Menu

Doping Nedir ? Kontrolü Nasıl Yapılır ?


Sportif olarak bir yarış ve müsabaka içerisinde olması gereken hayvanlar ve insanların vücutlarına verilen bir takım yabancı maddelerdir. Bu maddeler bazen bilinçli olarak bazen de bilinçsizce bünyeye alınabilmektedir. Eşit hak ve normal performansın ne olduğunun görülebilmesi adına dopin alınması yasaklanmıştır. Yani doping neden yasaklanmıştır denildiğinde öncelik olarak sağlık durumu göz önünde bulundurulmuş sonra da eşitsizlik yarattığı için kabul edilemeyen bir durum olması göz önünde bulundurulmuştur.

Doping durumunun tarihçesi

İnsanların var olduğu dönemlerden beri doping durumunun gerçekleştirildiğinden söz edilebilmektedir. İlk olarak milattan önce sekizinci yüzyıldan beri insanlarda dopingin izlerine rastlanmıştır. Güney Afrika bölgesinde yaşayan yerlilerin hem yiyecek ihtiyaçlarını sağlamak hem de yaşamsal fonksiyonlarını devam ettirebilmek adına uzun sürelerce avlanmaya gitmeleri kendilerinde ekstradan bir güç kuvvet yakalama ihtiyaçlarının oluşmasına sebep olmuştur.

kosucularda-doping

Aynı şekilde kendi aralarında sık sık düzenledikleri dini ayinlerde uzun süreler boyunca dans ettiklerinden ve hareketli halde bulunduklarından dolayı dayanıklılıklarını arttırmaları ihtiyacına düştükleri görülmüş; bunun içinde “dope” adını verdikleri bir içki türü geliştirdikleri keşfedilmiştir.

Bu Dope isimli içki, kişilerin hem performansını hem de dayanıklılığını arttıran bir içecek olduğundan bunu kasti olarak kullanmaya başlayan topluluklardan günümüz dünyasına kadar bu tip ürünlerin legal ve illegal olarak kullanımı devam etmektedir. Günümüz koşullarında bahsi geçen dopingin de bu Dope içeceğinden geldiği söylenmektedir.

Hayvanlarda doping

Ayrıca doping uygulamasının sadece insanlara değil hayvanlara da yapıldığı bilinmektedir. Çok eski tarihlerde Romalılar döneminde atların sırtına savaş arabaları takılarak birbirleriyle yarıştırıldığı, bu yarışlarda da daha iyi performans göstermeleri adına hayvanlara bal ve suyla karıştırılmış bir ürün olan “hydromel” adı verilen bir ürün içirildiği bilinmektedir. Daha yakın çağa gelindiğinde bu yarışların köpekler için de yapıldığı bilinmekte ve köpeklere de performans arttırıcı doping kategorisi içerisinde yer alan takviyeler yapıldığı keşfedilmiştir.

jimnastikte-doping

Son olarak modern çağdaki dopinglere hayvanlardan çok daha fazla şekilde insanlarda rastlanmaktadır. İlk olarak 19. yüzyılda gerçekleştirilen bisiklet yarışlarında ve yüzme yarışlarında yarışmacılara doping verildiği kesinleştirilmiştir. Bu her ne kadar normal karşılanmasa da o dönemler insanlar sağlıklarını hiçe sayarak doping olarak geçen ürünleri kullanmaktan geri kalmamışlardır. Günümüzde hem koşucular, hem bisikletçiler, hem vücut geliştiricileri, hem yüzücüler hem de bu tip spor dallarında örnekleyebileceğimiz daha pek çok sporcu yanlış olduğunu bile bile doping kullanmaktadır.

Kontrolü nasıl yapılır?

Doping kullanımı sadece ulusal düzeyde yapılan büyük organizasyonlarda değil, çok sıradan antrenmanlarda bile artık yapıldığı görülen bir durumdur. Bazı durumlarda sporcular doping aldıklarından bile haberdar olamamaktadırlar. Doping kontrollerinde, öncelikle tercihe göre müsabaka başlamadan ya da müsabaka bittikten sonra kontrol komitesi yarışmacılardan ilk gözlerine kestirdikleri 2 sporcuyu rastgele seçerek kendilerini teste götürür.

dopingli-sporcular

Bu sporculardan idrar örnekleri alınarak bu örnekler iki farklı saklama kısmına tabi tutulur. Bir kısım laboratuvara incelemeye gönderilirken diğer kısım saklanarak bekletilir. Saklanan kısım laboratuvar sonucunda eğer kullanıldığına dair bir sonuç çıktıktan sonra sporcu itiraz ederse bir daha incelenmek üzere tekrar laboratuvara örnek olarak gönderilebilmektedir.

Doping ilaçları kullandığı belirlenen bir sporcu gereken maddelere uymadığı için ceza alabilmektedir. Yani performans arttırıcı en ufak bulgu bulunduğu an bu sporcu hakkında hemen işlem başlatılmaktadır. Bunun dışında olayın en başından doping kontrolüne girmek istemeyen bireyler için de aynı şekilde kural ihlalinden cezai işlem uygulanabilmektedir.

Zararları nelerdir?

Her şeyden önce doping etkisi yapan ürünlerin hem hayvanlar için hem de insanlar için öldürücü etki yaratabilme olasılığından söz edilmelidir. Örnek verilecek olursa; at yarışlarında görev alan atlara doping uygulandığında çoğu atın yarış sonrası öldüğü gözlemlenmiştir.

Günümüzde atletlerin, haltercilerin, futbolcuların, bisiklet yarışçılarının ve vücut geliştirmecilerin doping kullandığı bilinen bir gerçek olduğu için; bu doping ilaçlarının vücut üzerinde yüksek tansiyon yarattığı, taşikardi yarattığı, sinirlilik yarattığı; böbrek, karaciğer ve cinsel organ gibi organlarda bozukluk yarattığı göz önünde bulundurulmalıdır.

 




Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.