Menu

Lityum nedir ve ne için kullanılır

lityum elementi

Johan August Arfwedson tarafından 1817 yılında bulunan Lityum elementi, periyodik tabloda 1. grup alkali metaller içinde yer alan, atom numarası 3, sembolü “Li” olan kimyasal bir elementtir. Doğada saf halde bulunmayan Lityum, yoğunluğu en düşük metaldir. Yumuşak ve gümüşi beyaz bir rengi olan Lityum kesilebilir özelliktedir. Hava ile temasında gri bir renk almakta, bunun sonucunda da Lityum Oksit (Li20) ortaya çıkmakta ve rengi de kararıp lekelenmektedir.

Metali doldurma özelliği sayesinde telefon ve kamera pillerinin doldurulmasında, hava taşıtlarında da alaşım olarak kullanılır. En büyük kullanım alanlarından biri olan cam endüstrisinde hem mineral hem de Lityum karbonat olarak kullanılır. Lityum bileşiklerinden biri olan Lityum karbonat, alüminyum üretiminde ve seramik endüstrisinde kullanıldığı gibi, bipolar bozukluk ve manik depresif hastalıkların tedavilerinde de kullanılır. Lityum bileşiklerinden olan Lityum hidrür hidrojen gazı üretiminde, Lityum hidroksit motor yağı ve gres yağı üretiminde, Lityum klorür ise soğutma sistemlerinde kullanılır.

lityum pil

 

Farmakolojik ve psikolojik açıdan Lityum (Li);

Avustralyalı bir psikiyatrist olan John Cade, 1949 yılında domuzlar üzerinde yaptığı araştırmalar neticesinde Lityum’un sakinleştirici etkisini bulmuş, hasta olan insanlarda denenmiş ve bu etkisi kanıtlanmıştır. Modern tıpta bipolar bozukluk ve depresyon tedavisinde kullanılmakta olan Lityum, sinir hücrelerine olan etkileri nedeniyle hastanın manik döneminde atakların önlenmesi için kullanılmaktadır. Bu dönemde hastalarda aşırı hareketlilik, çok konuşma, kendini olduğundan büyük görme, saldırganlık ve intihar etme gibi durumlar da görülebilmektedir. Bipolar bozukluğun tedavisinde kullanılan Lithuril adlı ilaç sayesinde, birkaç hafta içinde atakların azaldığı görülmektedir. Şizofren hastaların gösterdiği saldırganlıklar da bu ilaç ile azaltılabilmektedir.

Lityum’un yan etkileri nelerdir?

Kullanılan her ilaçta olduğu gibi, Lityum içerikli ilaçların da bazı yan etkileri vardır. Kilo alma, gastrik sorun, yorgunluk ve bilişsel işlevlerde hafif seyirli bozukluk yapabilmektedir. Kilo alma etkisi Lityum’un vücutta yaptığı ödemle ilgilidir. Uzun süren Lityum kullanımı böbreklerin çalışmasını etkilediğinden sık idrara çıkma, tiroid bezinde meydana getirdiği çalışma bozukluğu nedeniyle de guatr görülebilmektedir. Lityum’u uzun süre kullanması gereken hastaların düzenli olarak muayene olmaları, vücuttaki vitaminleri emdiğinden dolayı da B12 vitamini almaları gerekmektedir.

llityum ne işe yarar

Lityum eksikliğinin sonuçları nelerdir?

Lityum eksikliğinin sebep olduğu en belirgin sorunlar eklemlerde ağrı olması, saçlardaki kırılma, soğuğa karşı aşırı derecede duyarlı olma, yorgunluk, depresyon, kilo alma veya zayıflama ile cilt kuruluğudur. Bu sorunların görülme oranı az olsa da cinsiyet farkı olmaksızın hem erkelerde hem de kadınlarda görülebilmektedir. Bu sorunların azaltılabilmesi için beslenmeye özen gösterilmesi gerekir.

İçeriğinde Lityum olan besin maddeleri nelerdir?

Kolaylıkla tüketilebilecek olan maden suları, içme suyu, süt, yumurta, zeytin, tahıllar ve çavdar, inek ciğeri, patlıcan, pırasa, kereviz, marul, yapraklı sebze çeşitleri, patates, domates, portakal ve deniz mahsulleri Lityum içermektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.