Menu

Kalsiyum yüksekliği nedenleri ve belirtileri


kalsiyum yüksekliği

Kanınızdaki kalsiyum değerlerinin normalden fazla olması durumuna kalsiyum yüksekliği ya da hiperkalsemi denir. Kanda fazla kalsiyum bulunması kemikleri zayıflatabilir, böbrek taşına sebep olabilir ve beyin ile kalp fonksiyonlarına zarar verebilir.

Kalsiyum yüksekliğinin sorumlusu genellikle fazla çalışan paratiroid bezleridir. Bu dört küçük bez, tiroit bezinin arkasında yer alır. Ayrıca kanser, bazı hastalıklar, bazı ilaçlar, çok fazla kalsiyum ve D vitamini takviyesi tüketmek de hiperkalsemiye yol açabilir.

Kalsiyum yüksekliği nedenleri nelerdir?

Kalsiyum yalnızca kemik ve diş sağlığımızı güçlendirmez, ayrıca kasların ve sinir sisteminin de düzgün bir şekilde çalışabilmesine yardım eder. Kandaki kalsiyum miktarının artmasına sebep verebilecek durumlar aşağıdaki gibidir:

  • Paratiroid bezlerinin çok çalışması. Hiperkalsemiye yol açan sebeplerin başında paratiroid bezlerinin fazla çalışması (hiperparatiroidi) gelmektedir. Bu durum paratiroid bezinde küçük, iyi huylu bir tümör gelişmesi ya da bezlerin genişlemesi sonucu yaşanabilir.
  • Akciğer kanseri, meme kanseri ve bazı kan kanserleri kandaki kalsiyum seviyesinin yükselmesine sebep olabilir. Kanserin kemiklere yayılması (metastaz yapması) da hiperkalsemi riskini artırır.
  • Bazı hastalıklar. Tüberküloz ve sarkoidoz gibi hastalıklar kandaki D vitamini miktarının artmasına ve bağırsakların daha çok kalsiyum emmesine yol açarak kanınızdaki kalsiyum seviyenizi yükseltebilir.
  • Genetik sebepler. Nadir görülen bir genetik bozukluk olan ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi kandaki kalsiyum değerlerinin artmasına sebep olur. Ancak bu hastalık kalsiyum yüksekliği belirtilerine ya da komplikasyonlarına yol açmaz.
  • Çok fazla oturmak ya da yatmak zorunda kalan kişilerde hiperkalsemi gelişebilir. Zamanla ağırlık taşımayan kemikler içerilerindeki kalsiyumu kemiğe sızdırmaya başlar.
  • Ağır susuzluk durumu. Hafif ya da orta şiddetli kalsiyum yüksekliğinin sebeplerinden biri de susuz kalmaktır. Kanınızda yeterince sıvı olmaması, kalsiyum yoğunluğunun artmasına sebep olacaktır.
  • Bazı ilaçlar. Bipolar bozukluk gibi hastalıkların tedavisinde kullanılan lityum gibi bazı ilaçlar paratiroid bezlerinin fazla çalışmasına yol açarak kandaki kalsiyum seviyesini yükseltebilir.
  • Gıda takviyeleri. Aşırı miktarda kalsiyum ya da D vitamini takviyesi almak zamanla kandaki kalsiyum seviyesinin normalin üstüne çıkmasına sebep olabilir.

Kanda kalsiyum (ca) yüksekliği belirtileri nelerdir?

Eğer kalsiyum seviyesi çok yüksek değilse kişi hiçbir belirti göstermeyebilir. Eğer daha ciddi bir vaka görülürse vücudun farklı yerlerinde farklı belirtiler ortaya çıkabilir. Bunlar:

1) Genel belirtiler

  • Baş ağrısı
  • Halsizlik

2) Böbreklerden kaynaklanan belirtiler

  • Aşırı susama
  • Çok sık idrara çıkma
  • Böbrek taşına bağlı olarak karın ve bel ağrısı

3) Karındaki belirtiler

  • Mide bulantısı
  • Karın ağrısı
  • İştah kaybı
  • Kabızlık
  • Kusma

4) Kalpteki belirtiler

  • Kalp atışında anormallikler

5) Kaslardaki belirtiler

  • Kramplar
  • Tikler
  • Kas zayıflığı

6) İskelet sistemi belirtileri

  • Kemik ağrısı
  • Osteoporoz
  • Kemik kırıkları

7) Nörolojik belirtiler

  • Depresyon
  • Hafıza kaybı
  • Gerginlik

Ağır vakalarda koma görülebilir. Eğer kanser kaynaklı bir kalsiyum yüksekliği varsa, yukarıdaki semptomlar görüldüğünde mutlaka doktorunuzu aramalısınız.

Kandaki normal kalsiyum değerleri nelerdir?

Yetişkinler için: 8,8 – 10,4 mg/dL ya da 2,2 – 2,6 mmol/L

Çocuklar için: 6,7 – 10,7 mg/dL ya da 1,90 – 2,75 mmol/L

Bu değer aralığı laboratuvardan laboratuvara göre değişebilir. Kan testinizin gönderildiği laboratuvar, sonuçlara normal değer aralığını yazarak belirtecektir.

Kalsiyum yüksekliği nelere yol açar?

Hiperkalseminin yol açtığı komplikasyonlar şunlardır:

  • Osteoporoz. Eğer kemikleriniz ihtiva ettikleri kalsiyumu kana sızdırmaya devam ederse, kemiklerin incelmesine yol açan bir hastalık olan osteoporoz (kemik erimesi) hastalığına yakalanabilirsiniz ve bu da kemik kırılmalarına, kilo kaybına ve omurga eğriliğine sebep olabilir.
  • Böbrek taşları. Eğer idrarınızda çok fazla kalsiyum depolanırsa, bu kalsiyum kristalleri böbreğinizde birikerek böbrek taşlarına dönüşebilirler ve bu taşları düşürmek son dereceğe ağrılı bir işlemdir.
  • Böbrek yetmezliği. Çok şiddetli hiperkalsemi vakalarında böbrekler zarar görebilir ve böbreklerin kanı temizleme ve arıtma fonksiyonu kısıtlanarak böbrek yetmezliği oluşabilir.
  • Sinir sistemi sorunları. Ağır kalsiyum yüksekliği vakalarında kafa karışıklığı, bunama ve hatta ölüme sebebiyet veren koma görülebilir.
  • Kalp atışında anormallik (aritmi). Hiperkalsemi kalp ritmini düzenleyen kalp atışlarını etkiler ve kalbin düzensiz atmasına sebebiyet verebilir.

Kalsiyum yüksekliği nasıl düşürülür?

Hafif vakalarda tedavi

Eğer kalsiyum değerlerinde ciddi bir yükselme görülmüyorsa, altta yatan nedene de bakarak hastaya tedavi önerilmeyebilir. Ancak hastanın kalsiyum değerleri kontrol altında tutulmalı ve kan testleri düzenli olarak yapılarak durumu takip edilmelidir. Altta yatan bir sebep varsa tedavi edilmelidir.

Kalsiyum yüksekliğinin vücuda olan etkileri yalnızca kandaki kalsiyum seviyesinin fazlalığına değil, aynı zamanda ne kadar sürede arttığına da bağlıdır. Bu sebeple, doktorunuzun kontrol talebine mutlaka uymalısınız. Hafif hiperkalsemi vakalarında bile kalsiyumun fazlası böbrek taşına ve böbrek hasarlarına sebebiyet verebilir.

Orta ve şiddetli vakalarda tedavi

Eğer orta ve şiddetli ölçüde kalsiyum yüksekliğiniz varsa tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu tedavide amaç kalsiyum seviyesini normale indirmektir. Aynı zamanda tedavi ile kemik ve böbrek hasarlarının da önüne geçilmeye çalışılır. Temel tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:

  • Kalsitonin hormonu tiroit bezinden salgılanır ve kemik kaybını yavaşlatır. Bu hormon hastaya verilebilir.
  • Damardan alınan bazı serumlar kandaki kalsiyum seviyesinin düşmesine yardımcı olabilir.
  • Kortikosteroidler kullanılabilir. Kortikosteroidler iltihaplanma karşıtı ilaçlardır ve kanda çok fazla D vitamini bulunuyorsa bu durumu tedavi etmek için idealdir.
  • Kıvrım diüretikler böbreklerinizin sıvıları hareket ettirmesini ve fazla kalsiyumdan kurtulmasını sağlar, özellikle de kalp yetmezliğiniz varsa tercih edilirler.
  • Damardan alınan bifosfonatlar da kandaki kalsiyum seviyesini düşürerek kemiklerdeki kalsiyum seviyesini dengeler.
  • Diyaliz de böbreklerdeki fazla kalsiyumun ve atıkların, böbrek hasarı görülen vakalarda dışarı atılabilmesi için kullanılır. Bu işlem yalnızca diğer tedaviler işe yaramazsa uygulanır.

Primer hiperparatiroidi tedavisi

kalsiyum yüksekliği belirtileri

Yaşınıza, böbreklerinizin ve kemiklerinizin durumuna bakılarak paratiroid bezlerinin ameliyatla çıkarılıp çıkarılmaması gerektiğine karar verilir. Paratiroid bezlerinin çok çalışması anlamına gelen primer hiperparatiroididen kaynaklı kalsiyum yüksekliğinde, önce bu hastalığın tedavi edilmesi gerekir. Paratiroid bezlerinin çıkarılması ise hem hiperparatiroidiyi hem de kalsiyum yüksekliğini tedavi edecektir. Eğer ameliyat sizin için uygun değilse doktorunuz Sinakalset adındaki bir ilaç reçete edebilir. Bu ilaç paratiroid bezinden salgılanan PTH hormonunun azaltılmasını ve kalsiyum seviyesinin azalmasını sağlar.

Kansere bağlı hiperkalsemi tedavisi

Eğer kanser hastasıysanız doktorunuz sizin için en uygun yöntemi sizinle konuşarak tespit edecek ve yüksek kalsiyum seviyenizi düşürecektir. Damardan alınan serumlar ve bifosfonatlar gibi ilaçlar ile rahatsız edici belirtilerden kurtulmanız mümkündür. Böylelikle kanser tedavinizi daha rahat biçimde gerçekleştirebilirsiniz. Paratiroid kanseri hastalarında kalsiyum seviyesini düşürmek için ayrıca Sinakalset adındaki ilaç da kullanılabilir.

 

İdrarda kalsiyum yüksekliği

İdrarda olması gereken normal kalsiyum değeri günlük 100/300 mg’dır. Eğer idrarda bu seviyenin üstünde bir kalsiyum değeri tespit edilirse bunun sebebi aşağıdakiler olabilir:

  • Paratiroid bezlerinin fazla çalışması
  • Süt-alkali sendromu (özellikle osteoporoz tedavisi yüzünden çok fazla kalsiyum tüketen kişilerde görülen bir rahatsızlık)
  • İdiopatik hiperkalsiüri (idrarda sebepsiz kalsiyum yüksekliği)
  • Sarkoidoz (Lenf nodülü, akciğer, karaciğer, göz, deri ya da diğer dokularda görülen bazı iltihaplanmalara yol açan bir hastalık)
  • Renal tibüler asidoz (Böbreklerin idrarı yeterince asidik yapmamasına bağlı olarak gelişen kanda asit seviyesinin yükselmesi durumu)
  • D vitamini zehirlenmesi
  • Kıvrım diüretiklerin kullanılması
  • Böbrek yetmezliği

Kaynaklar:

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypercalcemia/symptoms-causes/syc-20355523

https://www.healthline.com/health/hypercalcemia#treatments5

https://www.healthline.com/health/calcium-urine#results5

 

 

 

 




Son 50 Yorum
  1. Anonim
  2. YALCIN ERGEN

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.