Menu

Hapşırık nedir ve neden hapşırırız

hapşırık nedir

Hapşırık, refleks olarak ağız ve burundan ani, şiddetli ve spazma benzeyen sesli bir nefes verme şeklidir. Nefes alıp vermemizi sağlayan ve pozisyonu itibariyle birçok fonksiyonu olan burnumuz, vücuda alınan havanın giriş ve çıkış yaptığı yolu belirlemektedir. Daralan geçiş yolları, solunan havanın yükselen bir türbülansla çıkmasını sağlamaktadır. Oluşan bu türbülans, hava akımı ile burun mukozasının etkileşimini yükselterek, ısı ve nemin dengelenmesini, havaya karışmış olan ve asılı duran parçacıkların temizlenmesini sağlamaktadır.

Hapşırmak, burun mukozasında yer alan solunumla ilgili epitel hücrelerin, kaşıntı ve rahatsızlığa karşılık fizyolojik bir tepki olarak tanımlanabilir. Hapşırık ya da hapşırmak, daha çok enflamatuvar hücreler tarafından üretilen histamin ve lökotrien gibi kimyasalların salınımı ile başlamaktadır. Bu kimyasal salınım viral solunum enfeksiyonları, burum mukozasında bulunan filtreden geçebilen parçacıklar, alerjik reaksiyonu tetikleyen maddeler duman, polen, parfüm ve soğuk hava gibi fiziksel açıdan kişiyi rahatsız edebilecek etkenler nedeniyle ortaya çıkabilmektedir.

hapşırma

Burun mukozasında oluşan alerjik reaksiyonlar için, vücudun alerjik madde için özellikle üretmekte olduğu antikor mevcudiyetine bakılmaktadır. Bunun sonucu olarak burun tıkanıklığı ve sızıntısı gibi semptomlar gösteren burun damarları akıntısına neden olmaktadır. Bununla birlikte, sinir uçları uyarıldığı için de kaşıntı hissi oluşmaktadır. Uyarılmış olan sinir uçları da beyindeki bir refleksin aktive olmasına neden olmaktadır. Sinirsel olan bu tepki, duyusal sinirlere doğru ilerlemeye, sonrasında sinirlerin kontrol ettiği baş ve boyun kaslarına ulaşarak ani bir hava akımı oluşturmaktadır. Ses tellerinin de aniden açılmasıyla bu basınçlı havanın solunum sistemine giren tahriş edici parçacıkların atılmasını sağlamaktadır. İltihaplı hastalığı bulunan kişilerin hapşırması, burun mukozasının her bir damlacığında sayısız olarak bulunan viral parçacıkların da çıkışını sağlamakta, nezle ve soğuk algınlığında yayılmaya sebep olmaktadır.

Hapşırığı kontrol altında tutmak için yardımcı olan türlü ilaçlar bulunmaktadır. Özellikle antihistaminler, burnun içerisindeki kan damarlarındaki alıcıların histamin etkisini önleyerek çalışmaktadır. Dekonjestanlar ise, nefes darlığına neden olan aynı kan damarlarındaki alıcıları uyarmakta ve sıvı tutulumunun artışını azaltmaktadır. Alerjik hastalığı bulunan kişilerde kullanılan burun steroitleri, anflamatuvar hücre sayısını düşürmekte ve histamin salınımını önlemektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.