Menu

Euclid Kimdir ? hayatı eserleri buluşları yaşamı çalışmaları


oklid-kimdir

Matematik bilimi dünyasında çok eski çağlardan biri örnek alınan en büyük isimlerden biri Öklid olarak kabul edilmektedir. İsminin orijinal hali “Euclid” olan Öklid’in, milattan önce 330 yılında İskenderun’da dünyaya geldiği rivayet edilmektedir.

Yunan asıllı bir birey olan matematikçi, konuyla ilgili eğitimini Atina’da Platon’un akademisinde almıştır. Kendisinin eğitimi bittikten sonra matematik ve özellikle geometri bilimlerine gömül vermiş bir birey olarak İskenderiye bölgesinde İskenderiye Kraliyet Enstitüsü’nde bir matematik okulu açmıştır. Hatta bu okulun giriş kapısının üstünde dikkat çekecek büyüklükte “Geometri bilmeyen kimse buradan içeri giremez” yazdığı rivayet edilir.

Öklid’in ünlendiği dönemler, kendisinin 13 ciltlik matematik ve geometri alanındaki bilgilerini derlediği yapıtlarını ortaya çıkardığı dönemlere denk gelmektedir. Bu alanlardaki başarıları, çoğu tarih kitabında kendisinin ağzından çıktığı söylenen iki ayrı olay için iki ayrı cevapla tescillenmektedir.

Bu olaylardan ilki, ders verdiği dönemlerde bir öğrencisinin ders sonunda kendisine yönelttiği “Öğretmenim öğrettiğiniz bilgiler çok ilgi çekici ancak pratikte bu bilgileri nasıl kullanacağız?” sorusuna kapıda bekleyen kölesini çağırarak “Bu delikanlıya biraz para ver de vaktinin boşa gitmediğini görsün” cevabını verdiği söylenir.

Bir diğer olay ise dönemin Kral olan ismi 1. Ptolemy ile yaşanmıştır. Öklid’in yazmış olduğu “Elementler” kitabını okumakta zorlanan 1. Ptomely Öklid’e “Geometriyi öğrenmenin daha kısa ve kolay bir yolu yok mu?” diye sormuş, karşılık olarak Öklid de “Üzgünüm ama geometride takip edilecek bir Kral yolu yoktur” cevabını vermiştir.

Kendi profesyonelliğini daha çok geometri alanında geliştiren Öklid, tarih sahnesinde ismini “geometrinin babası” olarak bırakabilmiş bir insan olmuştur. Kendisinin yazmış bulunduğu “Öğeler” kitabı, geometrinin de kendi tarihi içerisinde çok önemli noktaları bir arada barındırmaktadır.

Geometrinin tarihi başlangıcının Öklid ile birlikte olmadığı bilinse de, bu gelişme ve bilimsellik sürecinin geometriyle özdeşleşmesini Öklid sağlamıştır. Geometri ilk olarak milattan önce 500 yılında keşfedilmiş; bu keşif de Herodotus tarafından Nil vadisinden su taşındığı dönemde arazi hesaplamaları yapılması adına keşfedilmiştir.

İlk ortaya çıktığı uygarlıklarda el yordamıyla bulunmaya, kesin ölçüler bilinmediği için tahmin değerlerle ortaya konulmaya çalışılan ve saçma bir durumda olan geometri Öklid’in bu konuyla yakından ilgilenmesi dahilinde bir dizi kurallar bütünü çerçevesinde değerlendirilmeye başlanmıştır.

Konuya ilk örnek, bilgilerin ispatının yapıldığı ve içeriğinde çok değerli aksiyonların olduğu “Elementler” cilt serisi, tarihte geometri adına en önemli ve kapsamlı bilgi kaynağı olarak gösterilmektedir. Öklid, toplamda 13 cilt süren bu bilgiler serisini daha önce konuyla ilgili bir kaç çalışması bulunan Aristotales, Platon, Pisagor ve Tales gibi isimlerin çalışmalarını sentezleyip onlardan esinlenerek halletmiştir.

Bu ciltlerde hem aritmetik konularına, hem düzlem geometrisine, hem katı cisimlerin geometrisine hem de irrasyonel sayılara değinilmiştir. Sonuç olarak da bu yapıttan 2000 yıl boyunca oldukça yararlı bir şekilde faydalanılmıştır.

 

Öklid, yazdığı ciltlerdeki her bilginin birbirini doğrular nitelikte kesin kanıtlı bilgiler halinde olduklarını ispat edilmeye gerek duyulmayan 5 ayrı aksiyom şeklinde ortaya çıkartmıştır. Bu aksiyomlar “Merkezi ve üzerinde bir noktası verilen bir çember çizilebilir”, “Bütün dik açılar birbirine eşittir”, “1- İki noktadan yalnız bir doğru geçer”, “Bir doğruya dışında alınan bir noktadan bir ve yalnız bir paralel çizilebilir” ve “Bir doğru parçası iki yöne de sınırsız bir şekilde uzatılabilir” şeklindedir.

 




Son 50 Yorum
  1. MUSA
  2. MUSTAFA BOZKURT
  3. ulvi
  4. lara
  5. lara
  6. Berkan
  7. selma
  8. jade
  9. ilayda
  10. ugur
  11. ela
  12. aybüke
  13. aybüke
  14. emre
  15. leyla
  16. leyla
  17. rümeysa
    • dadlu_prenses__@hotmail.com PınaR
    • sie

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.