Menu

İshale ne iyi gelir?


Bağırsak hareketlerinin artması ve dışkının sulu olması durumuna ishal denir. Genellikle birkaç gün sürer ve tedaviye gerek kalmadan kendi kendine iyileşir. İshal çok sık görülen bir durumdur ve çoğu zaman tehlikeli değildir.

Hemen hemen her insan yılda bir ya da iki kez ishal olur. Reçetesiz ilaçlarla ya da ev tedavisi ile tedavi etmek mümkündür. İshal akut ya da kronik olabilir.

Akut ishal genellikle bir iki gün sürer ve ani gelişir. Sebebi bakteri ya da virüs enfeksiyonlarıdır. Gıda zehirlenmesinden de kaynaklanabilir. Oldukça yaygın görülen bir durumdur.

Kronik ishal ise dört hafta ve daha uzun süren ishal vakalarına denir. Genellikle bağırsaklarla ilgili bir hastalık ya da durum sonucu gelişir, örneğin çölyak hastalığı, kolit, Crohn hastalığı ve irritabl bağırsak hastalığı gibi hastalıklar kronik ishale yol açar.

İshal belirtilerinin arasında yumuşak ve sulu dışkı, karın ağrıları ve krampları, ateş, dışkıda kan, kusma, mide bulantısı ve sık sık tuvalete çıkma isteği vardır.

İshal neden olur?ishal-yapan-yiyeceklerle-beslenme

Genellikle virüsler, bakteriler, parazitler gibi canlılar ishale en sık neden olan etkenlerdir. Bu canlılar vücudumuza yediklerimiz aracılığıyla ya da solunum ve temas yoluyla girebilirler. Genellikle akut ishale sebep olurlar ve antibiyotik ile tedavi edilebilirler.

Ayrıca antibiyotikler, kanser ilaçları ve antiasit ilaçlar da ishale yol açabilir. Antibiyotikler vücuttaki kötü bakterileri öldürürken bağırsakların doğal yapısında bulunan yararlı bakterileri de öldürdüğünden ishale yol açabilmektedir.

Buna ek olarak laktoz intoleransı, yani sütte bulunan bir şeker olan laktozun sindiriminde problem yaşanması durumu da ishale sebep olabilir. Aynı şekilde meyvede bulunan şeker olan fruktoz da bazı bünyeler tarafından zor sindirilir, bu da ishal nedeni olabilir.

Bir diğer neden ise sorbitol, mannitol gibi yapay tatlandırıcılardır, bunlar şekersiz gıdalar ve sakızlarda bulunurlar. Mide, bağırsak ve safra kesesi ameliyatlarından sonra da ishal görülebilir.

Diğer ishal sebepleri ise Crohn hastalığı, ülseratif kolit, çölyak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu, gıda alerjileri, alkol kullanımı, diyabet, müshil kullanımı, hipertiroidi, radyasyon terapisi ve bazı kanser türleridir.

İshal nasıl geçer?

1) Antibiyotikler

Eğer ishal bir bakteri ya da parazitten kaynaklanıyorsa doktorunuz size antibiyotik reçete edebilir. Doktorunuz önermediği sürece antibiyotik kullanmamanız tavsiye edilir. Ayrıca eğer ishal virüsten kaynaklanıyorsa antibiyotiklerle tedavi edilemez.

2) Bol su tüketmek

İshalin baş dönmesi ve halsizlik gibi belirtileri genellikle su kaybından kaynaklanır ve yeteri kadar su içerek bu belirtilerden kurtulabilirsiniz. İshal, dışkı ile birlikte vücuttan bol miktarda su kaybedilmesine yol açacaktır. Bunun için bol bol su tüketmeli ve ishali kesen zencefil, nane, rezene çayı gibi çaylar içilmelidir.

Ayrıca Hindistan cevizi suyu, taze meyve suları gibi sıvı gıdalar da vücudun kaybettiği tuz, şeker ve suyu geri kazanmaya yardımcı olarak susuzluğu giderebilir. Yeterince su içtiğinizi anlamak içinse idrarınızın rengine bakın; eğer açık sarı ise yeterince su içmişsiniz demektir.

3) Probiyotikler

Probiyotikler bir çeşit yararlı bakteridir ve bağırsağınızda doğal olarak bulunan bakteri dengesini düzenleyerek sağlıklı bir bağırsak florasına kavuşmanızı sağlarlar. Probiyotiklerin bulunduğu gıdalar ise şunlardır: peynir türleri, kefir, yoğurt, bitter çikolata, yeşil zeytin, lahana turşusu, ekşi mayalı ekmek. Dilerseniz probiyotikleri serum ya da hap formunda eczanenizden de temin edebilirsiniz.

4) İshal kesici ilaçlar

Eczanenizden kolayca temin edebileceğiniz çeşit çeşit ishal kesici ilaç bulunmaktadır ve bu ilaçlar ishal semptomlarını kısa sürede keserler. Ancak bu ilaçların kullanımı pek tavsiye edilmez. Çünkü ishal, vücudunuzun toksinleri ve mikropları vücuttan atarak kendini tedavi etme şeklidir.

Eğer dışkılamayı durdurursanız zararlı bakteriler vücutta daha uzun süre kalır. Bu yüzden doktorlar çok zor durumda kalmadıkça ishal kesici ilaçları kullanmak için birkaç gün beklemenizi önermektedir.

5) İshale iyi gelen yiyecekler

  • Zencefil: Krampların ve karın ağrısının giderilmesi ve gıda zehirlenmeleri tedavisi için zencefil sık kullanılan bir bitkidir. Bunun için küçük bir dilim kök zencefili rendeleyin ve üzerine bir çay kaşığı bal koyarak yiyin. Hemen üzerine su içmemeye çalışın. Dilerseniz bunun yerine günde iki üç kez zencefil çayı da içebilirsiniz. Çayı içinse bir dilim kök zencefili bir bardak suya koyun ve kaynatın, birkaç dakika sonra içine biraz bal koyarak için.
  • Çemen otu tohumu: Bu bitkinin ishal kesici etkileri son derece güçlüdür. Bunun için bir çay kaşığı çemen otu tohumunu çiğneyip üzerine bir çorba kaşığı yoğurt yiyebilirsiniz. Ya da dilerseniz yarım çay kaşığı kavrulmuş çemen otu tohumu ile yarım çay kaşığı kimyon tohumunu alıp iki çorba kaşığı yoğurdun içine koyarak karıştırın ve bu karışımı günde üç kez tüketin.
  • Elma sirkesi: Anti bakteriyel etkisi sayesinde ishale neden olan bakterileri öldürür ve sindirimi rahatlatır. Bir bardak suyun içine bir çay kaşığı elma sirkesi koyup karıştırarak için. İshal kesilene dek günde bir ya da iki kez bu karışımı içebilirsiniz.
  • Muz: İshal tedavisinde olgun muz yemek çok yararlıdır zira olgun muzda pektin içeriği boldur. Pektin ise ishali kesmeye yarayan bir çeşit liftir. Ayrıca muz potasyum açısından da zengin olduğu için kaybedilen mineralleri vücuda geri kazandırır. Günde bir iki adet olgunlaşmış muz yemek ishale yardımcı olacaktır.
  • Papatya çayı: Papatyanın spazm giderici etkisi vardır, dolayısıyla karın ağrılarını ve krampları dindirir. Ayrıca bağırsak iltihabını da azaltır. Bunun için bir çay kaşığı papatya ile bir çay kaşığı nane yaprağını bir bardak suda 10 dakika kadar kaynatın ve süzerek günde birkaç kez için.
  • Beyaz pirinç: İshal durumunda tüketilmesi önerilen en yararlı gıdalardan biri de pirinçtir çünkü hazmı kolaydır ve dışkının katılaşmasına yardım eder. Bunun için herhangi bir yağ ya da baharat katılmamış, haşlanmış beyaz pirinç yemek yararlı olacaktır.
  • Çörek otu yağı: Bu yağ ishalin yanında astım, kabızlık ve gaz problemleri için de tüketilmektedir. İshal tedavisi için bir kase yoğurdun içine bir çay kaşığı çörek otu yağı karıştırarak bu karışım günde iki kez yenmelidir.
  • Havuç çorbası: Posası bol bir gıda olan havucun ishal tedavisinde etkili olduğu bilinir. Çorbasını yapmak için yarım kilo havucu yıkayın, soyun ve iyice doğrayın. 15 dakika kadar düdüklü tencerede bir fincan su ile pişirin. İçerisine biraz tuz ekleyin. Bu çorbayı günde bir kez tüketebilirsiniz.

6) İshali kötüleştiren yiyecekler

Özellikle yağlı ve kızarmış yiyeceklerden ishal durumunda uzak durulması gerekir. Ayrıca çok fazla lif içeren sebze ve meyve de tüketilmemelidir. Buna ek olarak alkol, yapay tatlandırıcılı besinler, baklagiller, orman meyveleri, brokoli, lahana, karnabahar, bezelye, kahve, mısır, dondurma, yeşil yapraklı sebzeler, süt, nohut, biber, kuru meyveler ve çay tüketilmemelidir.

Kaynaklar:

https://www.healthline.com/health/digestive-health/most-effective-diarrhea-remedies

https://www.top10homeremedies.com/how-to/how-to-get-rid-of-diarrhea.html

https://www.webmd.com/digestive-disorders/digestive-diseases-diarrhea#1




Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.