Menu

Matlab nedir

MATLAB

MATLAB; (MATrix LABoratory ); ilk defa 1985′de C.B Moler tarafından matematik ve özellikle de matris esaslı matematik ortamında kullanılmak üzere geliştirilmiş etkileşimli bir paket programlama dilidir.
İlk sürümleri FORTRAN diliyle hazırlanmış olmakla beraber son sürümleri (1999 yılı itibariyle 5.3 dür ) C dilinde hazırlanmıştır.MATLAB mühendislik alanında (hesaplamalarında ); sayısal hesaplama, veri çözümleri ve grafik işlemlerinde kullanılabilecek
genel amaçlı bir program olmakla beraber özel amaçlı modüler paketlere de sahiptir. CONTROL TOOLBOX, SIGNAL TOOLBOX gibi paket programlar CACSD (Bilgisayar destekli denetim sistemi tasarımı ) paketler olup bunlar denetim sistemlerinin tasarımında çok etkili araçlardır. Ayrıca WINDOWS ortamında çalışan SIMULINK, etkileşimli benzetim programlarının hazırlanması ve çalıştırılmasında büyük kolaylıklar sağlamaktadır.

MATLAB’IN KULLANIM AMACI VE YERİ

MATLAB tüm mühendislik alanında, sayısal hesaplamalar, veri çözümlenmesi ve grafik işlemlerinde kolaylıkla kullanılabilen bir programlama dilidir. FORTRAN ve C dili gibi yüksek seviyeden programlama dilleri ile yapılabilen hesaplamaların pekçoğunu MATLAB ile yapmak mümkündür. Buna karşılık MATLAB’ın fonksiyon kütüphanesi sayesinde FORTRAN ve diğer programlama dillerine göre MATLAB’ta daha az sayıda komutla çözün üretmek mümkündür Gerçekte MATLAB, M-dosyaları (M-files ) olarak bilinen pek çok sayıda fonksiyon dosyalarından (altprogramlardan ) ibarettir. M-dosyaları ASCII formatında olup okunabilirliği olan, MATLAB programlama dili kodlarından oluşmuştur. Bu yüzden M-dosyaları kütüphanesi kullanıcı tarafından müdahale edilebilirdir. Ancak bu kodlara zorunlu olunmadıkça müdahale edilmemesi, değiştirilmesi gerekir.

MATLAB’ın kullanım yerleri;

• Denklem takımlarının çözümü, doğrusal ve doğrusal olmayan diferansiyel denklemlerinin çözümü, integral hesabı gibi sayısal hesaplamalar,
• Veri çözümleme işlemleri,
• İstatistiksel hesaplamalar ve çözümlemeler,
• Grafik çizimi ve çözümlemeler,
• Bilgisayar destekli denetim sistemi tasarımı.

MATLAB’TA KULLANILAN BELLİ BAŞLI KOMUT İŞARETLERİ
[ ]
Köşeli parantezler, vektörleri ve matrisleri biçimlendirmek için kullanılır. Örneğin [6.9,9.64, sqrt(-1 ) ] elemanları virgüllerle (veya boşluklarla ) ayrılmış üç elemanlı bir vektördür. Buna karşılık [11 12 13;21 22 23], iki satır ve üç sütundan ibaret 2×3 lük bir matrisi gösterir. Burada noktalı virgül “;”matris oluşturulmasında bir satırı sona erdirip bunu izleyen satırın oluşmasını sağlar. Böylece mxn boyutundaki bir matrisi kolayca oluşturmak mümkündür. Vektör ve matrisler [ ] köşeli parantez içinde gösterilir. Örneğin bir A matrisinin satır sayısı B matrisinin satır sayısına eşit ve B nin satır sayısı ve A nın sütun sayısı artı B nin sütun sayısı C nin sütun sayısına eşit ies [A B; C] biçiminde yeni bir matris oluşturmakta mümkündür.
A=[ ]
Biçiminde bir bildirim boş bir matrisi A değişkenine atar.

(
MATLAB içinde normal parantez çeşitli amaçlarla çeşitli yerlerde kullanılır. Olağan yoldan; aritmetik deyimlerin üstünlüğünü belirtmek ve fonksiyon argümanlarını (arguments ) kapatmak için kullanılır. Daha genel anlamda da vektör ve matrislerin indislerini kapatmak için kullanılır. Eğer X ve V bir vektör ise X(V ) de bir vektördür ve

[ X( V(1 ) ), X( V(2 ) ) , . . . . . , X( V(N ) ) ]

şeklinde gösterilir. V’nin elemanları en yakın tamsayıya yuvarlatılarak indisler olarak kullanılır. Eğer bu tür bir indisin değeri 1 den küçük veya X’in boyutundan küçük olacak olursa hata ortaya çıkar. Bazı örnekler verecek olursak; X(3 ) X vektörünün 3′ncü elamanını gösterir.
X( [1 2 3] )
ve benzer şekilde
X( [sqrt(2 ), sqrt(3 ), 4*atan(1 )] )

X vektörünün ilk üç elemanını göstermek için kullanılır. Eğer X’in N adet elemanı varsa
X( N:-1:1 )
komutu yukarıdaki işlemi ters çevirir. Benzer şekilde dolaylı indisleme matrislerde de kullanılır. Örneğin V’nin M elemanı ve W’nun N elemanı mevcut olsun. Bu durumda A(V,M ) A’nın elemanlarından oluşmuş MxN boyutlu bir matrisdir. Burada !’nın indisleri V ve W nun elemanlarıdır. Örnek olarak;

A( [1,5],: ) =A( [5,1] ),: )

İfadesi A matrisinin 1 ve 5′nci satırları arasında yer değiştirme sağlar.
.
Kesir ayırma işareti. 314/100, 3.14 ve .314e1 aynı anlama gelir. Nokta işareti aynı zamanda eleman elemana çarpma ve bölme işleminde de kullanılır. Kullanılış biçimleri; .*, .^, ./, .\ veya .’. şeklindedir. Örneğin, C=A./B elemanları c(i,j )=a(i,j )/b(i,j ) olan bir matrisdir.


Bir tek satıra sığmayan ifadelerin bir alttaki satırda devam ettiğini gösterir.

,
Matris indislerini ve fonksiyon argümanlarını ayırmak için kullanılır. Virgül işareti aynı zamanda bir satıra birden fazla bildirim yazılması halinde bildirim komutlarını ayırmak için de kullanılır.
;
Noktalı virgül bir bildirimde elde edilen sonuçların program icrası sonunda ekranda görüntülenmesini önlemek için kullanılır. Ayrıca köşeli parantezler içinde matrislere ait satırları sona erdirmek için de kullanılır.

%
Yüzde işareti açıklama satırları için kullanılır. Başında % işareti bulunan satırlar icra edilmez. Bir çizgi üzerinde bulunan % işareti, çizginin mantıksal bir sonu olduğunu gösterir.

!
‘!’ işaretini izleyen herhangi bir yazı DOS komutu işlemi görür. Böylece MATLAB içinde DOS komutlarını çalıştırma imkanı sağlanır.

:
Sütun işareti; indislerde, FOR iterasyonlarında ve muhtemelen her yerde kullanılabilinir. Belli başlı kullanım biçimleri aşağıda olduğu gibidir.

J:K, J den başlayarak 1 er 1 er K ya kadar artan bir dizi oluşturur. Ve [ J, J+1 ... , K] aynı anlama gelir.
J:K da J>K ise boş bir vektörü sonuçlandırır.
J:I:K J ile başlayan I aralığında artarak K’ ya kadar giden bir dizi oluşturur ve

[ J, J+1, J+2I, . . ., K]
ifadesi ile aynı anlama gelir.
J:I:K ifadesinde I>0 ve J>K veya I<0 ve J
Sütun işareti aynı zamanda vektörlerin ve matrislerin seçilen satırlarını, sütunlarını ve elemanlarını ayırmak için de kullanılır. Bu durum aşağıdaki örneklerle de gösterilmiştir.
A(: ) Tek bir sütun olarak A nın tüm elemanlarıdır. Atanan bir bildirimin sol tarafında A(: ) önceki biçimini koruyarak A yı doldurur.
A( : , J ) A’nın J’inci sütunu ile aynıdır.
A( : , J+1 ) A’nın J’den itibaren birer birer artarak K ya kadar giden elemanlarını gösterir ve A(J ), A(J+1 ), …, A(K ) ile aynıdır.
A( :, J : K ) Benzer şekilde A( : , J ), A( :, J+1 ), … ,A( :, K ) ile aynıdır.

¢
Tırnak işareti matrislerin transpozesini almayı sağlar. X’ , X matrisinin karmaşık eşlenik transpozesini ve X.’ İse eşlenik olmayan transpozesini sonuçlandırır. Ayrıca ‘ANY TEXT’ şeklindeki aktarım işlemlerinde karakterler için elemanları ASCII kodlarında bir vektörü göstermek için kullanılır.

+
Toplama, X+Y iki matrisin toplamını alır. Bu toplamın gerçeklenebilmesi için matrislerin aynı boyutlarda olması gerekir. Yalnızca matrislerden birisi skalar olduğunda toplam gerçeklenebilir. Bir skalar herhangi bir şeye eklenir.

-
Çıkarma, X-Y X matrisinden Y matrisini çıkarır. Burada da toplama işlemindeki benzer koşulların gerçeklenmesi gerekir.

*
Matrisyel çarpım işlemcisi. X*Y X ve Y matrislerinin matris çarpımını gösterir. Herhangi bir skalar (1x1elemanlımatris ) herşey ile çarpılabilinir. Aksi takdirde X matrisinin sütun sayısı Y matrisinin satır sayısına eşit olmalıdır.

*
Eleman elemana çarpım işlemcisi. X.*Y eleman elemana çarpma işlemini gösterir. Birisi skalar olmadıkça, X ve Y matrislerinin eleman sayıları eşit olmalıdır. Yalnız bir skalar her şey ile çarpılabilinir.

\
Matrisyel soldan bölme işlemcisi. A\B B matrisinin A matrisine bölümünü gösterir ki bu da hemen hemen inv(A )*B işlemi ile aynıdır. Yalnız hesaplama biçimleri farklıdır. Eğer A NxN elemanlı bir matris ve B de N elemanlı Sütun vektörü ise X=A\B ifadesi Gaussian eliminasyonu yoluyla hesaplanan A*X=B denklemi için bir çözümdür. Eğer A matrisi kötü bir şekilde ölçeklendirilmiş veya hemen hemen tekil ise bir uyarı mesajı alınır. A\eye(A ) ifadesi A’nın tersini sonuçlandırır. Eğer A mxn olacak şekilde m x n elemanlı bir matris ve B de m elemanlı sütun vektörü ise X=A\B en küçük kareler cinsinden altında ve üstünde saptanan sistem denklemlerinin, A*X=B bir çözümdür.

.\
Skalar veya eleman elemana soldan bölme işlemcisi. A.\B deyimi; elemanları B( i, J )\A(i, J ) olan bir matrisdir. Yalnız burada A ve B ‘nin aynı boyutta olması gerekir.

/
Matrisyel sağ bölme işlemcisi. B/A B matrisinin A matrisine bölümünü gösterir ki bu da hemen hemen B*inv(A ) ile aynıdır. Yalnız hesaplama yöntemleri bakımından farklılık gösterir. Diğer bir biçimi ile B/A=(A’\’B ) dır.

./
Eleman elemana bölme işlemcisi. B./A eleman elemana bölme işlemini gösterir. Bu durumda A ve B matrisinin aynı boyutta olması gerekir. Yalnız birini skalar olması halinde buna gerek yoktur. Çünkü bir skalar herşey ile bölünebilir.
3./A ile 3 ./A aynı işlem olmadığına dikkat etmek gerekir. Çünkü birinci ifadede nokta 3 rakamının kesir işaretini gösterdiğinden matris bölme işlemini yaptırır ve ikinci ifade de ise nokta eleman elemana bölme işlemini işaret eder.

^
Matrisyel kuvvet alma işlemcisi. Z=X^y ifadesi y’nin skalar olması halinde X’in Y’inci kuvvetini aldırır. Eğer y birden büyük bir tam sayı ise kuvvet alma işlemi tekrarlı çarpma yolu ile hesaplanır. y’nin diğer değerleri için hesaplama özdeğerler ve özvektörler yolu ile gerçeklenir. Z=x^Y ifadesinde x’in Y’inci kuvvetinin alınmasında eğer Y bir matris ve x bir skalar ise hesaplama işlemi özdeğerler ve özvektörler kullanılarak yapılır. Z=X^Y de X ve Y’nin her ikisinin de matris olması halinde hata oluşur.

^
Eleman elemana kuvvet alma işlemcisi. Z=X.^Y ifadesi eleman elemana kuvvet alma işlemini gösterir. Ancak birinin skalar olması halinde bu koşul aranmaz. Çünkü bir skalar ile işlem görebilir.

<
…den küçük bağıntı işlemcisi. “<=” …den küçük veya eşittir işlemcisi. C=A, >= , = = , ~ = şeklindedir.

>
…den büyük bağıntı işlemcisi. “>=” …den veya eşittir işlemcisi.

=
Bildirimleri atamak için kullanılır.

= =
Mantıksal eşittir bağıntı (relational ) işlemcisi.

&
Mantıksal AND (ve ): C=A & B bildiriminde; A ve B matrislerinin her ikisi de sıfırdan farklı elemanlara sahip olduğunda 1 ve sadece bir tanesi sıfır elemana sahip olduğunda da sıfır elemanlı bir matris sonuçlandırır. A ve B aynı olduğunda da sıfır elemanlı bir matris sonuçlandırır. A ve B nin aynı boyutta matrisler olması gerekir. Yalnız birinin sıfır olması halinde bu koşula gerek yoktur.

|
Mantıksal OR (veya ): C=A | B bildirimi A ve B matrisleri sıfırdan farklı elemana sahip olduğunda, 1 ve her ikisinden birisi sıfır olduğunda sıfır elemanlı bir matris sonuçlandırır.

~
Mantıksal tamamlayıcı (complemet ) NOT (değil ) işlemcisi ~ = : Eşit değildir işlemcisi. B~= bildiriminde; A matrisi bir sıfır elemanına sahip olduğunda 1 ve sıfırdan farklı elemanlara sahip olduğunda 1 ve sıfırdan farklı elemanlara sahip olduğunda da sıfır elemanlı bir matrisi sonuçlandırır.

VERİLERİN GİRİLMESİ VE PROGRAMLARIN ÇALIŞTIRILMASI

MATLAB genelde bir sayısal hesaplama dilidir. MATEMATICA’da olduğu gibi sembolik ifadelerin çözümlenmesinde genellikle kullanılmaz. Yalnız 4.0 ve daha sonraki sürümlerinde The Symbolic Math Toolbox ilavesi ile sembolik işlemlerde de kullanılabilmesi sağlanmıştır.
MATLAB, matris laboratuarı kelimelerinin kısaltmasından türetilmiş olarak bütün işlemlerini matris esasına dayalı olarak yapar. Burada kastedilen matris en genel anlamda m*n elemandan ibaret dikdörtgen bir matris olabileceği gibi tek bir elemandan ibaret bir skalar da olabilir. Tek bir sütün veya bir satırdan ibaret özel matrisler ise vektörler olarak bilinir. Bu açıdan MATLAB ortamındaki işlemler ve komutlar matris cinsinden icra edilir. Dolayısıyla da MATLAB ile çalışırken matrislerle ilgili işlemlerin çok iyi bilinmesi gerekir.
Matrislerin girilmesinde ise genellikle aşağıdaki yollardan birisi kullanılır.

• Kesin elemanlar listesi olarak girme
• MATLAB’ın kendi içindeki bildirimler ve fonksiyonlar yolu ile matris oluşturulması,
• M-dosyaları yolu ile matris oluşturma,
• Harici veri dosyalarından yükleme,

MATLAB’daki işlemlerde ve hesaplamalarda kullanılacak verilerin ve parametrelerin girilmesinde köşeli parantezler kullanılır. Buna karşılık MATLAB’da bulunan bir program (M-dosyası ) yoluyla çözümü istenen parametre ve veriler normal parantez içinde yazılır. Tek bir sayıdan ibaret veri ise köşeli parantez kullanmadan da girilebilir.

Örnek 1.1: dat = …
[ 0 0
1 10
2 20
3 25
4 30
5 35
6 40
7 45
8 50
9 55
10 60
11 65 ];

bildirimi ile 2 sütun 12 satırdan ibaret verilerin dat değişkenine saklanması sağlanmış olur. Burada (= ) işlemcisinden sonra gelen (… ) işlemcisi veri girişinin (yani satırın ) devam edeceğini gösterir.
MATLAB ifadeleri ve fonksiyonları yolu ile matris oluşturulmasında MATLAB dilinde boyut ifadelerine ve tip bildirimlerine gerek yoktur. Oluşturulan sayılar dizisi istenen sırada otomatik olarak saklanır. Örneğin,
X=0:0.1:10;

komutu ile 0′dan başlayıp her adımda 0.1 artan ve 10′a kadar olan sayılar “x” vektörü olarak daha sonra kullanılmak üzere saklanır. Diğer taraftan MATLAB’ın özel fonksiyonları yolu ile de matrisleri oluşturmak mümkündür. Örneğin;

a = ones( 5 );

komutu ile tüm elemanları 1 olan 5*5 lik bir “a” matrisi oluşturulabilir. Bunun gibi zeros fonksiyonu ile tüm elemanları 0 ve rand komutu ile de rastgele (random ) sayılar matrisi oluşturmak mümkündür. Burada ones, zeros, vb. MATLAB içinde bulunan hazır ifadeler veya fonksiyonlardır. Benzer şekilde a=ones(1,5 ); komutu ile de 1*5 lik 5 elemandan ibaret bir satır matrisi veya vektör oluşturmak mümkündür.

VERİLERİN M-DOSYALARI BİÇİMİNDE OLUŞTURULMASI

MATLAB ortamına dışarıdan çağırılabilecek tüm programlar “.m” uzantılı dosyalar (M-file ) olarak bilinir. MATLAB’ın kendi hazır program algoritmaları M-dosyaları şeklinde olabileceği gibi MATLAB için yazılan programlar da M-dosyaları şeklinde saklanıp MATLAB içinde çağrılabilir. Benzer şekilde veriler de M-dosyaları şeklinde oluşturup saklanarak daha sonra MATLAB içinde kullanılabilir. Örnek 1′de gösterildiği gibi verilerinizi (MATLAB da kullanılacak veriler ) iki sütun ve on satırdan ibaret bir matris biçiminde uygun bir editörde TEXT kodunda girilerek saklanabilir. Dosya ismini veri.m ile belirlersek daha sonra MATLAB içinde veri komutu ile verileri istediğimiz kadar çağırabiliriz. Bu veriler MATLAB’ta dat değişkeni altında 2 sütun x 10 satırlık bir matris olarak tanımlanmaktadır. Bu matristeki veriler farklı yerlerde kullanmak istersek yeni değişkenler atamamız gerekir. Örneğin 1. sütundaki verileri;
X=dat(:,1 );

Komutu ile “x” ve 2. sütundaki verileri de

Y=dat(:2 );

Komutu ile “y” ye atayabiliriz. Benzer şekilde,

A=dat(2,3 );
Komutu ile dat matrisinin 2. satır ve 3. sütunundaki bir veriyi “a” ya atamak mümkündür.
TEMEL MATLAB İŞLEMLERİ
GİRİŞ
Her ne kadar MATLAB 4.0 dan itibaren MATLAB’ta The Symbolic Math Toolbox ilave edilerek sembolik matematiksel işlem yapma olanakları sağlanmışsa da, MATLAB temelde matrisler ile sayısal işlem yapmak üzere hazırlanmış bir paket programlama dilidir. MATLAB’ın matrislerde işlem yapması demek skalar işlemleri yapamaması anlamına gelmemelidir. Diğer taraftan bir skalar tek bir satır ve tek bir sütundan ibaret bir matris olarak ele alınabilir. Benzer şekilde bir tek satır veya bir tek sütundan ibaret bir matris satır vektörü veya sütun vektörü veya kısaca vektör adın alır. MATLAB’ın matrisler ile işlem yapması demek; verileri matrisler biçiminde değerlendirmesi ve çözümleri matris esasına göre yapması ve sonuçları da matris biçiminde düzenlenmesi demektir.
Verilerin tanımlanması ve değişkenlerin atanmasında kullanılan matrisler MATLAB’ta köşeli parantez “[ ]” içinde yazılır. Örneğin,

A=[3.5] veya a=3.5
B=[1 2 3 4 5]
C=[1 2 3; 4 5 6; 7 8 9];

şeklinde veriler matris biçiminde tanımlanabilir. Birinci satırda A değişkenine atanan 3.5 değerindeki skalar gereğinde köşeli parantez kullanılmaksızın da atanabilir. Buna karşılık ikinci satırda bir dizin şeklindeki veriler bir satır vektörü biçimde köşeli parantez içinde atanmak zorundadır. Üçüncü satırdaki C matrisi örneğinde ise köşeli parantez içinde 3×3 lük matris oluşturulmaktadır. Burada kullanılan noktalı virgül işareti, “;” matris satır elemanlarının sonunu belirler. Yine satır sonunda köşeli parantezin dışında yer alan “;” işareti ise; MATLAB ortamında verilerin görüntülenmesini önler. Bu işaret bulunmadığında üçüncü satırdaki ifade yazılıp enter tuşuna basıldıktan sonra ekranda

C=
1 2 3
4 5 6
7 8 9

şeklinde matris görüntülenir. MATLAB ile ilk defa çalışmaya başlayan ve matrisleri tanımaya ç.alışan kullanıcıların matrisleri görüntülemesi önerilir. Buna karşılık m-dosyaları biçiminde hazırlanan uzun programlarda satır sonlarına “;” işareti konarak ekranda görüntüleme işlemini önlenebilir ve böylece program icrası sırasında ortaya çıkacak zaman kayıpları önlenmiş olur.
MATLAB’TA KULLANILAN SABİTLER
MATLAB programlarında kullanılabilen skalar değerler aşağıda tanımlanmıştır.Bu değişkenlerin içerikleri MATLAB komut satırında yazılıp, enter’a basılarak görüntülenebilir.
pi( )
 değeri pi adı altında otomatik olarak saklanmıştır. Programlar içinde kullanılan pi kelimesi doğrudan  değerine karşılık gelir.

i,j( )
i, j harfleri doğrudan değerine ayarlanmıştır.
İnf ( )
Bu kelime MATLAB’ta sonsuz değeri için atanmış bir değişkendir ve sıfıra bölme işlemlerinde ortaya çıkar. Eğer sıfıra bölme işlemi görüntülenmek istenirse bir uyarı mesajı alınır ve sonuç  işareti şeklinde görüntülenir veya basılır.
NaN
Bu değer Not-a-Number (rakam değil ) anlamına gelir ve sıfır bölü sıfır bölümünde olduğu gibi tanımlanmamış deyimlerde ortaya çıkar.
eps
Bu değer fonksiyon, kullanılmakta olan bilgisayar için floatingpoint (virgüllü sayılar ) tamlığını içerir. Bu epsilon tamlığı 1.0 ve bunu izleyen enbüyük decimal (onlu sayılar ) arasındaki farktır.
ans
Bu değişken bir deyim tarafından hesaplanan fakat bir değişken ismi altında saklanmayan değerleri saklamak için kullanılır.
MATLAB’TA ELEMAN ELEMANA HESAPLAMA İŞLEMLERİ

Eleman elemana hesaplama işlemi eleman eleman icra edilir. Örneğin A ve B’nin 5’er elemanlı birer satır vektörü olduğunu varsayalım. Bu değerler ile yeni bir C satır vektörü oluşturmanın bir yolu, aşağıda gösterildiği gibi A ve B deki karşılık gelen değerlerin çarpımlarını almaktır.
C(1 ) = A(1 ) * B(1 );
C(2 ) = A(2 ) * B(2 );
C(3 ) = A(3 ) * B(3 );
C(4 ) = A(4 ) * B(4 );
C(5 ) = A(5 ) * B(5 );

Bu komutlar esasında skalar komutlardır. Çünkü herbir komut tek bir skalar değeri diğer bir tek skalar değer ile çarparak çarpımı üçüncü bir değer olarak saklamaktadır. MATLAB’da aynı boyutlu iki matris arasında eleman eleman çarpma işleminin icrası aşağıdaki bildirimde gösterildiği gibi,”*” işlemcisi ile çok daha kısa yoldan yerine getirilir.
C = A.*B
Toplama ve çıkarma işleminde eleman elemana hesaplama ve matris işlemleri aynıdır. Dolayısıyla bunlarda farklı işlemci kullanmaya gerek yoktur. Buna karşılık eleman eleman işlemlerinde çarpma, bölme ve üst alma, matris işlemlerindeki çarpma, bölme ve üst alma işlemlerinden farklılık gösterir. Burada en önemli fark çarpma, bölme ve üst alma işlemcileri önünde nokta, “.” İşareti gelmesidir.
Eleman elemana hesaplama işlemleri yalnızca aynı boyutlu iki matris arasında uygulanmayıp aynı zamanda skalar ve skalar olmayan değerler arasında da uygulanır. Bununla beraber bir matrisin bir skalar ile çarpımı ve bölümünde işlemciler noktalı ve noktasız olarak kullanılabilir. Buna göre skalar olmayan bir A matrisi için aşağıda verilen bildirim takımları birbirine denktir.
B=3*A; veya B=3.*A;
C=A/5; veya C=A./5;
Sonuç matrisler B ve C her iki durumda da A ile aynı boyutta bir matris olur.
Eleman elemana çarpım: Vektörlerde kullanılan eleman elemana çarpma işlemini göstermek üzere aşağıda verilen iki satır vektörünü ele alalım.
A=[2 5 6]; B=[2 3 5];
C=A.*B
şeklinde verilen bir komut
C=[4 15 30]
eleman elemana çarpma sonucunu verecektir.
Eleman elemana bölme: MATLAB ileri veya sağdan bölme, ./ ve geri veya soldan bölme, .\ olmak üzere iki bölme işlemcisi kullanır. Sağdan eleman elemana bölme komutu
C=A./B
biçiminde olup bu da
C=[1 1.667 1.2]
A’nın her bir elemanın B tarafından bölümünü sonuçlandırır. Buna karşılık geri ve soldan bölme (ters bölme ) işlemi
C=A.\B
komutu ile gerçeklenir ki bu B’nin A tarafından bölümünü sonuçlandırır.
C=[1 0.6 0.833]
Eleman elemana üst alma: Bu işlemde eleman elemana üst alınır. Yukarıda tanımlanan A ve B vektörlerini ele alacak olursak;
C=A.^2;
D=A.^B;
komutları yolu ile C ve D vektörleri elde edilir.
C=[4 25 36];
D=[4 125 7776];
Aynı zamanda bir skalar tabanın vektör üssünü almak mümkündür.
Örneğin
C=3.0.^A;
bildirimi
C=[9 243 729];
Sonucunu doğuracaktır. Bu vektör aynı zamanda aşağıdaki bildirimle de hesaplanabilir.
C=3.^A;
Burada MATLAB nokta işaretini “.” 3 sabitinin bir parçası sayacak ve ona göre işlem yapacaktır. Bu da matris işlemine karşılık aşağıda geleceğinden kastedilene göre yanlış olacaktır. Buna karşılık aşağıda gösterildiği gibi nokta ile sabit arasında bir boşluk konacak olursa yine doğru sonuç alınır.
C=3 .^A;
Bu örnekler eleman elemana hesaplama işlemi yapılırken çok dikkatli olunması gerektiğini göstermektedir. Yazılan ifadenin doğruluğundan tam olarak emin olunmadığı durumlarda basit örneklerle bazı testler yapılması yerinde olacaktır. Bunu aşağıdaki örneklerle gösterebiliriz.
Bundan önceki örneklerde eleman elemana hesaplama işlemlerinde, vektörler kullanılmıştır. Aşağıdaki örneklerde görüldüğü gibi eleman elemana hesaplama işlemlerinde matrisleri de kullanmak mümkündür.

d=[1:5; -1:-1;-5]
z=ones(d );
s=d-z;
P=d.*s;
Sq=d.^3;
Hesaplama sonuçları aşağıda gösterildiği gibidir.
D=
1 2 3 4 5
-1 -2 -3 -4 -5

Z=
1 1 1 1 1
1 1 1 1 1

S=
0 1 2 3 4
-2 -3 -4 -5 -6

Sq=
1 8 27 64 125
-1 -8 -27 -64 -125

Matlab programını şuradaki siteden indirebilirsiniz

          

Yorum yapmayı unutmayın!

E-posta hesabınız yayınlanmayacak.