Menu

Yenidoğan sarılığının belirtileri, teşhis ve tedavisi

yenidoğan sarılığı belirtileri

Bebeğin dünyaya geldiği andan itibaren ilk 28 günlük zaman dilimine yenidoğan dönemi denmektedir. Bu dönemde normal süresinde dünyaya gelen bebeklerin %60’ı, erken dünyaya gelen bebeklerin de %80’i yenidoğan sarılığına maruz kalırlar. Yenidoğan sarılığı daha çok fizyolojik sarılık olup, tehlike sınırını aşmadığı gibi bir iki hafta içerisinde kendiliğinden geçmektedir.

Yenidoğan sarılığının oluşumu;

Cilde sarı rengini veren bilirubin denen bir maddenin kandaki seviyesinde yükselme olması ve deride birikmesi neticesinde oluşmaktadır. Bilirubin, yenidoğan bebeklerde alyuvarların daha çok olması ve bunların parçalanması sonucunda ortaya çıkan bir maddedir. Bebek anne karnındayken bilirubin annenin karaciğeri vasıtasıyla temizlenmektedir. Doğum sonrasında ise bebeğin karaciğeri bu işlemi yapmak durumundadır. Ancak bebeğin karaciğeri birkaç gün içinde bu işlemi yapabilecek duruma gelir. Bu zaman diliminde yeteri kadar temizlenemeyen bilirubin artmakta ve sarılığa sebep olmaktadır. Yenidoğan bebeklerin sarılıkları genelde kendiliğinden geçiyor olsa da, bilirubin bazen çok yüksek seviyelere ulaşabilir ve beyne hasar verebilir. Bundan dolayı da ilk bir hafta on günlük kontroller oldukça önemlidir.

Yenidoğan sarılığının en çok görülen nedeni olarak fizyolojik sarılık görülse de başkaca nedenler de sarılığa sebep olmaktadır. ABO ya da Rh uyuşmazlığı ( kan grubu uyuşmazlığı )’nda alyuvarlar çok hızlı şekilde parçalanmakta ve çok miktarda bilirubin oluşturmaktadır ki bu da sarılığa neden olmaktadır.

Yenidoğan sarılığının başka nedenleri de vardır. Bunlar; bebeğin yeteri kadar anne sütü veya biberon ile beslenmesi ile formüla (mama) alamaması, diyabeti bulunan annelerin bebekleri, zor bir doğum sonrası bebeğin kafa derisinin altında kan birikmesi, idrar yolu enfeksiyonu, anne sütü sarılığı, doğuştan olan enzim hastalıklarının bazıları yenidoğan sarılığı sebeplerindendir.

yenidoğan sarılığı

Yenidoğan sarılığı nasıl anlaşılır?

Yenidaoğan sarılığı öncelikle yüzde başlamakta, bilirubin düzeyi arttıkça da sırasıyla göğse, karın bölgesine, kol ve bacaklara yayılır, bazen gözlerin altı da sararmaktadır. Deride oluşan sarı renk gün ışığında ya da floresan ışığında çok net görülebilir. Burna ya da karın bölgesindeki cilde parmak ile hafifçe bastırıldığında sarı rengi daha net görmek mümkündür.

Bilirubin artışının bebek üzerindeki belirtileri;

Öncelikle bebeğin teninde sarı renk iyice belirginleşir. Bebek çok fazla uyumaya ve az emmeye başlar. Şayet bilirubin artışı beyni etkiledi ise, bebek tiz bir şekilde ağlayarak başını geriye doğru atar, bu da havale geçirmesine dahi neden olabilir.

Sarılık yönünden dikkatli takip edilmesi gereken bebekler;

Erken doğan bebekler, doğumda kafa derisi altında kan biriken bebekler, ilk 24 saat içinde sarılığı teşhis edilen bebekler, emme sorunu yaşayan ve iyi beslenemeyen bebekler, sarılık süresi iki haftayı geçen bebekler, varsa büyük kardeşlerinin bebekliklerinde ışık tedavisi görecek kadar sarılık görülmüş olan bebekler dikkatli takip edilmesi gereken bebekler listesindedirler.

Yenidoğan sarılığının tedavisi;

Yenidoğan sarılıkları daha çok fizyolojik sarılık olduğu için, iki hafta gibi bir sürede kendiliğinden geçmektedir. Bilirobin düzeyi çok yüksek ise fototerapi adı verilen özel lambalardan oluşan floresan ışığı altında ışık tedavisi yapılmaktadır. Işık tedavisi bilirubini idrarda eriyebilecek kıvama getirmekte ve vücuttan atılmasını sağlamaktadır. Işık tedavisinin bebek üzerinde herhangi bir zararı olmamakla birlikte, bazen deride kızarıklık ve döküntü, bronzlaşma, sıkça ve sulu dışkılama görülebilmektedir. Tedaviyi yapan doktor aralıklarla bebekten kan alır ve bilirubin düzeyinin istenen seviyeye gelip gelmediğini kontrol eder. Tedavi sonunda bir iki gün içinde yeniden bilirubin artışı görülebilir ve doktor kontrollerinin yapılması gerekmektedir. Sarılığın olduğu ve tedavinin yapıldığı süreçte bebeğin beslenmesine özellikle dikkat edilmelidir, çünkü bilirubin kaka ile vücuttan atılmaktadır.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.