Menu

Güneş ve güneşten koruyucu ürünler

güneşten korunma

 

Dünyadaki yaşamın vazgeçilmez kaynağı olan güneş, su ve hava gibi tüm canlıların hayatında önemli yeri bulunan bir unsurdur. Güneş ışınları, insanın D vitamini ihtiyacını karşılayan en önemli kaynaktır. Güneş ışınlarının sedef hastalığı ve ergenlik sivilceleri üzerinde de tedavi edici etkileri bulunmaktadır. Güneşten gelen UV ışınlarının insanlar üzerinde psikolojik anlamda olumlu etkileri olduğu da bilinmektedir.

Günümüzde, kanser vakalarında en sık görülen türün cilt-deri kanseri olduğu düşünüldüğünde UV ışınlarından yeterli düzeyde korunmanın da ne kadar gerekli olduğu anlaşılmaktadır. Güneşin zararlı UV ışınlarından korunmadığında ortaya çıkabilecek tehlikeler olarak güneş yanıkları, ciltte lekelenmeler, foto yaşlanma adı verilen ciltteki değişimler, katarakt oluşumu ve en tehlikelisi de deri kanseri oluşabilmektedir. Özellikle yaz aylarında güneşin ülkemizdeki cömertliği, korunmanın önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.

Güneşten dünyamıza ulaşan ışınların sadece %5’i UV ışınlarıdır. Bu UV ışınlarının da %95’i UVA, %5’i de UVB ışınlarıdır. Yerküreyi çevreleyen ozon tabakası UVC ışınlarını bütünüyle, UVB ışınlarını da kısmen engellerken, UVA ışınlarının hepsi ozon tabakasından geçerek yeryüzüne ulaşmaktadır.  UV ışınlarının karsinojenik etkisi 290-400 nm dalga boylarında oluşmaktadır. Güneşin zararlı ışınlarını süzen ozon tabakasının zarar görmesi, daha fazla zararlı güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasına neden olmaktadır. Ozon tabakası aeresol sprey ve donduruculardan yayılan kloroflorokarbon gazlar gibi kimyasal ajanlar sebebiyle zarar görmektedir. Kar kaplı yüzeyler UV ışınlarının %80-90 kadarını geri yansıtmaktadır. Bu oran kum kaplı yüzeylerde ancak %20 civarındadır. Deri kanseri vakalarına en sık ten rengi ve göz rengi açık olan insan ırklarında rastlanmaktadır.

Güneşin zararlı ışınlarından korunmaya yardımcı olan koruyucular kimyasal ve fiziksel olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Koruyuculardaki koruma gücü SPF olarak adlandırılan karşı koruma faktörü ile ölçülür. SPF değeri yalnızca UVB ışınlarına karşı olan koruma gücünü ifade etmektedir. SPF değeri 100 olsa bile, %100 koruyucu olduğu anlamına gelmemektedir. Kısmı bir koruyuculuk sağlar ve bu değerin de minimum 15 ya da 20 olması gerekir. Güneş koruyucuları genellikle UVB ışınlarına karşıdır ve UVA ışınlarının tamamına etki etmez.

güneşten koruyucu ürünler

Yaz aylarında en sık yapılan yanlışlardan biri de, nasılsa koruyucu kullandım diyerek insanın kendisini güneşin altına atmasıdır. Çünkü hiçbir koruyucu %100 koruma sağlamamaktadır. Buna göre;

1- Güneşin yakıcı olduğu yaz döneminde saat 10-16 arasında mecbur kalınmadıkça güneşe çıkılmamalıdır.

2- Pamuklu giysiler ve geniş kenarlı şapkalar kullanılmalı, gözleri korumak için de kaliteli güneş gözlüğü takılmalıdır. Dokuması sıkı yapılmış olan kalın ve koyu giysiler çok daha fazla koruyucudur. Bazı giysilerde koruyucu özellikleri UPF (Ultraviyole Protection Factor) ibaresiyle belirtilmektedir. Deri kanseri vakalarının en fazla görüldüğü ülke olan Avustralya’da koruyucu ürünlerden daha fazla koruyucu kıyafet pazarı öne çıkmıştır.Güneşten korunmada öne çıkan faktörler güneşten uzak durma, koruyucu giysi ve son olarak da koruyucu ürünlerdir.

3- Güneş koruyucu ürünleri, güneşe çıkmadan en az 30 dakika kadar önce uygulanmalıdır. Denize girdikten ve terledikten sonra yenilenmeli, denize girilmediyse bile 2 saatte bir tekrarlanmalıdır.

4- Kullanılan koruyucular %100 koruma sağlamadığı için gereğinden fazla güneş altında kalınmamalıdır.

Bir insanın UV ışınlarına en çok 18 yaşına gelene kadar geçen sürede kaldığı düşünülürse, çocukların korunmaya ne kadar ihtiyaçları olduğu anlaşılacaktır. Çocuklarda koruyucu kullanımı bebeklerin ilk altı ayından sonra yapılmalıdır. Altı aydan sonra da güneşe çıkarılacaksa şapka, kıyafet ve güneş gözlüğü gibi konulara özen gösterilmelidir. Sistemik emilim riskinden dolayı kimyasal koruyucular 2 yaşın altındaki çocuklarda önerilmez. Bunun yerine yağlı ciltli çocuklarda losyon ya da jel, kuru ciltli olanlarda da krem formlarının kullanılması önerilmektedir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.