Menu

Baruch Spinoza biyografi

Baruch Spinoza, 24 Kasım 1632 yılında Amsterdam’da doğmuş, 21 Şubat 1677 yılında Lahey’de ölmüştür. Descartes ve Leibniz ile birlikte 17. yüzyıl felsefesinin en önemli rasyonalistlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Spinoza da, bir çok filozof gibi anlaşılamamanın etkilerini yaşamış, kimileri tarafından din düşmanı, kimileri tarafından da eserlerinin kaynağının tanrı sevgisi olduğu söylenmiştir. En önemli eseri Ethica’dır.

Hayatı

Spinoza, Hollanda’da ticaretle uğraşan bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Ailesi, Portekiz’den engizisyon baskısı nedeniyle kaçıp, önce Nantes’a sonra da Amsterdam’a gelmiş olan Yahudi’lerdi. Bilimsel buluşların, dinsel bölünme ve çatışmaların, siyasal değişimlerin ve felsefi gelişmelerin çok olduğu bir dönemde Hollanda’da yaşamıştır. Babası, sosyal olarak da ilerlemiş ve Amsterdam’daki Sinagog ve Yahudi okulunun müdürü olmuştur. Ailesi, onun Yahudi hahmı olarak yetişmesini istemiş ve bunun için her türlü eğitim imkanı sağlanmıştır. Bu eğitimi süresinde İbranice’yi öğrenmiş ve Yahudi teologların çalışmalarını öğrenme fırsatı yakalamıştır.

1650’de Franciscus van den enden okulunda Latince, doğa bilimleri ve felsefe okumaya başlamıştır. Bu dönemde, Descartes’in eserlerini okumaya başlamış, 1653 yılında da Jan de Witt Hollanda bölgesi konsey yönetimine atanmıştır. 1655 yılında, cemaat mahkemesi tarafından materyalistlik ve Tevrat’ı küçük görmek ve din dışıkla suçlanır. Tanrı’nın bir bedene sahip olduğunu savunan Spinoza, hahamlar tarafından din düşmanı olarak suçlanır ve pişman olmaya zorlanır. 1656 yılında 24 yaşındayken, Amsterdam Sinagogu tarafından Yahudi cemaatinden kovulur. Daha sonra, Amsterdam Sinagogu tarafından, her türlü din ve ahlak için tehdit olarak hakkında şikayette bulunur. Bunun sonrasında Amsterdam’ı terk eder ve Rijnsburg’a yerleşir. Burada da Ethica’yı yazmaya başlar. Jan de Witt gibi bazı arkadaşlıkları sebebiyle, politik kamplaşmalara taraf olmak durumunda kalmış, yazdığı Tanrı Bilimsel – Politik incelemeler kitabı tepkiyle karşılanmış ve bu kitabından sonra yazmamaya karar vermiştir. 1670 yılında Lahey’de yaşamaya başlar. 1673 yılında, din adamlarını rahatsız etmeme koşuluyla, Heidelberg Üniversitesi’ndeki felsefe kürsüsünü geri çevirir.

Eserleri

Ethica

Tanrı, insan ve insanın mutluluğu üzerine kısa inceleme

Politik incelemeler

Kavrayış gücünün gelişimi

Tanrı bilimsel-politik incelemeler




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.