Menu

Barometre nedir

barometre

Barometre nedir?

Atmosferde olan basıncı ölçmeye yarayan alete barometre denilmektedir. İçinde yaşadığımız atmosfer, vücudumuzun her santimine basınç uygulamaktadır. Yüksek alanlara çıktıkça bu basınç azalır ve sıcak hava ile soğuk hava akımlarının da basınçları vardır. Barometre sayesinde hava durumu ölçümleri yapılır.

Barometreler iki, şekildedir, civalı ve madeni barometreler. Civalı barometreyi İtalyan Evangelista Torricelli 1643 yılında bulmuştur. Civalı barometrenin çalışma prensibi, bir kaba koyulan 3-4 cm kadar civa konulur.  90 cm. uzunluğunda bir tüpe, civa doldurulur. Bu tüp, civalı kaba açık noktasından koyulduğunda, kaptaki civaya 76 cm.’e kalıncaya dek düşer. Civa dolu kaptaki basınç artarsa, tüpte olan civa yükselir. Düşerse alçalır. Deniz seviyesinde, 76 cm., yüksek alanlarda 50cm., 6.000 metrede 32 cm., 9.000metrede 22 cm’e kadar düşer. Civanın yükselmesi havanın iyi olacağına, düşmesi ise kötü olacağının işaretidir. Barometre, değer olarak 30’un üstünü gösteriyorsa ve hızla yükseliyorsa hava açık ve az rüzgarlı olacaktır. 30’un altında ve sürekli düşüyorsa, bulutlu ve rüzgarlı olacaktır. Evinizde bir bartometre yoksa en iyi hava tahminini, bir fincan kahve ile yapabilirsiniz. Kahve üstünde ki köpükler fincanın ortasına toplanıyorsa hava basıncı yüksek, dışına toplanıyorsa basınç düşüktür. Madeni barometreler ise, ince bir madenden yapılan bir kutu alınır. Havası komple boşaltılarak, üstüne çelik bir yay monte edilir. Bu yay, altta cihazın dibine monte edilmiş kutuyu yukarı çeker. Havada ki basınç artınca, kutu içeri çöker, basınç düşünce yukarı doğru çıkar. Yaya tutturulmuş olan gösterge yukarı aşağı hareket eder. Çok hassas işleyen bu barometreler, civalı barometrelerden daha iyi ölçüm yaparlar. Cam tüpte ki civanın yükselmesi basıncı yüksek olan yerlerde, az olması ise basıncı düşük yerlerdedir. Fransız Pascal, bu özelliği kullanarak ilk kez 1647 yılında yükseklik ölçmüştür. 1939 yılında barometre ölçüsü bar olarak kabul edilmiştir. 1 bar, deniz seviyesinde 75 cm’lik civa basıncını gösterir. Milibarsa, hava basıncı barının 1/1000’ini göstermektedir.

İtalyan fizikçi Torricelli, 1643 yılına değin Galilei’nin öğrencisi olan Castelli’ninde katıldığı bir grup ile çalışmıştır. O dönemde fizik dalında çalışan bilim adamı, matematik ve geometri hakkında kitaplar yayınlamıştır. Kendi yaptığı basit barometre ile o yıl, deniz seviyesinde 1 cm2’nin yüzeye 1033 gr. basınç uyguladığını keşfetmiştir.




Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.