Ana Sayfa » Genel konular » Eskimolar nasıl yaşar ?
Eskimolar nasıl yaşar ?
Reklamlar
Coğrafya kitapları, Eskimoların Grönland’dan Labrador’a, Bering Denizine kadar uzanan kuzey topraklarında yaşayan, bu ortamın iklim şartlarına alışkın kimseler olduğunu belirtir. Büyük bir yüzölçümünü kaplayan bu çevrede sağlıklı bir nüfus sayımı yapılmasının güçlüğüne rağmen, Eskimolar’ın toplam nüfusunun 100.000′i bile bulmadığı bir gerçektir. Eskimo nüfusunun çoğunluğu Grönland’da ve Alaska’nın kuzey kesimlerinde yaşamaktadır. Geri kalanlar, çok geniş bir alana düşük bir nüfus oranıyla yayılmışlardır.
Eskimo kavminin aslıyla ilgili görüşler çeşitlidir. Bunların kızılderili soyundan geldiğini söyleyenler gibi, çok eskiden Asya’dan göç ettiklerini ileri sürenler de vardır. Yüz yapıları Moğol karakteristikleri taşırsa da, etnoloji (ırklar konusu uzmanları) bilginleri Eskimolar’ı kuzey kavimlerinden saymaktadırlar.
“Çiğ et yiyenler” anlamına gelen Eskimo adı kızılderililer tarafından verilmiştir. Grönland ve Labrador’da yaşıyan Eskimolar’da beyaz kan oranı daha fazladır. Çünkü beyazlarla daha yakın ilişkileri olmuştur. Eskimolar’ın fiziksel özellikleri, yüz hatlarının Moğolları andırması (elmacık kemikleri çıkık, alın dar,dudaklar etli, gözkapakları şiş ve dolayısıyla gözler kısık gibi), ayaklarının küçüklüğü, boylarının kısalığıdır.
Eskimolar,çevreyle ve iklim şartlarıyla belirli ölçüde uyum sağlayabilmekten öteye geçmemiş çok ilkel şartlar içinde yaşarlar. Giyimleri ve ayakkabıları hayvan derisindendir. Besinlerinin temelini balık ve fok eti teşkil eder. Kandillerinde fok yağı yakarak aydınlanırlar. Süt, taze et, sebze ve meyva onlar için bilinmeyen besin maddeleri arasında sayılabilir. Bir yerden bir yere gitmeleri,eşya taşımaları,o çevreye has köpekler tarafından çekilen kızaklarladır. Yaz aylarında deniz ve nehir kıyılarına göç ederler. Bu süre, hayvan derilerinden yapılmış çadırlarda yaşarlar.
Eskimolar’ın dili, Aleut dilleri gurubunun bir koludur. Konuşmaları genizdendir. Sözlükleri pek zengin sayılmaz. Eskimo dininde temel,her şeyi yöneten tabiat kuvvetleridir. Yasaklar, boş inançlar sayılmayacak kadar çoktur. Son zamanlarda, Eskimolar arasında Hristiyan dinini kabul edenlerin sayısı hayli artmıştır. Geri kalmış Eskimo topluluklarında “angakok” adı verilen bir cins şaman vardır. Angakok,eski Orta Asya Türk topluluklarındaki “şaman” karşılığı olup, doktorluktan büyücülüğe,hatta yönetime kadar her şeye karışır.
Eskimolar uysal ,barışçı ,dürüst ve neşeli insanlardır. Burunlarını birbirine sürterek selamlaşır,çocuklarını çok severler. Yiyecek ve barınak onların gözünde herkesin malıdır. Yaşlılarına karşı saygıları büyüktür. Konuk ağırlamaktan büyük zevk duyarlar. Bir Eskimo’nun konuğuna karşı sevgi, saygı ve iyi niyetlerini açığa vurmasında en büyük işaret, ona karısını sunmaktır.
Eskimo topluluklarında kadınlar ikinci plandadır.Çocuk bakımı, elbiselerin dikimi kadınların işidir. Eskimo kadınları , dikiş için Ren geyiğinin bel kemiğinin yan tarafından çıkarılan uzun, sivri uçlu ve sertleşmiş sinirleri iplik yerine kullanırlar. Çocukları, belirli bir yaşa kadar kadınların sırtındaki deri torbalar içinde taşınır.
Kulübeleri kardan yapılmış ve sonra sertleşmeye bırakılmıştır. Müziğe çok meraklı olan Eskimolar’ın kasabaları küçüktür. 200 evi geçen kasaba enderdir. Kavga, hırsızlık gibi şeyler Eskimo topluluklarında hiç görülmez.
yeterli bilgi yok
ben bunu cok begendim
offffffffffff
güzellllllll dejavuuu
(^^^)
güzel bir site ama çok uzun…özetli olsaydı daha iyi olurdu…
güzel site
arkadaşlara katılıyorum çok uzun ama güzel
Çok güzel tebrikler takdirname
harika bişiy tebrikler
Eskimoların Yaşamı
Ataları çeşitli bölgelere yerleştikleri için farklı kültür özellikleri geliştirmişlerdir; ama bu çok çeşitli toplulukların günümüzde de yaşayan ortak özellikleri vardır. Eskimolar, günümüzde çoğunlukla Grönland’ın, Kanada’nın, ABD’nin ve Rusya’nın yasal sınırlarının iki yanında yaşamaktadırlar.
Alaska’da çamur sıvalı dikdörtgen evlerde, Grönland’da taş, toprak ve balina kemiğinden yapılmış kubbeli evlerde, Kanada’da ise iglo denilen buzdan yapılmış kubbeli evlerde yaşarlar. Bununla birlikte modern evlerde yaşayan Eskimolar da vardır. Kara ulaşımını köpeklerin çektiği kızaklarla, deniz ulaşımını “kayak” adı verilen kayıklarla ve bayanların kullandığı umiak adlı ağaç ve deriden yapılmış botlarla sağlarlar. Ancak günümüzde motorlu taşıtlar, motorlu kızaklar, ateşli silahlar ve modern kamp aletlerini de kullanmaktadırlar.
Eskimolar yaşadıkları geniş tundra bölgesi, yılda sekiz – dokuz ay süren dondurucu kuzey kışından ötürü tarıma elverişli olmayan topraklarla kaplıdır. Bu yüzden Eskimo ekonomisi avcılık ve balıkçılığa (özellikle balina avcılığı) dayanmaktadır. Temel yiyecekleri balık, ren geyiği ve sığındır
vikipediden ya
acaba kendin mi yazdın
ayrıca sen semih misin nesin o pırt kelimesi acaba senin nerenden cıktı ağzından mı yoksa g*tünden mi
g*tün yiyosa doğruyu söle
o konu benim ödevim ama iyiki biz onlar gibi değiliz ama zaten olamazdık ki çünkü biz TÜRKİYE de yaşıyoruz
bence onların hayatı çok zor
bnim hayatımm güzeelll
çokk çuzel ama cansunun dedigi gibi çok uzunn
bence fena değil
ben napayım bunların yaşamını ödev diye açtım hemde mal gibi yaşamları var
sizin gibi değil çok güzel
siz bu siteyi beğenmeyen kişiiler siz neyi beğenirsiniz boku mu tuvallette bol bol var ağzımı açtırmayın kusursuz bir site dah ne istiyorsun yapanların emeklerine ellerine sağlık canı gönülden tebrik ederim
oglum kendizi çok sıkisız patliyacaksız
bence çok faydalı kendinize bakın hem kızın soyadı ile dalga geçmeyin aylin seninkide oyma ağaç ona bakarsan çok faydalı bu site teşekkürler
Hepiniz delisiniz
bu site pırt
bu site aptal
bu site gerizekalı
yuu
çok güzel
yaa daha düzgünü yokmu mesela bunun gibi
İnuit halklarından bir İnyupik ailesi, Noatak, Alaska, 1930
Yupik halklarından kuzgun maskeli bir erkek Nunivak Çupiği, Alaska, 1929
Toplam nüfus
150.000
Önemli bölgeler
Grönland, Rusya, ABD, Kanada , Rusya
Dil(ler)
İnuit dilleri, Eskimo – Aleut dilleri
Din(ler)
Hıristiyanlık, Şamanizm
Çocuğuyla birlikte İnuit anne, 1900
ÇadırEskimolar ya da İnuit ve Yupikler, Arktik bölgedeki dört ülkeye dağılmış olarak, Doğu Sibirya, Alaska, Kanada ve Grönland’da yaşayan ve Eskimo – Aleut dillerini konuşan Eskimo – Aleut halklarının en büyük grubunu oluşturan halk.
Yupik ve İnuit olmak üzere iki ana gruba ayrılırlar. Sirenik Yupiklerinin dilleri diğer Yupik dillerinden belirgin biçimde farklıdır ve bu farklılığa dayanarak Menovşçikov (Меновщиков) [1] gibi kimi uzmanlar Sirenik Yupikçesini Yupik dilleri dışında tutarak Sirenik Eskimocası adı altında Eskimo dillerinin üçüncü ana kolu olarak sınıflandırır.
Eskimo – Aleut halkları
Aleutlar
Eskimolar
Sirenik Eskimoları
Yupik halkları
Sirenik Yupikleri
Öz Yupik halkları
Sibirya Yupikleri
Naukan Yupikleri
Alaska Yupikleri (Yupikler & Çupikler & Nunivak Çupikleri)
Supikler
İnuit halkları
İnyupikler
Batı Kanada İnuitleri (İnuitler)
Doğu Kanada İnuitleri (İnuitler)
Grönland İnuitleri
Konu başlıkları [gizle]
1 Adlandırma
1.1 “Eskimo” adının kökeni
1.2 “Eskimo” adının kullanımı
2 Nüfus
3 Dil ve Eğitim
4 Tarih
4.1 Eskimoların Yaşamı
5 Sosyal yaşam
5.1 Aile
5.2 Köy odası
5.3 Şenlik ve Törenler
6 Avcılık ve toplayıcılık
7 Din
7.1 Şamanizm
7.2 Hıristiyanlık
7.2.1 Asya
7.2.2 Alaska
7.2.3 Kanada
7.2.4 Grönland
8 Giyim Kuşam
8.1 Giyecek
8.2 Takı ve beden süslemesi
8.2.1 Dövme
9 Mutfak
10 Günümüzdeki durumu ve geleceği
10.1 Asya Eskimoları
10.2 Alaska Eskimoları
10.3 Kanada Eskimoları
10.4 Grönland Eskimoları
11 Ayrıca bakınız
12 Dipnotlar
13 Dış bağlantılar
Adlandırma [değiştir]
Eskimo dilli halkların (mor renkli) birincil komşuları Na – Dene dilli (kahverengi; Guçin, Denağina, Satu, Deneta…) Kızılderililerdir. Doğuda ikincil komşuları ise Algonkin (gri; İnnu, Cree…) Kızılderilileridir.Eskiden komşu halklar tarafından Eskimolara verilen adlar : [2]
Komşu halklar Komşu dillerde Eskimoların adı anlamı
Çukçice A´lvayê´lilit yabancı dilliler
Guçince Anda-kpoen .
Guçince Ta-kutchi deniz halkı
“Bastard Loucheux” Ara-k’e .
Satuca (K’áshogot’ine) En-na-k’e düşmanlar
Denetaca En-na-k’ié düşmanlar
Denağinaca Ultsehaga köleler
İnnuca Ot’el’nna .
Senekaca Tcieck-rúnen fok halkı
Eskimolaraın komşularınca şimdiki adları :
Ova Kricesi (Plains Cree) : Ayaskîmow ᐊᔭᐢᑮᒧᐤ
Kwayaciiwin Anishinaabemowin (Oji-Cree) : Eshkiimewi ᐁᔥᑭᒣᐎ
İnnuca (Montagnais) : Aissimeu
Cheyenne : Ma’ométane (neologism ‘buz-insan’ [3])
Ova Kricesinde iglu anlamındaki askîmêw (eskimow) ᐊᐢᑮᒣᐤ kelimesi de vardır. [4]
“Eskimo” adının kökeni [değiştir]
Yerel folklorda Eskimo sözcüğünün “çiğ et yiyen kişi” anlamına geldiğine inanıldığı için bu kelimenin kendilerini tanımlamak amacıyla kullanılmasını hakaret kabul ederler. Bununla birlikte Eskimo sözcüğü diğer dillerde hakaret ya da küçümseme anlamı taşımaz ve antropoloji ve arkeolojide yaygın olarak kullanılır. İnuit ve İnuk sözcükleri Kanada’da resmi olarak Eskimo yerine kullanılmaktadır. [5]
Eskimo sözcüğünün kökeni tam bilinmemekle birlikte, Kızılderili lisanı Algonkian’dan geldiğine ve “farklı dilde konuşan kişi” demek olduğuna inanılır [6]. Eskimo sözcüğünün Cree dilinde “çiğ et yiyen kişi” anlamına geldiği savının doğruluğuna dair bir kanıt bulunamamıştır.
Ojibwa Kızılderili dillerinde “kar ayakkabısının ağlarını örmek” anlamına geldiğine inanılır. [7]
“Eskimo” adının kullanımı [değiştir]
Kanada Eskimoları “Eskimo” adını küçültücü bulup kendileri için kullanılmasını yasal olarak engellerken, Alaska Eskimoları kendilerine “Eskimo” denilmesinden rahatsızlık duymazlar. [8]. “Eskimo” adı Kanada’da geçerli olmasa da Alaska’da geçerlidir. [9]
Kanada ve Grönland’da yalnızca İnuit kolundan Eskimolar bulunur. Buradaki halklar için “Eskimo” adının kullanılmaması karışıklık yaratmaz. Yupikleri de içine alan bütünleyici adlandırma olarak “Eskimo” adından kaçınılarak Inuit-Yupik ya da Inuit/Yupik biçiminde bir ikili adlandırma tercih edilir.
Rusya Federasyonunda yalnızca Yupik kolundan Eskimolar bulunur. Buradaki halklar için “Eskimo” adının kullanılmaması karışıklık yaratabilir. Sirenik Yupikleri kimi uzmanlarca Eskimoların üçüncü ana kolu olarak kabul edilmektedir ve bunlara “Sirenik Eskimoları” denerek Yupik olmadıkları belirtilmek istenmektedir.
Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska’da Eskimoların İnuit ve Yupik her iki kolu da bulunur. Buradaki halklar için “Eskimo” adının kullanılmaması kesinlikle karışıklık yaratır.
Nüfus [değiştir]
Dil ve Eğitim [değiştir]
Ana madde: Eskimo dilleri
Eskimo dilleri
Yupik dilleri
Sirenik Yupikçesi
Sibirya Yupikçesi
Naukan Yupikçesi
Yupikçe (Alaska Yupikçesi)
Supikçe (Pasifik Yupikçesi)
İnuit dilleri
İnyupikçe (Alaska İnuitçesi)
Batı Kanada İnuitçesi (Inuvialuktun)
Siglit İnuitçesi
Inuinnaqtun
Natsilingmiut İnuitçesi
Doğu Kanada İnuitçesi (ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ Inuktitut)
Kivalliq İnuitçesi
Aivilik İnuitçesi
Kuzey Qikiqtaaluk İnuitçesi
Güney Qikiqtaaluk İnuitçesi
Nunavik İnuitçesi
Nunatsiavut ya da Labrador İnuitçesi
Grönland İnuitçesi
Tarih [değiştir]
Beringiya : Son buzul çağı sonrasında Bering Boğazı çevresindeki buzulların erimesiyle kara bağlantısı ortadan kalkar.
inuksuk (ᐃᓄᒃᓱᒃ pl. ᐃᓄᒃᓱᐃᑦ inuksuit) denen insan benzeri taş yığınları, Inuksuk Point (Inuksugalait), Foxe Yarımadası, Baffin Adası, Nunavut, Kanada
inuksuk (ᐃᓄᒃᓱᒃ pl. ᐃᓄᒃᓱᐃᑦ inuksuit) denen insan benzeri taş yığınları,Inunnguaq, Rankin Inlet, Nunavut, KanadaAsya ile Amerika birbirine bağlı kara parçaları iken, son Buzul Çağı’nın bitimine doğru (günümüzden yaklaşık 12000 yıl önce), Sibirya’dan Alaska’ya geçen avcıların torunlarıdır. Bununla birlikte bazı iddialara göre de M.Ö. 3000 yıllarında Bering Boğazı üzerinden Amerika’ya geçmişlerdir [10].
Dil verileri ve arkeolojik kalıntılar Eskimo halklarının Bering Boğazı’nın buzlarla kaplanıp kara köprüsü olduğu zamanlarda günümüzden 10.000 yıl önce iki ayrı etnik grup (Eskimo ve Aleut) olarak Alaska’dan Kamçatka’ya kadar olan bölgede bulunduklarını göstermektedir. Eskimo ve Aleutların denizde avlanma tekniklerinin geliştirilmesinden önce bölündüklerini gösteren dil verileri arasında ok ve yay için ortak kelimelerin bulunması, bunun yanında deniz avcılığı terimlerinin Eskimo ve Aleutlarda farklı olması gösterilebilir. Eskimo ve Aleutlar deniz avcılığını birbirlerinden bağımsız olarak geliştirmişlerdir. [11]
Eskimoların Yaşamı [değiştir]
Ataları çeşitli bölgelere yerleştikleri için farklı kültür özellikleri geliştirmişlerdir; ama bu çok çeşitli toplulukların günümüzde de yaşayan ortak özellikleri vardır. İnuitler, günümüzde çoğunlukla Grönland’ın, Kanada’nın, ABD’nin ve Rusya’nın yasal sınırlarının iki yanında yaşamaktadırlar.
İglooAlaska’da çamur sıvalı dikdörtgen evlerde, Grönland’da taş, toprak ve balina kemiğinden yapılmış kubbeli evlerde, Kanada’da ise iglo denilen buzdan yapılmış kubbeli evlerde yaşarlar. Bununla birlikte modern evlerde yaşayan İnuitler de vardır. Kara ulaşımını köpeklerin çektiği kızaklarla, deniz ulaşımını “kayak” adı verilen kayıklarla ve bayanların kullandığı umiak adlı ağaç ve deriden yapılmış botlarla sağlarlar. Ancak günümüzde motorlu taşıtlar, motorlu kızaklar, ateşli silahlar ve modern kamp aletlerini de kullanmaktadırlar.
İnuitlerin yaşadıkları geniş tundra bölgesi, yılda sekiz – dokuz ay süren dondurucu kuzey kışından ötürü tarıma elverişli olmayan topraklarla kaplıdır. Bu yüzden Eskimo ekonomisi avcılık ve balıkçılığa (özellikle balina avcılığı) dayanmaktadır. Temel yiyecekleri balık,ren geyiği ve elktir.
Sosyal yaşam [değiştir]
çok güzel ellerinize sağlık ama çok uzun çeşke kısa olsaydı…
bencede