Menu

Kültür mantarı hakkında bilgiler


Kültür mantarı nedir?

Esas adı Agaricus bisporus olan bir mantar türüdür. Bu mantar türüne şapkalı mantar da denmektedir.

Toprağın üstünde kalan kısmı sap ve şapka bölümünden oluşur. Toprak altındaki kısımda ise kök görevi gören miseller bulunmaktadır, bu miseller aracılığıyla topraktaki besinler ve su emilir.

Meyve verme işlemi başladığı zaman mantar olgunlaşır, şapka kısmı açılır. Eşeyli ya da eşeysiz sporlar üretilir ve üreme gerçekleşir.

Portabello mantarı denen tür ise bu mantarın büyümüş halidir. Bu mantar türü besin olarak kullanılmaktadır.

Kültür mantarı nerede yetiştirilir?

Kültür mantarı genellikle sonbahar mevsiminde, bodrum, kiler, ahır vb. dar ve karanlık, havalandırması ve izolasyonu iyi yapılmış yerlerde yetiştirilebilir. Kültür mantarı yetiştirmek için şu koşullar da sağlanmalıdır:

  • Hava sıcaklığı 13 ila 21 derece arasında olmalıdır.
  • Bağıl nem oranı yüzde 80 ila 95 arasında olmalıdır.

Bodrumun bir köşesi polietilen bir bölme aparatı ile bölmelere ayrılabilir. Bu, ortamdaki nem değerinin korunmasına yardımcı olacaktır. Mantarın yetiştirileceği kapların üstüne plastik bir örtü sermek de başka bir alternatif olabilir.

Mantar yetiştirme kapları doğrudan güneş ışığına maruz kalmamalıdır. Kötü kokuların önlenmesi için havalandırma kullanılmalıdır.

Eğer ortam ısısı korunamıyorsa ısıtma cihazları gerekebilir.

Mantar yetiştirme kapları ya da mantar yatakları genellikle plastikten oluşan poşet yataklardır ve 120-150 cm genişliğinde ve 15-20 cm derinliğinde olurlar, uzunluğu ise dilediğiniz gibi ayarlayabilirsiniz.

Kabın zeminini oluşturan levhalar 15-20 cm’den geniş olmamalıdır ve levhalarda havalandırma için 2-4 cm’lik çatlaklar oluşturulmalıdır. Yaklaşık 60 cm aralıkla birkaç kat oluşturulabilir.

Kültür mantarı yetiştiriciliği? Kültür mantarı nasıl yetiştirilir?

Kültür mantarı yetiştiriciliği belirli aşamalardan oluşmaktadır. Bu aşamalar aşağıdaki gibidir:

1. Kompost hazırlamak

Kültür mantarı yetiştirmek için kompost kullanmak gerekir. Kültür mantarı kompostu genellikle at gübresi, saman, tavuk gübresi, bira posası, jips ve amonyum nitrat gibi ticari gübrelerden oluşur.

Kompost için önerilen deneme formülü aşağıdaki gibidir:

Yüzde 85 at gübresi  (75m3)

Yüzde 10 saman

Yüzde 5 tavuk gübresi  (18L)

Bu formül 300 cm uzunluğunda, 120 cm genişliğinde ve 20 cm derinliğinde bir kabı doldurmak için yeterli olacaktır.

Kompost oluşturmak için kabın dibine bir kat gübre koyun ve ardından bir kat saman, tavuk gübresi ve amonyum nitrat dökün. Eğer mümkünse at gübresi örtünün altında toplansın ve kare şeklini alsın. Bu öbeği katmanlama süresince ve 12-14 günlük bir kompost oluşturma süreci boyunca düzenli olarak ıslatın.

Üçüncü günde öbeği çevirin, malzemeleri birbirine karıştırın ve su ekleyin, bu işlemi altıncı, dokuzuncu ve on ikinci günlerde tekrarlayın.

Eğer ortamda yeterince nem, oksijen ve nitrojen varsa öbeğin içindeki sıcaklık 60-66 dereceye çıkacaktır. Kompost oluşturma sürecinin sonunda kompost koyu kahverengi ve yumuşak olmalı, öbekler kolaylıkla ayrılabilmelidir.

Kompstun böceklerden ve hastalıklardan sterilize edilmesi için ticari pastörizasyon işleminden geçmesi gerekir. Bu durumda kompost, mantar yataklarına konmaya hazırdır. Kompostu hazır olarak da satın alabilirsiniz.

2. Tohumlama Süreci

Kompostu mantar yataklarına serin ve tohumları koymadan önce kompostun sıcaklığının 21-27 dereceye düşmesini bekleyin. Zira kompost içindeki amonyak tohumları öldürebilir.

Kompost, mantar yatağına genellikle sıkı bir biçimde yerleştirilmelidir, ancak kalıp halini de almamalıdır. Tohumlar mantar yatağına serpilmeli ve kompostla birlikte karıştırılmalıdır.

Tohumları tedarikçinizin önerisine göre belli miktarlarda kullanın. Kültür mantarı tohumları genellikle küçük paketler halinde tohum şirketlerinden ve bahçe ürünleri satan merkezlerden alınabilir.

Mantar yatağını bir hafta boyunca 21-25 derece sıcaklıkta tutun, ardından kalan üretim süreci boyunca sıcaklığı 15-18 derecede tutun. Tohumlar 35 derecede ölürler.

Mantar yatağına yerleştirdiğiniz tohumları 2-3 hafta sonra inceleyin. Mantarın beyaz pamuksu yüzeyi büyüyüp mantar yatağının tepesine ulaştığında örtüleme işlemi başlamalıdır. Kompostu sürekli olarak nemli tutmayı ihmal etmeyin.

Mantar yatağının yüzeyini gazete kâğıdı ya da plastik ile örtebilirsiniz. Gazete kağıdının ıslak olması gerekir. Tohumların büyümesi için çok az temiz hava gerekmektedir.

3. Haşere Kontrolü, İlaçlama

Kültür mantarı yetiştirme sürecinde en çok maruz kalınan durumlar mantar sivrisineği larvaları ve mantarsı hastalıklardır.

Mantar sivrisineği larvası böcek ilaçları ile kontrol altına alınabilir. Mantarsı hastalıklardan ise mantar ilaçları ile kurtulabilirsiniz. Bu ilaçlar yalnızca haşere ve hastalık durumu ortaya çıktıktan ve örtüleme süreci başladıktan sonra kullanılabilir.

4. Örtüleme Toprağı Süreci

Örtüleme için gereken materyal eşit miktarlarda turba yosunu ve kalsitli kireçtaşı içermelidir. Örtüleme materyalinin önceden ıslatılması önerilir. Ticari örtüleme materyalleri hazır olarak da satın alınabilir. Nemli örtüleme materyali kompost yatağının yüzeyine, 2-4 cm kalınlığında yerleştirilir.

5. Hasat Süreci

Örtüleme işleminden 3-4 hafta sonra ilk kültür mantarları ortaya çıkmaya başlar. Örtüleme toprağını düzenli olarak sulamak toprağın nemli kalmasını ve mantarların daha çabuk olgunlaşmasını sağlar.

Ilık su düzenli olarak verilmelidir ancak aşırı sulamadan kaçınılmalıdır. Mantarlar gelişmeye başladığı zaman havalandırma son derece önemlidir.

Mantar şapkalarının çapı, mantar saplarının boyuna eşit olduğunda ve tercihen şapkanın altındaki katman genişleyip açılmadan önce mantarlar toplanmaya hazır demektir. Mantarları çekerek değil, çevirerek, nazikçe toplamak gerekir.

Kültür mantarı kaç günde yetişir?

Kompost hazırlama süreci ile birlikte kültür mantarı genellikle 9-11 hafta içinde yetişir. Eğer hazır kompost kullanılacaksa bu süre 7-9 haftaya düşebilir.

Kültür mantarının faydaları

Kültür mantarı selenyum açısından zengindir

Selenyum ise kemik sağlığına oldukça faydalıdır, dişleri, saçı ve tırnakları güçlendirir. Ayrıca bir antioksidan olan selenyum vücuttaki serbest radikallerden kurtulmamızı sağlar.

Kültür mantarı kilo vermek için idealdir

Kültür mantarının içerdiği kalori miktarı düşüktür ve tok tutma oranı yüksektir. Ayrıca etli yapısı sebebiyle oldukça da doyurucudur.

Kültür mantarı bağışıklık sistemini güçlendirir

A vitamini, C vitamini ve B vitamini açısından epey zengin olan kültür mantarı aynı zamanda yaraların iyileşmesini de sağlayan doğal antibiyotikler içererek bağışıklık sistemini destekler. Ayrıca içeriğindeki antioksidanlar da güçlü bir bağışıklık için birebirdir.

Kültür mantarı kemik sağlığına faydalıdır

Kalsiyum açısından oldukça zengin olan bu besin kemiklerimizin güçlü olmasına yardımcı olur. Kültür mantarı D vitamini açısından da çok zengin olduğu için kalsiyumum vücut tarafından emilimini de hızlandırır. Kemik erimesi riskini azaltır.

Kültür mantarı kırmızı kan hücrelerinin oluşumunu tetikler

Yeni kan hücrelerinin üretilmesi için bakır ve demir önemli elementlerdir. Kültür mantarında ise bu elementler bolca bulunmaktadır. Mantar tüketmek bu sebeple kansızlık ihtimalinizi düşürecektir.

Kültür mantarı kolesterol seviyesinin düzenlenmesinde yardımcıdır

Mantarların içeriğinde kolesterol ve yağ bulunmaz. Ayrıca kültür mantarındaki lifler ve bazı enzimler kolesterol seviyesinin düşürülmesine yardımcı olur. Bu da kalp ve damar hastalıklarına yakalanma ihtimalinizi azaltır.

Kültür mantarı kalp sağlığına faydalıdır

İçindeki lif, C vitamini, B6 vitamini ve potasyum sayesinde kültür mantarı kalp sağlığınızın iyileşmesine yardım eder. Potasyumun kalp sağlığına faydaları uzmanlar tarafından kanıtlanmıştır, potasyum tüketimi kalp hastalıkları ve kalbe bağlı ani ölümlerin riskini azaltmaktadır.

Kaynaklar:

https://extension.psu.edu/seeding-substrate-and-management-of-growing-agaricus-bisporus

http://www.faa.gov.nl.ca/agrifoods/plants/pdf/mushroom.pdf

http://www.dovemed.com/healthy-living/natural-health/7-health-benefits-of-mushroom/

http://healthblog247.com/some-benefits-of-agaricus-bisporus-extract/

 




Son 50 Yorum
  1. Emre
  2. ayetel kürsi duası
  3. Muhammet

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.