Adımıyla yönünü bulan hayvan hangisi?Yiyecek aramak için çok uzun mesafeler katedip ardından hiç yanılmadan nasıl tekrar yuvalarına döndükleri uzun yıllardır bilim adamları için araştırma konusudur.

Adımıyla yönünü bulan hayvan hangisi?

Karıncaların yiyecek aramak için çok uzun
mesafeler katedip ardından hiç yanılmadan nasıl tekrar yuvalarına döndükleri
uzun yıllardır bilim adamları için önemli bir araştırma konusudur. Özellikle
Büyük Sahrada yaşayan çöl karıncalarının dikkat çekici yönlerinden biri olan yön
bulma, her ne kadar daha önce Güneşin yönünden faydalandıkları bilinse de, bilim
adamlarını bu konuda daha fazla inceleme yapmaya teşvik etmiştir.

Çöllerde, yön belirlemeye yarayacak hiçbir iz veya işaret
olmadığı halde, zigzaglar çizerek yem arayan Sahra karıncalarının yemlerine
ulaştıktan sonra, gelirken çizdikleri zigzagların aksine düz bir güzergah
izleyerek yüzlerce metrelik yollu aşıp yuvalarına geri döndükleri ve bu
esnada şaşırtıcı bir şekilde Güneşin yönünden faydalandıkları daha önce
bilinmekteydi.

Ancak Almanyadan Ulm ve İsviçreden Zürich Üniversitesi
uzmanları araştırmalarını biraz daha genişlettiler ve yoğun bitki örtüsünün
bulunduğu yerlerde karıncaların yollarını nasıl buldukları konusunda yeni
bir inceleme yaptılar. Sonuçta bu canlıların bulundukları yere, adımlarını
sayarak geri döndükleri ortaya çıktı. Söz konusu minik canlıların bu
özelliği, elbette hayranlık uyandırıcıydı. Catalglyphis fortis de denilen
Sahra karıncaları attıkları adımları sayıyor ve geri dönüşte aynı sayıda
adım atarak tekrar yuvalarına ulaşıyorlardı.

Bu sonuca varmak için şöyle bir deney yapıldı:

Bilim adamları, Sahra karıncalarının yuvalarından yemlerine
düz bir çizgi boyunca yürümelerini sağladılar. Karıncalar yemlerine
ulaştıktan, yani yemleri ile yuvaları arasındaki mesafeyi ezberledikten
sonra, karıncaların yarısının ayaklarına fizyolojilerine uygun bir
materyalden eklemeler yaparak bacak açış mesafelerini uzattılar. Yani
karıncaların adımlarını büyüttüler.

Karıncaların diğer yarısının ise, ayakları bir operasyonla
kısaltıldı. Yani adımları küçültüldü. Bacak açış mesafelerinin
değiştirilmesindeki amaç, karıncaların yuvalarından çıktıkları andan
itibaren öğrendikleri mesafeyi adımları ile ölçüp ölçmediklerini gözlemlemek
idi.

Tekrar yuvalarına dönmek üzere bırakılan karıncalardan
bacak boyları uzun olan yani daha büyük adımlar atanlar, yuvalarının
yanından geçip gidiyordu. Bacakları kısa olup daha küçük adımlar atanlar ise
henüz yuvalarına ulaşmadan duruyordu. Ancak karıncalar zamanla yeni ayak
boylarına alıştıklarında, adım atışlarını uyarlayarak yuva-yem mesafesini
yeniden öğreniyor ve hiç yanılmadan yuvaları ve yemleri arasında gidip
geliyordu.

Bu deneyin sonucunda Ulm Üniversitesi nörobiyoloğu Harald
Wolf başkanlığındaki araştırma ekibi karıncaların adımlarını saydıkları
sonucuna ulaştı.

Karınca hiçbir şuura, akla, karar verme, muhakeme ve
yargı yeteneğine sahip olmayan bir canlıdır. Hiç şüphesiz bu canlının kendi
iradesi ile yuvasından çıkıp adımlarını sayarak besine gidip, ardından
tekrar adımlarını sayarak yuvasına dönmesi mümkün değildir. Sahra
karıncaları da, diğer tüm canlılar gibi yaratıldıkları ilk andan itibaren
kendilerine verilen ilhamla hareket eder ve kendilerini yaratan Rabbimiz’in
emri ve denetimiyle yaşamlarını sürdürürler.

“O’nun, alnından
yakalayıp-denetlemediği hiçbir canlı yoktur…” (Hud Suresi, 56)

İlmimercek

Bu Yazıyı Paylaşın