(1945)
İstanbul’da doğan ve Üsküdar Amerikan Koleji’nde başladığı ortaöğrenimini Robert Koleji’nde tamamlayan Jale Parla, yüksek öğrenimini Robert Kolej Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü’nde yaptı. Harvard Üniversitesi’nin aynı bölümünde Fransız, İngiliz ve Alman edebiyatları dalında eğitim gören Parla, Türkiye’ye döndükten sonra Boğaziçi Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1988′de Profösörlüğe yükselen Parla, roman kuramı ve edebiyat sosyolojisiyle ilgili makaleler yazdı. 1986 yılında yayınlanan Çağdaş Uygarlığın Oluşumu adlı kitabın ‘16. Yüzyıldan 18. Yüzyıla Çağdaş Türk Kültürünün Oluşumu’, 16. ve 17. Yüzyıllarda Avrupa Edebiyatı’ ve ‘18. Yüzyıl Avrupa Edebiyatı’ bölümlerini yazdı.

Ancak kuramsal edebiyattan çok kurgusal edebiyatla ilgilenenler Jale Parla adını 1990′lı yılların sonlarında duymaya başladı. “Don Kişot’tan Bugüne Roman” adlı çalışmasıyla bir anda edebiyatseverlerin adını sıkça anmaya başladıkları yazar, başlangıçtan bugüne roman altbaşlığıyla da okunabilecek bu eserinde romanın doğulu ve batılı örneklerini inceledi. Kimi eleştirmenlere göre Parla, bu eseriyle, romanin serüvenini Don Kisot’tan (Cervantes) Tristram Shandy’ye (L. Sterne), Kaderci Jacques ile Efendisi’nden (D. Diderot) Tom Jones’a (H. Fielding); Karanligin Yüregi’nden (J. Conrad) Ulysses’e (J. Joyce)… Çengi’den (Ahmet Mithat Efendi) Mahur Beste ve Huzur’a (A.H. Tanpinar); Tutunamayanlar’dan (O. Atay) Ölmeye Yatmak, Bir Dügün Gecesi ve Hayir’a (A. Agaoglu); ve Gece Dersleri’nden (L. Tekin) Benim Adim Kirmizi’ya (O. Pamuk) Batili örnekleriyle oldugu kadar, Dogulu örnekleriyle de irdeliyor ama kitabi için seçtigi yöntem ve kullandigi dil, böylesi bir çalismayi olasi tüm düz ve kuru anlatimlardan uzak tutarak son derece keyifli bir okumaya dönüstürmüştü.

Eserleri:
İncelemeler: Efendilik, Şarkiyatçılık, Kölelik (1985), Babalar ve Oğullar: Tanzimat Romanının Epistomolojik Temelleri (1990), Don Kişot’tan Bugüne Roman (1999)

Bu Yazıyı Paylaşın