Menu

Cari Açık Nedir ?

cari-acik-nedir

Cari açık nedir?

Cari açık, en anlaşılabilir tabirle bir ülkenin ürettiği miktardan daha fazlasını harcaması demektir. Cari açık asıl olarak 3 ayrı kolda incelenir; ilk olarak ithalat ve ihracat ( uluslararası mal ticareti de diyebiliriz), ikinci olarak hizmet ticareti (turizm, taşımacılık gibi) ve üçüncü olarak da transferler diyebileceğimiz yurt içinde çalışan yabancı işçiler ve yurt dışında çalışan ülke vatandaşlarımızın yol açtığı döviz parası transferidir. Bu üç ana nokta sayesinde ülkeye belirli bir döviz giriş çıkışı olur. Ve bu karşılıklı ilişkide dışarıdan gelen döviz az, bizden çıkan döviz fazlaysa doğal olarak cari açık meydana gelir. Gelişmekte olan ülkelere bakıldığı zaman, ithalat (yurtdışından herhangi bir mal alma) yapımıyla birlikte cari açık seviyesi artış gösterir. Bu durum için çözümler, sıcak parada, dış borçta, yabancı sermaye girişinde ya da Merkez Bankası döviz rezervlerinde aranır. Cari açığın oluşması için söz konusu olan paranın niteliğine bakıldığında; mantık olarak üretilenden fazla harcanan parayı eğer mantıklı bir yatırım üzerinde kullanıyorsanız, gelecek karla beraber borçları kapatabilmek gayet mümkün olacaktır. Ancak bunun tam tersi olarak bu parayı çok uzun vadelerde ve zamanlarda gelir getirecek bir durum ya da araç için harcıyorsanız, mutlak suretle dışarıya borçlanacak ve cari açık problemleriyle karşı karşıya kalınacaktır. Türkiye’ye baktığımızda, kendi ülkemizin cari açık sebeplerinden en önemlisi özel sektörde üretilen miktardan daha da fazla harcama yapılıyor olması. Cari açık yaşanan ülkelerin pek çoğuna bakıldığı zaman ekonomik ve siyasi eşitsizlikler göze çarpmaktadır. Cari açık yaşanan her ülkede pek çok finansal sıkıntı da beraberinde yaşanır. Ülke vatandaşlarının refahı ve kalkınması için öncelikle mümkün olduğunca cari açıkların kapatılması için çaba gösterilmelidir ve keyfi yatırımlar yerine cari açığı kapatabilecek yatırımlar yapılmalıdır.

cari-acik-nasil-hesaplanir

Cari açık nasıl hesaplanır?

Cari açık hesaplamalarında ilk olarak ülkenin diğer ülkelerle olan finansal ödeşmeleri incelenir. Bu ödeşmeler cari denge ve sermaye hesabı olarak iki gruba ayrılır. Bunlardan ilk olan cari denge de kendi içerisinde 4 farklı dalda incelenmektedir. Bu 4 farklı unsur ve incelemeleri ise şu şekilde;

Mal dengesi : Bir ülkenin yurtdışından aldığı tüm malların toplam mali değeri (döviz geliri) ile yurtdışına sattığı tüm malların toplam döviz gelirinin arasında oluşan farktır.

Yatırım gelirleri dengesi : Yabancı ülkelerin yatırım yaptığı bir ülke ile yine aynı ülkenin yatırım yaptığı ülkelerin hizmet sektörü açısından ödediği döviz miktarının arasında oluşan farktır.

Cari transferler : Bir ülkenin yurtdışında yaşayan vatandaşlarının kendi ülkelerine katkı sağladıkları döviz miktarıdır.

Hizmetler dengesi : Bir ülkenin yurtdışındaki herhangi bir ülkeden aldığı turizm vb. hizmetler neticesinde ödediği döviz miktarıyla yurtdışında herhangi bir ülke için sağladığı hizmet servisi için aldığı döviz miktarının arasındaki farktır.

 

Sonuç olarak tüm bu bilgiler incelendiğinde ortaya tek bir formüllük cari açık hesaplama formülü çıkmaktadır. O formül;

”Cari Denge = Mal Dengesi + Hizmetler Dengesi + Yatırım Gelirleri Dengesi + Cari Transferler” şeklindedir.

Bu formülle hesaplanan sonuçlar artı derecedeyse herhangi bir cari açık oluşmadığı anlaşılmalıdır. Bunun yanında eğer çıkan değer negatif bir sayıysa ortada bir cari açık söz konusudur.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.