Menu

Koku alamama nedenleri ve tedavisi

koku alamama nedenleri

İnsanlardaki koku duyusu tam anlamıyla anlaşılamamış olsa da kokunun tat duyusuna da katkısının olduğu bir gerçektir. Beslenme bozuklukları, iştahsızlık ve depresyon gibi durumlar ciddi koku bozuklukları bulunan kişilerde olabilecek sorunlardan bazılarıdır.

Koku alma bölgesi burun boşluğunun üst kısmında yer almaktadır. Koku alma ile ilgili ileti sinyalleri yaklaşık 25 milyon reseptör bulunan koku bölgesi epitelinde başlar ve beynin ön lob’undaki koku merkezine ulaşır. Koku moleküllerinin suda çözünebilirlik ve düşük molekül ağırlığı gibi belirli özelliklere haiz olması gerekmektedir. Koku merkezinde 60 mikron kalınlığındaki tüylü hücreler üzerinde bulunan reseptörlere özel proteinlerle bağlanan moleküller kimyasal tepkimeye neden olmaktadırlar. Burun tavanında yer alan koku terminalinde de elektriksel impuls’a dönüşerek üst koku merkezine doğru yönelirler. İnsanların birçoğu 2000 kadar kokuyu ayırt edebilirler. Kişinin her iki burun deliği de sağlıklıysa kokuların ne taraftan geldiği algılanabilir. Yaş ilerledikçe koku alma yeteneği azalmaktadır ve bu durumun koku bölgesinin bozularak küçülmesi, burun tıkanıklığı ve sinirsel zedelenme gibi çeşitli sebepleri vardır. Koku kaybı yaşanması ile;

Tat duyusu negatif etkilenir ve iştahsızlık baş gösterebilir.

Yaşlı kişilerde beslenme bozukluğu ve depresyon gelişebilir.

Besin zehirlenmesi veya gaz solunmasına bağlı gelişen zehirlenmeler yani sağlık açısından güvenlik sorunları olabilir.

Koku bozuklukları terimleri;
Anozmi: Hiç koku alamamak.

Hipozmi: Az koku almak.

Parozmi: Alınan kokunun kötü hissedilmesi.

Fantozmi: Koku olmadığı halde kötü koku algılanması.

Kakozmi: Kötü koku alınması.

Agnozi: Koku alınmasına rağmen ayırt edilememesi ya da sınıflandırılamaması.

koku alamama tanısı

Koku alamama ile ilgili tanı:

Koku alamama sorunu ile ilgili tanı için KBB muayenesi ve ayrıntılı öykü alınması, kullanılan ilaçlar ve hastalıkların varlığı gibi durumlar belirlendikten sonra MR ve tomografi çekilebilir. Psikiyatrik ve nörolojik kontrollerin de yapılması gerekebilir. KBB ve radyolojik sonuçları normal çıkan hastalarda alkol-butanol koku eşik testi, Connecticut koku belirleme testi, Pennsylvania koku testlerinden herhangi biri de yapılabilir. İlaveten daelektroolfaktometre klinik muayene de yapılabilir. Koku bozukluğunun yaşlı bireylerde brurun sinüs ya da kafada tümör gibi nörolojik hastalıklardan, alzheimer hastalığından kaynaklanabileceği de unutulmamalıdır.

Koku bozukluğu tedavisi:

Sorunun nedenine yönelik tedavi yapılmalıdır. Özellikle burun boşluğunu tıkayacak şekilde mekanik nedenler, KBB uzmanları tarafından değerlendirilmelidir.

Koku almaya etki eden faktörler:

Koku alabilmek için ya da koku bozukluğu yaşanmaması için her şeyden evvel, koku moleküllerinin koku bölgesine ulaşmasını sağlamak için burun boşluğunu kapatan ödem ve iltihap yapan faktörlerin olmaması gerekmektedir. Bu faktörler, kemik veya kıkırdak eğriliği, burunda et, alerjik nezle, sinüzit ve üst solunum yolu enfeksiyonu gibi sorunlardır.

Bu ana faktörlerin yanı sıra;

Yaşlılık, ilaçlar ve toksik nedenler

Soğuk algınlığı türünde geçirilmiş olan virüs enfeksiyonları

Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik hastalıklar

Burun-sinüs veya kafa içi urları

Kaza sonucu yaşanan kafa travmaları

Şişmanlık ya da diyabet ile de ilgili hormonal bozukluklar

Hipertansiyon ve beslenme bozuklukları gibi sistematik hastalıklar

Diş ve dişeti enfeksiyonları

Kanser tedavisindeki Radyoterapi

Psikiyatrik bozukluklar ile

Doğuştan ya da sonradan gelişen nedeni belirlenemeyen koku bozukluğu.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.