Menu

Yalanı anlamanın yolları


Yalan söyleyeni anlama teknikleri

İnsanları anlama psikolojisi üzerine yapılan çalışmalar, insanların yalan söyleme durumlarını ne derece becerebilip beceremediğiyle de ilgilidir. Bir kişinin yalan söyleme ihtiyacı bazen çok basit pembe yalanlar şeklinde ortaya çıkabilirken, bazıları çok büyük suçlar ve tehlikeli durumları örtbas etmek adına artık işi profesyonelliğe vurarak zamanlarının çoğunu yalan söyleyerek harcamaktadırlar.

Ancak kişiler, yalan konusunda ne kadar temkinli olurlarsa olsunlar; vücut dillerinin ve fiziki tepkimelerinin önüne geçemeyebilmektedirler. Yani; bir kişinin konuşma şeklinden, ses tonundan veya hareketlerinden hiçbir şekilde yalan söylediğine dair bir bulgu tespit edilemese de; fizyolojikman hızlı göz kırpma veya gülerken bazı kasların sabit kalması bile kişinin yalan söylediğinin ispatı olabilecek niteliktedir.

Bu saydığımız varyasyonlar daha da örneklendirilebileceğinden, büyük kurum ve kuruluşlar bilimsel olarak yalan söyleyen bir kişinin yalan söylediğinin anlaşılabilmesi adına belli başlı durum ve hareketleri tekniksel olarak bir anlatım biçimine dönüştürebilmiştirler. Bir konunun yalan olup olmadığı, bir kişinin ne kadr gerçeklik payıyla konuşup konuşmadığı günlük hayatta kurulan insan ilişkileri ve özel ilişkilerde önemli olmasının yanında; ekstra önem arz eden suçluların yakalanması durumu veya işe alım süreçleri de yalanla alakalı önemli ip uçlarına sahip olmamızı gerektiren öğelerdir.

Yalan söyleyenin beden dili nasıl olur?

  • Burun bölgesine dokunma : Yalan söylerken burna dokunmanın bilimsel olarak bir nedeni bulunmaktadır. Bu durum, yalan söylenildiğinde burunda bulunan kılcal damarlara adrenalinden dolayı baskı yapılmasından kaynaklanmaktadır. Burnun kaşınıyormuş gibi bir hisse kapıldığı görülmekte birlikte aynı zamanda ağız bölgesi de dokunularak, kapatılarak veya çekiştirilerek yalan söylenildiğine dair farkında olmadan ipuçları verilir.
  • Kasıtlı göz teması kurma : Doğanın bir kanunu olarak göz kaçırma eylemi, her daim ortada bir yalan döndüğünü belli etmez. Aksine bir konu hakkında bir şey düşünürken veya bir şey hatırlamaya çalışırken insanların gözlerini başka noktalara odakladıkları da görülmüştür. Ancak yalan söyleyen bireyler, içgüdüsel olarak yalan söyledikleri konularda gözlerini kaçırdıklarında yakalanacakları korkusuyla gözlerini hiç ayırmadan iletişim kurmaya çalışabilmektedirler. Tabi bu da aksine kendilerini daha çok ele vermektedir.
  • Ses tonunda ve konuşmada değişiklikler : Yalan söylemiş olmanın verdiği gerginlikten ötürü, konuyla alakalı konuşulurken kişinin ses tonu daha yüksek çıkabilmekte veya sesi titremeye başlayabilmekte; bunun dışında normal konuşma hızının daha üstüne çıkabilmekte veya daha yavaş konuşabilmektedir.
  • Karşındakini oyalamaya çalışma : Doğrusu söylenmeyen konu hakkında konuşulmaya başladığında, yalancı vakit kazanmak ve karşısındakini farklı şeylerle oyalamak için konuyla alakasız bir şey ortaya atabilir. Yalan söyleyen kişiler, genelde o an söyledikleri yalanın ne olduğunu da unuttuklarından aynı konu bir daha gündeme geldiğinde ne söylediklerini hatırlamak için kendilerine bu tip ufak zaman aralıkları yaratıp karşılarındaki kişiyi oyalamaya çalışabilmektedirler.

yalan-soyleme

  • Anlatılanların değişiklik göstermesi : Az önce de değindiğimiz gibi, yalan söyleyen kişilerdeki ortak payda söyledikleri yalanı unutabilmeleri ve hatırlayabilmek adına farklı çarelere başvurabilmektedirler. Bu sebepten ötürü de daha öncesinde A şeklinde dinlediğiniz bir olay, bir sonrakinde size B şeklinde anlatılabilmektedir.
  • Konudan konuya geçme : Yalan olduğundan şüphelenilen bir konuda kişi karşısındakine sorduğu sorular karşısında çok alakasız tepkiler veya soruya soruyla karşılık verme durumlarına maruz kalabilmektedir. Yani, kişi yakalanmamak için ya suçlayıcı tavır takınmakta veya oldukça sakin davranmaya çalışarak bambaşka şeylerden bahsetmeye başlayabilmektedir. Örnek verilecek olursa; siz o kişiye geçmiş bir günde bir akşam bir saatte nerede olduğunuzu sorduğunuzda; o size yarım ağız bir soru sorup o gün içerisinde olmuş bir olayla alakalı (iş yerinizdeki sorun, ailenizle yaşadığınız bir tartışma vb.) sizin dikkatinizi dağıtacak bir soru/sorular öbeği yöneltebilmektedir.
  • Nefes almada hızlanma : Yalan söyleyen kişilerin, söyledikleri yalan esnasında bazen kısa kısa ve sık nefes aldıkları veya normal nefesin hızlanarak devam ettiği görülmüştür. Vücut o ara stres dolduğu için kalp daha hızlı atmaya başlar ve bu da akciğerlerin oksijen ihtiyacını arttırdığı için nefes alış verişlerinin düzensizleşmesine neden olabilmektedir.
  • Beden hareketlerinde değişiklikler : Bu tip durumlarda kişilerde, normalde oldukça rahat yapıda duran kol ve bacakların bir takım kasılmalara ve sabit tutulmalara maruz kaldığı; mecbur kalmadıkça çok fazla hareket ettirilmedikleri gözlemlenmiştir. Konu sıkıntı yaratacak noktaya geldiyse, kişi kollarını bağlayabilmekte ve bir yandan da sırtına, boynuna, kulağının arkasına veya direkt olarak yüzünün belirli noktalarına dokunabilir. Ayrıca bazen yalan söyleyen kişilerin, fark etmeden herhangi bir şeyi parmak uçları beyazlaşana kadar sıkarak tuttukları gözlemlenen hareketler arasındadır. Ayrıca saçlarla oynamak, kıyafetlerin yakasını çekiştirip durmak da yalan söylendiğinin belirtileri arasındadır.

Yalan söyleyenin göz hareketleri nasıl olur?

Yalan söyleyen kişilerin, bu durum karşısında ortaya çıkan göz mimikleri genelde hangi ellerini kullandığıyla ilgili olmaktadır. Yani; eğer kişi solaksa yalan söylerken gözler yukarı ve sola doğru hareket etmekte; eğer sağlaksa sağa ve yukarı doğru hareket etmektedir. Bunun dışında bir şeyler yanlış söylenirken gözlerin çok hızlı kırpıldığı; erkeklerde bir de bu durumun yanında göz ovuşturma gibi alışkanlıklar da edinebilmektedir.

Telefonda yalan söyleyen nasıl anlaşılır?

Telefonda görüştüğünüz bir kişinin yalan söyleyip söylemediğini anlayabilmeniz için, o kişiyi çok iyi tanıyor olmanız gerekmektedir. Eğer konuşmasında kekeleyecek, duraksayacak veya kendinden emin olmadığını belli edecek bir ses tonu bulunmazsa size iletilen durumun doğru mu yanlış mı olduğunu ayırt etmeniz neredeyse imkansız hale gelmektedir. Bu yüzden birinin yalan söyleyip söylemediğini anlamanın en iyi yolu her zaman için yüz yüze görüşülerek yapılan konuşmalardır.

Eğer ki konuyu yakın zamanda yüz yüze görüşme şansınız bulunmuyorsa, o zaman mutlaka telefonda yaptığınız konuşmayı çok dikkatli bir şekilde dinlemeli ve bütün ayrıntıları beyninize not etmeniz gerekmektedir. Bu durum daha sonrasında bir anda ortaya çıkartıldığında kişinin hazırlıksız yakalanması ve çok başka ifadeler kullanmasıyla kendisini ele vermesi şeklinde de sonuçlanabilmektedir. Bunun yerine, eğer telefondaki insanın karakterini ve hangi anlarda nasıl tepkiler verdiğini iyi gözlemlediyseniz sizinle konuşma tarzından, kullandığı ifadelerin tutarlılığından; konuşurken stres yapıp yapmamasından veya konuşmayı kestirip atmaya çalışıp çalışmamasından size yalan söyleyip söylemediğini anlamanız mümkün olmaktadır.

 

Kaynaklar :

https://www.wikihow.com/Detect-Lies

http://www.blifaloo.com/info/lies.php




Son 50 Yorum
  1. salihaa
  2. Musto
  3. Musto
  4. neslihan
  5. Anlıyorum fakat bekliypum
  6. Tarzan Elevli
  7. Memet Ekin
  8. ismini vermek istemeyen izleyici
  9. birkan demirhan
  10. K. Erdal ÇELEN
  11. K. Erdal ÇELEN

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.