Menu

Açlık ve Tokluk Kan Şekeri Nasıl Ölçülür?


Açlık kan şekeri nedir?

İsminden de anlaşıldığı gibi sekiz saat boyunca yiyecek veya su harici içeceklerden uzak durulduğunda ortaya çıkan glikoz oranıdır. Diyabet testi yapmak için açlık kan şekerine bakılır.

Tokluk kan şekeri nedir?

Tokluk kan şekeri, karbonhidratlı bir miktar yiyecekler yenmesinin ardından vücudun glikoz toleransını gösterir. Birçok kişinin açlık kan şekeri normal seviyede iken tokluk kan şekeri yüksek çıkabilmektedir, bu nedenle besinlerin ve tedavinizin takibi açısından tokluk kan şekerini de kaydetmek her zaman önemlidir.

Açlık ve Tokluk Kan Şekeri Nasıl Ölçülür

Açlık ve tokluk kan şekerinin arasındaki fark kaç olmalı?

Diyabet hastası olmayan, sağlıklı kişiler için kan şekeri seviyesi aşağıdaki gibidir:

  • Açlık Kan Şekeri: En az 8 saat açken, 72 ile 108 mg/dL arasında,
  • Tokluk Kan Şekeri: Yemekten en az 2 saat sonra, 140 mg/dL olmalıdır.

Diyabet hastaları için olması gereken kan şekeri seviyesi aşağıdaki gibidir:

  • Açlık Kan Şekeri: 80 ile 130 mg/dl arasında,
  • Tokluk Kan Şekeri:  180 mg/dl ‘den az olmalıdır.

Kan Şekeri Nasıl Ölçülür?

Parmak ucundan kan örneği alınarak, glikoz metre sayesinde kısa sürede yapılan bir test ile kandaki glikoz miktarını öğrenebilirsiniz. Ayrıca yeni teknoloji sayesinde bir glikoz monitörü vücuda yerleştirilerek otomatik kayıt şeklinde glikoz takibi sürekli olarak yapılabilmektedir.

Kan Şekeri Evde Nasıl Ölçülür?

Kan şekeri ölçüm cihazı ile kandaki glikoz yoğunluğunu evde de ölçebilirsiniz ve periyotlar halinde belirterek kan şekerinizi yazarak kaydedebilirsiniz.

Ellerde gerekli hijyen sağlandıktan sonra küçük bir iğneyi parmağa batırdıktan sonra glikoz metresine ekli olan test bandına, yani önlem çubuğuna kan damlasını değdirmeniz yeterli.

Keton testi denilen test ise; özellikle Tip 1 diyabetliler için önemlidir. Kan şekeri 240 mg/dl’yi aşarsa, herhangi bir enfeksiyon durumunda, mide bulantısı, kusma ya da kan şekerinin yüksekliğini gösteren belirtiler varsa diyabetli kişinin keton testini uygulaması gerekir. Keton testini, şeker ölçüm yöntemine benzer bir yöntemle bantı idrar örneğine batırarak, talimatlarda belirtilen süre kadar bekletildikten sonra eğer idrar orta ya da yüksek miktarda keton gösteren bir renkte ise hasta doktoru ile veya sağlık kuruluşu ile iletişime geçmelidir.

Açlık ve Tokluk Kan Şekeri Ne sıklıkla ölçülmelidir?

İnsülin kullanmayan tip 2 diyabet hastaları ölçme sıklığına kendileri karar verebilirler. Farklı yiyecekler yedikten ve farklı ilaçlar içtikten sonra veya spor vb. gibi rutininizde sık sık yer almayan aktiviteler yaptıktan sonra ölçüm yaparak, farklılıkların sizi nasıl etkilediğini görebilirsiniz.

Tip 1 diyabet hastaları, tüm yemeklerin öncesi ve sonrası da dahil olmak üzere günde en az 4 kez kan şekerlerini ölçmek durumundadırlar. Muhtemelen doktorunuz da, uzun yolculuklarda 2 saatte bir kez, egzersiz yapmadan önce, yaparken ve yaptıktan sonra, farklı hastalıklar geçirdiğiniz dönemlerde, hamilelik planlarken, hamilelik sırasında ve emzirme döneminde ve değerleriniz normal ilerlemediği zamanlarda daha düzenli test etmenizi isteyecektir.

Haftalık ve aylık testleri diyabeti kontrol altına almanıza yardımcı olur. Örneğin, HbA1c testleri size üç aylık kan glikoz seviyenizin ortalamasını verir. Ayrıca aylık olarak da sağlık kuruluşlarında kontrol yaptırmanın önemi büyüktür.

Ancak her hastanın bünyesi farklı olduğundan en doğru sıklığı size doktorunuz söyleyecektir.

Açlık ve tokluk kan şekerinin yükselmesine dair belirtiler nelerdir?

Tokluk kan şekeri yüksek kişiler de yemekten iki veya dört saat sonra düşük kan şekeri olan hastaların semptomlarının aynılarını gösterirler. Genelde yüksek karbonhidratlı yemekler yedikten sonra tokluk kan şekeri yükselir ve tokluk kan şekerinin yüksekliği, açlık kan şekerinin yüksekliğinden daha yaygın bir durumdur.

Ancak açlık kan şekerinin düşük olması durumundaki semptomlar, tokluk kan şekerinin yüksekliğindeki semptomlara göre daha hafif geçebilir.

Kan şekerinin yükseldiğini gösteren belirtiler şu şekildedir:

  • Sinirlilik
  • Anksiyete/Kaygı
  • Terleme
  • Titreme
  • Kalp hızının artması
  • Açlık
  • Baş Dönmesi
  • Uykululuk
  • Bulantı
  • Görme yetisinin bulanıklaşması
  • Baş Ağrısı
  • Yorgunluk
  • Mutsuzluk
  • Uykuda ağlama veya kabus görme
  • Nöbet geçirme
  • Bilinç Kaybı

Kan şekeri yüksek olanlar nasıl beslenmeli?

Aşağıdaki gibi, beslenmenizde yapacağınız bazı değişimler sizi iyi yönde etkileyebilir:

  • Yeşil sebzeler, meyveler, tam tahıllı yiyecekler ve bakliyatlar gibi yüksek lifli gıdalar tüketmelisiniz.
  • Et veya etsiz seçenekler kullanarak yağı az proteinli gıdalar tüketmelisiniz.
  • Öğünlerinizin arasında üç saatlik boşluklar bırakarak gün içerisinde birkaç öğün beslenmelisiniz.
  • Çok büyük porsiyonlardan kaçınmalısınız.
  • Avokado ya da zeytinyağı gibi yararlı yağlarla yapılmış yiyeceklere öncelik vermelisiniz.
  • Yüksek şeker ve tam karbonhidratlı yiyeceklerden ve içeceklerden kaçınmalısınız.
  • Patates, pirinç ve mısır gibi nişastalı besinleri kullanırken kendinize limit koymalısınız.

Kan şekeri düşük olanlar nasıl beslenmeli?

Duyarlı kan şekeri düşüklüğü için genelde tıbbi bir müdahale yapılmaz. Ancak hastalar beslenmelerine dikkat etmeleri için uyarılmalıdır. Düşük kan şekeri olan bireyler için beslenme önerileri şu şekilde olabilir:

  • Karbonhidratlı yiyecekleri azaltmalı ve/veya sık ama az yediğiniz öğünler oluşturmalısınız. Beslenme şeklinizi değiştirmedeki ilk adım, üç saatten fazla aralık bırakmamak kaydıyla günü belirli küçük atıştırmalık ve öğün saatleri olarak bölmelisiniz.
  • Beyaz, kırmızı et veya baklagil içeren proteinli, tam tahıllı, meyve ve sebze içeren dengeli öğün halinde beslenmelisiniz.
  • İçerisinde çay şekeri ve glikoz olan şekerli gıdaları ve içeceklerden kaçınmalı ya da sınırlamalısınız.
  • Fiziksel aktivite vücuttaki şekerin yükseltilmesini sağladığından aşırı derecedeki insülin salgısını azaltarak şekerini kontrol altına alır.



Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.