Menu

Sistit Nedir ? Neden Olur ?

sistit-nedir-neden-olur

Sistit hakkında genel bilgi

Latince bir kelime olan “cyst”ten (idrar kesesi anlamını taşımaktadır), okunuş itibariyle sist’ten türetilmiş olan “cystitis”, Türkçe’de sistit olarak adlandırılır ve idrar kesesi iltihabı olarak ortaya çıkan bir hastalık çeşididir. Halk arasında bu hastalık genel olarak sistit şeklinde bilinmektedir.

Sistit hastalığı, bazı durumlarda mikroptan kaynaklı bir enfeksiyon şeklinde ortaya çıkabileceği gibi bazen kimyasal bir tahriş nedeniyle ya da genital bölgede bir zedelenme sonucunda da meydana çıkabilmektedir. Sistitin herhangi bir mikrop ve bakteri kaynaklı ortaya çıkmaması durumuna “amikrobik sistit” denilmektedir.

Vücutta sistitin tanımlandığı en genel durum, idrar kesesinde oluşan iltihaplanmadır. Genel yapıda bakteriyel bir problem söz konusudur ve bu problem mesanede enfeksiyon yaratmaktadır. Mesanede oluşan iltihaplanma otomatikman idrar yolu iltihaplanmasını da beraberinde getirir. Bu yüzden hastalık dile getirildiğinde akla ilk gelen durum idrar yolu enfeksiyonlanmasıdır. Sistit hastalığının en belirgin özellikleri çok sık idrara çıkma ihtiyacı hissetme, idrarı vücuttan atarken damla damla şeklinde idrar yapılmaya çalışılması,  idrar yapmaya çalışırken zorluk yaşama ve idrarın yapılma aşamasında genital bölgede hissedilen şiddetli yanma durumlarıdır.

Sistit ağırlıklı olarak kadınlarda görülebildiği gibi aynı zamanda hem yaşlılarda, hem çocuklarda hem de erkeklerde yaş cinsiyet ayırmadan gözlemlenebilmektedir. Her ne yaşta ya da cinsiyette görülüyor olursa olsun mutlaka ciddiye alınması ve en kısa sürede tedavi edilmesi gereken bir hastalık türü olan sistit, gereken önem gösterilmediği takdirde kanamalı idrara ve böbrek enfeksiyonuna dahi sebep olabilecek bir hastalıktır. Sistit problemi yaşadığını düşünen kişilerin en yakın sürede uzman bir üroloji doktoruna giderek tetkiklerini, yaptırmalıdırlar.

Sistitin en çok kadınlarda meydana gelmesinden ötürü konuyla alakalı bilgiler sürekli kadınlar üzerinden gitse de “erkeklerde sistit neden olur?” ya da “bebeklerde sistit neden olur?” gibi sorular da çok fazla merak edilen sorular arasındadır. Öncelikle söylenecek olan tek şey, mikrobik sebeplerin hem kadınlar, hem erkekler hem de çocuklar için geçerli olduğudur. Cinsel ilişki yoluyla meydana gelen sistit ya da hamilelik sebebiyle meydana gelen sistit haricindeki bütün sistit sebepleri hem erkekler hem de çocuklar için de geçerlidir.

Kadınlarda sistit neden olur?

Kadınlarda sistitin erkeklere göre daha sık görülebilir bir hastalık olmasının ana sebebi, anatomik olarak kadınların bu hastalığa yakalanma şartlarına daha yatkın olmalarıdır. Kadın anatomisi, sistitin meydana geldiği koşullara yakalanmakta daha savunmasızdır. Bu hastalık oranlamaya vurulduğunda kadınların yüzde yirmisiyle kırkı arasındaki bölümünün, hayatlarında mutlaka bir kez sistit hastalığı geçirdiği görülmektedir. Yani bu rakam da her 5 kadından 1’inin sistit atlattığına işaret etmektedir.

Kadınlarda bu kadar sıklıkta sistit rahatsızlığının görülmesinin asıl sebebi ise, kadınların “üretra” bölgelerinin erkeklerinkine göre daha kısa bir yola sahip olması ve bakterilenmelerden daha çabuk etkilenmesidir. Yani sistit hastalığına neden olan bakterilerin kadınlarda mesaneye daha çabuk ulaşabildiği, çok çabuk üreyen bu bakterilerin idrar yoluyla bir kısmı dışarı atılsa da bir kısmının mesane içerisinde kalmasıyla hastalığın kaçınılmaz olarak ortaya çıktığı gözlemlenmektedir.

Bahsedilen bu bakterilerin de ismi koli basilidir. Özellikle koli basili bakterisinden kaynaklı olarak ortaya çıkan sistit rahatsızlıklarının oranı yüzde seksen beşlere dayanmaktadır. Normal şartlarda bahsedilen bu bakteri, kalın bağırsağın yapısında bol miktarda bulunan bir bakteridir. Ancak bazı durumlarda bu bakterileri risk taşıyacak noktalara getirdiğinizde bakteriler bulundukları ortamdan mesaneye taşınarak burada sistit hastalığını yaratmaktadırlar.

Bu anlattığımız sebep dışında kadınlara sistit meydana gelmesine sebep olan diğer durumlar menopoz dönemine girilmiş olması, yatalak durumunda olunması, antidepresan kullanılması, gebelik döneminde olunması ve gebelik kabızlığı yaşanıyor olunması veya normal kabul edilenden fazla mesane kontrolüne gidilmesi sistiti oluşturan diğer etkenlerden bir kaçıdır.

 

Sistit nedenleri

İki cinsiyet için de aktif bir cinsel yaşamın bulunması

Kadınların cinsel yaşamlarında sperm kurutucu, diafram, prezervatif vb. doğum kontrol ürünlerini kullanması

Tuvalet temizliğinde bu temizlik işlemini arkadan öne doğru yapmak. Temizliğin bu şekilde yapılması anüste bulunan bakterilerin doğruca mesane bölgesine yerleşebilmesine olanak sağlamaktadır.

HIV hastalığına sahip olmak

Rahim kanseri gibi direnç düşürücü hastalıklara sahip olmak

Şeker hastalığına sahip olmak

İdrar kesesi sarkması problemine sahip olmak

İdrar kesesinin yeterli derecede boşaltılmasına engel olan idrar yolu hastalıkları

Genital bölge temizliğii için sürekli kimyasal içerikli parfüm, jel ve deodorantlar kullanmak

Hormonal değişiklikler yaratan menopoz dönemi ya da gebelik dönemi

Genital bölgelerinde sürekli sayılabilecek enfeksiyon problemleri yaşamak

Sistit belirtileri

İdrar yaparken idrar yollarında yanma hissedilmesi

Sürekli acil olarak idrara çıkma ihtiyacı

İdrarın normal miktarından az gelmesi

İdrar yaparken normal şartlardaki rahatlama hissiyatının hissedilememesi

Çok fazla tekrarlayan idrar hissiyatı

İdrarın normalden daha kötü kokulu ve daha bulanık olması

Sürekli mesane bölgesinde bir hassasiyet yaşanması

Mesane bölgesinde rahatsız edici ağrılar hissedilmesi

Cinsel ilişkide bulunurken ağrı ya da acı hissetme

Nadir görülse de yüksek ateş problemi

Yine nadir görülse de idrarda kan çıkması

Yaşlılık durumları

Erkeklerde prostat hastalıkları

Erkeklerde üretra hastalıkları

Sistit tanısı nasıl konulmaktadır?

Sistit hastalığının tanımlamasının yapılması adına vücutta bulunacak en önemli bulgu anamnezdir. Yukarıda açıkladığımız şikayetler doğrultusunda muayeneye gelen hastadan ilk olarak idrar örneği istenmektedir. Alınan bu idrar bir takım tahlillere sokularak içeriğindeli bakteriler, akyuvarlar ve alyuvarlar incelenmektedir. Böylelikle sistit problemine neden olan idrardaki bakteriler de rahatlıkla belirlenebilir.

Eğer hastanın idrarındaki bakteriler bu hastalığın oluşmasına sebep olacak sayıda değilse, bu sefer sistiti tetikleyecek başka bir hastalığın varlığından söz edebilmek mümkündür ve bu hastalığın belirlenmesi için de başka tetkikler istenebilir. Sistiskopi işlemi (bu işlem ışığa sahip bir aletle mesaneye bakılması işlemidir), üriner ultrason ya da ilaçlı böbrek filmi uygulamaları yapılabilmektedir. Böylelikle hastalığın kesin ve net olarak hangi sebepten kaynaklandığı ve sebebine göre uygulanacak tedavi süreci belirlenebilmektedir.

Sistit türleri

Sürekli sistit neden olur?

Tıp dilinde “akut sistit” olarak da geçen sürekli sistit problemi, bir anda ortaya çıkabilecek bir problem biçimidir. Yine klasik belirtilerdeki gibi idrar yaparken yanma hissi oluşması, sık sık idrara çıkma isteği ya da idrarda çoğu kez kan kalıntısı olması sürekli sistitin habercisi olabilmektedir.

Kronik sistit neden olur?

Kronik sistik sürekli sistite göre daha hafif semptomlar içerse de bu hastalıkta da problemin devam ediş süreci daha uzun zamana yayılabilir ve belirtiler sürekli tekrarlandığı için durum can sıkıcı bir hal alabilir. Kronik sistitin en büyük özelliği, hastanın ilk sistit olmaya başladığı zaman yeterli düzeyde tedavi olamamış olmasıdır. Yani yeterli süreçte antibiyotik kullanılmamış olması, kontrolü yapan uzman hekimin bilgisi dışında başka ilaçların da kullanılması, hastanın kendi hastalığının sürecini kendisinin yönetmeye çalışması gibi sebepler kronik sistite en sık neden olan belirtilerdir.

Sistit tedavisi

Sistitten korunmanın başlıca yolu, tıuvalet temizliğini aksatmadan ve doğru yöntemle yapmaktır. Tuvalete çıkıldıktan sonra temizlik durumu arkadan öne değil, tam tersi önden arkaya olacak şekilde yapılmalıdır. Böylelikle anüs bölgesinde yer alan ve mesaneye geldiklerinde sistit yaratan bakterilerin mesaneye geliş durumları kısmen engellenmiş olacaktır.

Meyve sularınının, kahvenin ya da acı gıdaların çok sık tüketildiği dönemlerde özellikle tuvalet sonrası temizliklere ve genel genital bölge temizliklerine özen gösterilmelidir. Çünkü bu tip ürünler tüketildiklerinde mesane bölgesinde asidik etki yarattıklarından sistit oluşma ihtimali de otomatikman artmaktadır.

Sistiti önlemenin bir başka yolu da vücudun günlük olarak ihtiyaç duyduğu su miktarını aksatmadan tüketmektir. Yani günde en az sekiz bardak olacak şekilde su içmek sistiti önlemeye yardımcı olmaktadır.

Günlük yaşantınızda kesinlikle idrarınızı tutmamak da sistit ihtimalini ortadan kaldıracak öğeler arasındadır. İdrarınızın geldiğini fark ettiğiniz an mümkün mertebe hemen tuvalete çıkmalı ve mesanenizi tamamen boşaltmanız gerekmektedir.

İç çamaşırı tercihlerinizde de pamuksu yüzeyli iç çamaşırlarını tercih etmek, genital bölgenizin daha rahat nefes almasını sağlayarak bakterilerin üreme ihtimallerini düşürmektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.