Menu

Fizikteki temel kuvvetler nelerdir

fiziğin temel kuvvetleri

Kuvvetin tanımı, kütlesi olan bir cisme hareket kabiliyeti kazandıran, duruyorsa hareket ettiren, hareket halindeyse durduran, yönünün değişmesine neden olan ya da şeklinin değişmesi ile kendisini gösteren etki olarak yapılmaktadır. Yönü, büyüklüğü ve doğrultusu olan bu etki vektörel bir niceliktir.

Madde, lepton, mezon ve baryon altı gibi parçacıkların birleşimiyle oluşurken, fizikteki dört temel kuvvetten biri ya da birkaçının etkili olduğu görülmektedir. Fizikteki dört temel kuvvetin etkin oldukları alanlar ve özellikleri birbirlerinden farklılık göstermektedir.

Dört temel kuvvet:

1- Kütle çekim kuvveti

2- Zayıf nükleer kuvvetler

3- Elektromanyetik kuvvetler

4- Şiddetli nükleer kuvvetler şeklinde sıralanmaktadır.

Kütle çekim kuvveti: Yer çekimi kuvveti olarak da bilinen kütle çekim kuvveti, kütlesi olan cisimlerin birbirlerini çekmesidir. Şiddet olarak en zayıf kuvvettir ve ağırlık bu tür kuvvete bir örnektir. Kütlelere etki etmekte olup menzilleri sonsuzdur, ancak menzil arttıkça azalarak zayıflar. Günümüzde herhangi iki kuvvetin birbirine uygulamış olduğu kuvveti istenen hassasiyetle ölçmek oldukça zordur. Örneğin, Newton’un genel çekim kanunu: F=G.m.M/R²’dir. Buradaki m, birinci cismin kütlesi M, ikinci cismin kütlesi R, iki cisim arasındaki mesafe ve G evrensel çekim sabitidir.

fizikte 4 temel kuvvet

Zayıf nükleer kuvvetler: Kütle çekim kuvvetinden 10 üzeri 32 kat daha büyük bir kuvvettir. Başka kuvvetlerle orantılandığı zaman oldukça zayıf sayılmaktadır. Zayıf nükleer kuvvetler lepton, mezon ve baryon gibi elementer parçacıklara etki etmektedir. Çekirdeklerin kararsız oluşlarından da sorumlu olan bu kuvvet, etki ettiği parçacığın bozunmasına neden olmaktadır ve menzili de oldukça kısadır. Buna örnek olarak beta bozunumu gösterilebilir.

Elektromanyetik kuvvetler: Elektrik ve manyetik kuvvetten kaynaklanan kuvvete elektromanyetik kuvvetler denmektedir. Elektrik kuvveti, yüklü parçacıkların birbirleriyle etkileşime girmesi ile, manyetik alan kuvveti de bu yüklü parçacıkların hareket etmesiyle oluşmaktadır. Zayıf nükleer kuvvetlerden 10 üzeri 4 kat daha büyük bir kuvvettir. Kütle çekim kuvvetindeki gibi menzilleri sonsuzdur. Buna örnek olarak da F=qE + qv x B – Lorenz kuvveti gösterilebilir.

Şiddetli nükleer kuvvetler: Mezonlara ve baryonlara etki eden kuvvet şiddetli nükleer kuvvetlerdir. Çekirdeğin keşfedilmesinden sonra, çekirdekteki pozitif protonların çekirdekten dışarı fırlamasını engelleyen bir kuvvet olarak düşünülmektedir. Bu da şiddetli nükleer kuvvetlerin bulunmasını sağlamıştır. Bu kuvvetler, elektromanyetik kuvvetlerden 10 üzeri 2, zayıf nükleer kuvvetlerden 10 üzeri 6-10, kütle çekim kuvvetinden de 10 üzeri 38 kat daha güçlüdür.




One Response
  1. duygu Cevapla

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.