Menu

GPS Nedir ? Nasıl Çalışır ? Nerede Kullanılır ?

gps-nedir-nasil-calisir-nerede-kullanilir

GPS Nedir?

İngilizce olarak bilinen adı ”Global Positioning System” olan GPS, Türkçe’ye Küresel Konumlama Sistemi olarak çevrilmiştir. Dünya üzerindeki herhangi bir noktadan, her hava koşulunda sıkıntısız bir şekilde yer bulmaya yarayan bir navigasyon sistemidir. Bu sistem Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı kontrolündedir ve Dünya yörüngesinde sürekli dönen uydulardan oluşmuştur. Bu sıralı uydular bir çeşit sinyal yayarlar ve o noktada dünyadaki herhangi bir GPS alıcısı o sinyalleri algılar. Konum belirleme işlemi bu sayede olur.

GPS’in ortaya çıkış süreci

1940’lı yılların başında geliştirilmeye başlanan GPS sistemi, o yılların askeri olarak ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmıştı. 2. Dünya Savaşı sıralarında kullanılmaya başlanmış, ilk zamanlarında ”Decca Gezgini” ve ”LORAN” gibi seyir sistemleriyle senkronize edilmiştir. O dönemler içerisinde savaş sırasında askerler için yön bulmak, planlamaları matematiksel olarak ayarlamak, konum hesaplamak ve roketlerin doğru noktaya ulaşmasını sağlamak gibi amaçlar için kullanılan GPS, ancak 1980’li yıllardan sonra sivil halkın kullanımı için halka sunulmuştur.

GPS sisteminin çalışma prensibi

GPS sisteminin içerisinde 24 adet uydu bulunur. Bu uydular 24 saatlik süreç içerisinde dünya etrafında 2 tam tur döner ve bulunması gereken noktayı enlem ve boylam olarak hesaplar. Piyasada satılan GPS sistemlerinin çok fazla yanlış ölçüm yapanları da, çok ufak sekmelerle bilgi verenleri de mevcuttur. Ancak unutulmaması gereken nokta bu sekmelerin yörüngelere yerleştirilmiş uyduların aksine bireylerin satın aldıkları veri cihazlarından kaynaklandığıdır. Bu GPS alıcıları, yörüngedeki GPS uydularının göndermiş olduğu sinyallerle size hangi noktada bulunduğunuzun bilgisini sunar. Enlem ve boylam belirlemek için 3 adet GPS uydusundan; enlem, boylam ve yükseklik belirlemek için toplam 4 adet GPS uydusundan faydalanılması gerekir.

 

gps-calisma-prensibi

GPS’in kullanım alanları

GPS ilk olarak askeri kullanım için ortaya çıkmış olsa da daha sonra sivil kullanıma da açılarak üzerinde çalışmalar yapıldı. GPS’in sivil ve askeri kullanım alanları ise şu şekilde;

Sivil kullanım alanları

Jeoloji : Deprem analizi ve dünyanın yer kabuğunda oluşan hareketlenmeler GPS sayesinde takip edilebilir.

İşaretleme : Harita üzerinde fotoğraflama ve koordinat belirlenmesi gibi işlemler yapılabilir.

İzleme : Bireyler, bireylerin araçları ya da hayvanlar GPS sayesinde takip edilebilir.

Navigasyon : Kesin bir hız bilgisi elde edebilmek için kullanılabilir.

Yüzey ölçümü : Kişilere ait olan ya da sahipsiz mülklerin yer ölçümleri yapılabilir.

Harita yapımı : Sivil ve askeri alanlarda ihtiyaç duyulan haritaların yapımı için gerekli bilgiler elde edilebilir.

 

Askeri kullanım alanları

Arama – Kurtarma : Geniş bir arazide yaşanan bir kaza sonucu kurtarma payını arttırmak için GPS’ten yararlanılabilir.

Hedef izleme : Yeryüzünde ve gökyüzünde tehlike oluşturabilecek oluşumlar GPS sayesinde takip edilebilir.

Navigasyon : Karanlık ve yabancı yerlerde aranan bir şey GPS sayesinde bulunabilir.

Keşif : Keşifle ilgili görevlerde GPS’ten yararlanılır

 

GPS alıcılarının çeşitleri

Günümüzde 3 çeşit GPS alıcısı bulunmaktadır;

  1. Adi Edinimli Kod Alıcısı :  1 saniye içerisinde 5 metreye kadar olan konumunuzu bildirmeye yarar.
  2. Taşıyıcı Faz Alıcıları : Bu tür alıcılar 10-30 metre arasındaki konumları belirler.
  3. Çift Frekans Alıcıları : Bu tür alıcılarda hassas ölçüm yapılarak santimetreyle hesap edilebilecek kadar ince konum hesaplamaları yapılabilir. 2 ayrı uydudan bilgi alıp,  bu bilgileri sentezleyerek en doğru konum bilgisini kullanıcıya sunar.

GPS kullanım şartları nedir?

GPS sistemine sahip olabilmek için herhangi bir ücret ödemenize gerek olmamaktadır. GPS genel olarak ücretsiz bir hizmettir. GPS alıcısı olan ve ”el terminali” olarak adlandırılan aletten satın aldıktan sonra otomatikman GPS sistemlerine katılabilirsiniz. Telefonlarda herkese açık olan uygulamalar ya da parayla satın almanız gereken bir kaç adım üstün programlardan örnekleyebileceğimiz gibi, GPS sistemlerinde de daha geniş çaplı bilgilere ulaşmak ya da daha farklı sistemlerle uğraşmak isterseniz belirli bir ücret ödeyip o şekilde elde etmeniz gerekmektedir. Olayın temeli sadece elinizdeki GPS alıcısını çalıştırıp size otomatikman bulunduğunuz konumu belirtmesidir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.