Menu

Zehir nedir

İnsan vücudunda, hücrelere ve dokulara biyokimyasal veya radyoaktif olarak zarar veren maddelere zehir denilmektedir. Bazı zehirler, uzun sürede bu zararı verirken bazıları hızla etki etmektedir. Zehir’in diğer adı toksindir ve bu dalı inceleyen bilime de toksikoloji denilmektedir.

Zehirler ve çeşitleri

Zehirler üçe ayrılırlar. Organik dokuyu bozanlar, sinirler üzerinde etkili olanlar ve gaz zehirler. Organik dokuyu bozanlar, yakıcı ve eriticidir.  Süblime ve kezzap örnek olabilir. Sinirler üzerinde etkili olanlar; ilk olarak sinirleri uyuşturur, daha sonra felç yaparak ölüm oluşur. Yılan, bitkilerden elde edilen zehirler örnek olabilir. Gaz zehirler; klorbrom, nitrojen, karbon monoksit, havagazı gibi zehirler örnek olabilir. Solunum yolu ile alınarak, kimyasal düzeni bozarlar. Zehirlerin çoğunluğu, düşük dozlarda tedavi edici olabilirler. Yüksek dozda kullanılırlarsa ölümcül etkiye sahip olurlar. İlacı zehirden ayıran şey sadece dozdur. Eski dönemlerde zehirler, savaşlarda ve idamlarda kullanılıyordu.  Antik roma ve yunanda zehirler, hızlıca etki veren, yavaş etki eden, bitkisel, kimyasal olarak ayırmışlardı. Zehirlerin zamanla tanınması ve geliştirilmesi ile panzehirler yapılmaya başlanmıştır. 8. Yüzyılın sonunda Arap simyacı Cabir Bin Hayyan tarafından arseniğin bulunması ile her şey bir anda değişmiştir. Beyaz, kokusuz ve tatsız olan arsenik, zehirlerin en güçlüsüdür. Eski zamanlarda yan etkileri koleraya benzediğinden, kimsenin teşhis edememesi bu zehrin kullanımını hızlandırdı. Öldürücü olması için çeyrek doz kullanılması yeterli olduğundan, eşler birbirlerine, aile büyüklerine, husumet duyulan insanlara yemekler ve içecekler ile verilmeye başlanmıştır. Bu nedenle bu zehri kullandığı anlaşılan kişiler çok ağır cezalar ile cezalandırılmıştır.

Zehirler, canlı organizmaları ve dokuları tahrip ederek ya da işlevini etkileyerek bozarlar. Zehirlerin bir kısmı inorganiktir. Organik olanlar, bitkiler ve hayvanlardan üretilirler. Hayvanlar genelde kendilerini korumak ve avlanmak için zehir üretirler. Bitkisel kökenli zehirler, bitki özsuları, salgılarından elde edilir. Bilinen en eski zehirler, haşhaş, hintkeneviri, kurşun, banotu, civa olarak sayılabilir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.