Menu

Psikoloji Nedir ?

psikoloji-nedir

Psikoloji nedir?

Yunanca bir kelime olan “psihologia” kelimesinden günümüzde psikoloji olarak kullanımına devam edilen kelime, anlam olarak insanların genel olarak davranış biçimlerini, zihinsel hareketlenmelerini ve buna bağlı olarak bu tip hareketlenmelere sebep olan durumları araştıran, inceleme altına alınan bilim dalına verilen addır.

Psikoloji bilimi, diğer bilim dallarının çoğuna kıyasla çok daha eski bir bilim alanıdır. Çünkü temel yapı taşı insan olduğundan insana ve insanlığa dair psikolojik incelemeler çok eski zamanlardan beri yapılmaktadır.

Psikolojinin ilk ortaya çıkışından itibaren kendisiyle alakalı pek çok tanım ortaya çıkartılmıştır. Kendisi hakkında yapılmış ilk tanım “insan zihni yapısının incelenmesi” şeklinde olmuştur. Bundan sonrasında tanımın içeriği itibariyle insan zihninin sürekli gözlem altında tutulabilme durumunun imkansızlığı neticesinde psikologlar psikoloji hakkında yeniden bir genel yargı oluşturmuşlar ve bu yargıya göre de ” gözlenebilmekte olan davranışların bilimsel yollardan incelenmesi” şeklinde bir açıklamada bulunmuşlardır.

Ancak bu tanım hakkında da çoğu psikolog olumsuz yorumlamalarda bulunmuş, belirtilen yargının insan zihninin kişinin kendi davranışları üzerindeki etkileşimi yok sayıldığından, psikoloji alanına dahil olarak belleğin geçirdiği süreçleri ve düşünce gücü denilen zihinsel aktivitelerin incelenmesi adına “bilişsel psikoloji” alanı ortaya çıkartılmıştır.

Bu tip gelişmelerin yaşanmasıyla birlikte de günümüzde var olan psikoloji tanımı da otomatikman etkilenme altına girmiştir. Günümüzdeki modern psikoloji, davranışın ta kendisinin ve bu davranışların her birinin altında yatan sebeplerin bilimin ışığının altında incelenmesi sürecidir.

Bilişsel olarak bu süreçlerin doğrudan birebir gözlemlenebilme olanağı bulunmadığından, bireylerin davranışları dış gözlerce incelenerek ya da nörolojik olarak araştırmalar yapılmasıyla birlikte elde edilen bulguların kullanılmasıyla birlikte bir varlık saptamasından söz edilebilmektedir.

Psikolojinin bilim olarak ele alınması

Psikolojinin bilim olarak ele alınması sürecinde, aslında “psikoloji nedir? amaçları nelerdir?” ya da “psikoloji nedir? ne iş yapar?” gibi soruların cevaplarının verilebilmesi açısından verimli sonuçlar doğmaktadır. Psikoloji açısından bir insanın, bir canlı metabolizma olarak çevresiyle uyum sağlama sürecinde çevresi ve kendisi için dengeli davranışlar sergileme sürecinde bu davranışlarının sebebini ve davranışlarının incelenmesi söz konusudur. Psikoloji alanı böylelikle de insana kendi gelişimi ve çevreye uyumu açısından yardımcı olabilmektedir.

Psikolojinin amaçları nelerdir?

Psikoloji yaptığı çalışmalar neticesinde insanların davranışlarını önceden tahmin edebilmek ve öngörüde bulunabilmek amacını gütmektedir.

İnsan canlısının bulunduğu bütün davranışlarını bir tanım içerisine sokmaya çalışmaktadır.

İnsanların davranışlarının ne anlama geldiğini açıklama güdüsüne sahiptir. Bir davranışın ilk önce neden o şekilde meydana geldiğini, yani davranışın altında yatan asıl sebebi belirlemekle uğraşmaktadır. Bunun en pratik söylemi psikolojinin her türlü davranışın neden – sonuç durumunu çözmesi yönündedir.

Psikolojinin alanları nelerdir?

Psikoloji de kendi çalışma alanı içerisinde, bu çalışmaların odaklandıkları konulara göre pek çok başlık altına ayrılabilmektedir. Örneğin; “gelişim psikoloji nedir?” ya da “klinik psikoloji nedir?” gibi sorular araştırma altına alındığında bu iki alanın da bir takım çalışmalar yaptıkları konular ve bu konularla bağlantılı olarak ortaya çıkartılmış sonuçlar incelenebilmektedir. Psikoloji konusunda başlıca alanlar ise şöyledir;

Fizyolojik psikoloji : Bireylerin öğrenme, algılama, iletişim, motivasyon ve problem çözme gibi konularda göstermiş bulundukları davranışların sonucunda meydana çıkan fizyolojik sebeplerin değerlendirilmesiyle ilgilenilmesi fizyolojik psikoloji alanındadır.

Deneysel psikoloji : Bu psikoloji alanında, insanların davranışlarında meydana gelen ciddi değişimlerin sebepleri ve sonuçları araştırılır. Yani kısaca öncelikle hayvanların davranışları baz alınarak bunun devamında insanların da davranışları araştırılmaktadır.

 

Klinik psikoloji : Klinik psikolojide insanların yaşadıkları zihinsel bozukluklar ve duygusal bozukluklar araştırma konusu yapılmaktadır. Şizofreni hastalığı, ergenlik dönemi problemleri, depresyon hastalığı vb. hastalıklar klinik psikoloji alanına girmektedir ve yapılan terapilerle düzeltilmeye çalışılır.

 

Sosyal psikoloji : Bireylerin toplum içinde birbirleriyle girdikleri diyaloglar ve birbirlerine olan davranış biçimlerinin incelendiği bilim dalıdır. İkili ilişkilerde oluşan tüm oluşumları (buna saldırganlık, çekicilik, kuşkuculuk, önyargılı yaklaşım vb. konularda örnekler verilebilir) inceleme altına almaktadır.

Sağlık psikolojisi : İnsanların hastalığa yakalanmaması ve hayatlarını sağlıklı bir şekilde yaşayabilmesi için araştırmalar yapan alan sağlık psikolojisi alanıdır. Hem hastanın kendi sorunlarına yaklaşım biçimini hem de hastanın doktorla olan iletişim biçimini araştırma konusu yapmaktadır.

Gelişim psikolojisi : Bireylerin doğum anından ölüm anına kadar geçirdikleri sürelerde uğradıkları gelişim ve değişimler bu psikoloji alanında araştırılmalıdır. Yaşın ilerlemesiyle birlikte meydana gelen davranış bozuklukları da gelişim psikolojisinde incelenmektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.