Eğer alçının da ötesinde açık kırıklar var ise, bu kemiklere direkt olarak ameliyatla müdahale edilip bir takım demirler ve çivilerle kemik kırık yerinden sabitlenmektedir. Gerek görülürse de kaynama sonrası tekrar bir operasyonla bu demirler ve çiviler bulundukları yerlerden alınmaktadırlar.

kirik-tedavisi

Müdahale süreci atlatılıp sıra iyileşme sürecine geldiğinde, her kişinin iyileşme süresinin değişebileceği unutulmamalıdır. Mantıken bakıldığında insan fizyolojisinde bir kolun iyileşme süresi bir bacağın iyileşme süresinden daha kısadır ancak bu oranlar yaş ve sağlık kriterleri devreye girince değişmektedir. Yani çocuk yaştaki bir bireyin vücudundaki kırıklarla yaşlı bir bireyin vücudundaki kırıklar arasında oldukça uzayan bir iyileşme süreci bulunmaktadır.

Yanlış kaynayan kırık durumu

Kırık kontrollerinde bazen yanlış teşhis konulması, röntgenlerin yanlış yorumlanması veya yapılan alçının yanlış bir şekilde takılması sonucu kemiklerde yanlış kaynama durumu meydana gelebilmektedir. Bunların dışında doğru yapılan kontroller ve alçılama sonrasına kişinin bireysel olarak yaptığı kırığı hareket ettirici hareketler de yanlış kaynama durumuna sebep olabilmektedir.

Kemiğin yanlış kaynaması durumu sonrası, kırık bölge hareket ettirilmeye çalışıldığında acı ve ağrılar had safhaya çıkmaktadır. Durum dışarıdan bakıldığında herhangi bir yamukluk gözlemlenmese bile, hissedilen ağrı ve hissizlik yanlış kaynayan kemik yapısına en büyük delaletlerden biridir.

Bu tip durumlar yaşandığında en yakın sağlık kuruluşuna gidilerek mutlaka duruma müdahale yaptırılması gerekir. Bahsedilen müdahale de kırık bölgenin genel anestezi altında bir daha kırılarak bu sefer daha güçlü ve daha kontrollü alçıya alım, hareket ettirilmemesi için bir takım aparat kullanımı gibi yollar tercih edilmektedir.

 

KAYNAKLAR

https://www.webmd.com/a-to-z-guides/understanding-fractures-symptoms

https://en.wikipedia.org/index.php?q=aHR0cHM6Ly9lbi53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQm9uZV9mcmFjdHVyZQ

https://www.webmd.boots.com/a-to-z-guides/bone-fractures-types-symptoms-prevention?page=2

http://www.innerbody.com/image/skel06.html

https://www.webmd.com/a-to-z-guides/understanding-fractures-basic-information

http://ailehekimligi.gov.tr/yal-ve-oezuerlue-bakm/560-krk-ckk-ve-burkulmalarda-lk-yardm.html

https://www.diyadinnet.com/sa%C4%9Fl%C4%B1k-1946-k%C4%B1r%C4%B1k-sonras%C4%B1-tedavi-s%C3%BCreci-nas%C4%B1l-olur




Son 50 Yorum
  1. konya alçı fiyatları
  2. lutfu
  3. pınar
  4. Münevver Çilligöl
  5. mahsun
  6. mahsun
  7. hatice doğan
  8. selin
  9. admin
  10. Murat
  11. arda dama
  12. mehmet akif
  13. BUSE
  14. BUSE
    • AHSEN
  15. apo

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.