ARILARIN BEDEN ISILARINI KORUMA YÖNTEMLERİ

Bilim adamları uzun zamandır arıların en fazla miktarda nektar veya polen
taşıyan çiçekleri aradıklarını düşünüyorlardı. Ancak araştırmalar arılar için bu
iki özelliğin yeterli olmadığını asıl olarak çiçeklerde başka bir özellik
aradıklarını ortaya çıkardı; “sıcak nektar”.

 
İnsanlar gibi Arılar da Isınmak için Sıcak
İçecek İçiyorlar

 
Arıların uçabilmesi için vücut ısılarının en az 30°C olması gerekir. Bu
nedenle arılar uçmaya başlamadan önce ısınma hareketleri yaparlar. Onların
da ısınmak için insanlar gibi hareket etmeleri gerekir. Bu amaçla uçuş
kaslarını ve kanatlarını titretirler. Ancak bu strateji enerji sarfiyatı
açısından kazançlı değildir. Bu yöntemin dışında kendileri için gereksiz
enerji harcamalarını önleyecek başka bir metot daha kullanırlar. Hiç enerji
harcamadan sadece sıcak nektar içerek vücut ısılarını arttırabilirler.

     Peki
arılar sıcak nektarlı çiçekleri nasıl bulabilmektedirler?

 
Çiçeğin rengini bir işaret olarak algılayan arılar, bitkinin üzerine
konup nektarın tadına bakmadan hangi çiçeğin sıcak hangi çiçeğin soğuk
olduğunu tahmin edebilmektedirler.

 
Cambridge Üniversitesi ve Queen Mary Collegeden bilim adamlarının ortaya
koyduğu bu keşif Nature dergisinin 3 Ağustos 2006 tarihli sayısında
yayınlanmıştır.¹

 
 Yapay Bahçe

 
Çiçek türlerinin %80inin koni hücrelerden meydana gelen özel bir yüzey
yapıları vardır. Koni hücre yapısı küçük mercekler gibi görev yapar ve ışığı
çiçeğin renk pigmentlerinin bulunduğu hücrelerin tam ortasına odaklar. Ne
kadar çok ışık emilirse çiçeğin rengi o kadar koyu olur ve aynı zamanda
nektarı da ısınır.

 
Araştırmacılar yaptıkları testlerle, bal arılarının daha sıcak nektarlı
bitkileri belirlemesinde çiçeğin renginin baş etken olduğunu ortaya
koymuşlardır. Bunu keşfedebilmek için bilim adamları basit ama etkili bir
deney uygulamışlardır. Bir grup arı için laboratuvar ortamında yapay bir
bahçe oluşturulmuştur. Böylece arıların beslenme yöntemlerinin yakından
izlenmesi hedeflenmiştir.

 
Queen Mary College, Londra Üniversitesinden Profesör Lars Chittka,
oluşturulan yapay bahçe ile ilgili şu yorumda bulunmuştur: Bu yapay ortam
insana pek çiçek bahçesi izlenimi vermese de arılara, bir çiçekte olması
gereken nektar ve ısıyı temin ettiği için oldukça ikna ediciydi. Bu çiçekler
deney için doğal çiçeklerden daha kullanışlıydı çünkü arıların beslenme
seçimlerinde rol oynayan ısı miktarı, nektarın yoğunluğu ve çiçeğin rengi
ile ilgili ayarlamalara müdahale edilebiliyordu. ²

 
Bilim adamları yapay çiçekleri aslanağzına benzemeleri için pembe ve
mora boyamışlardır. Doğada olan gerçek pembe aslanağızları mor olanlardan
daha soğuktur. Bu nedenle iki yapay çiçeğin ısısı önce doğada olduğu gibi
belirlenmiştir.

 
İlk anlarda arıların çoğu mor çiçekle beslenmeyi tercih etmişlerdir.
Ancak bilim adamları çiçeklerin ısı değerlerini değiştirip mor olan yapay
aslanağzına daha soğuk nektar yerleştirdikleri zaman arılar hemen daha sıcak
nektarlı olan pembe çiçeğe yönelmişlerdir.

 
Arıların davranışlarını inceleyen Lars Chittka du durumla ilgili olarak
şu yorumda bulunmuştur: Arıların muhteşem bir öğrenme kabiliyetleri
vardır. Nesneleri kategorize edebilirler ve hatta birbirlerinin seçimini
izlerler. Çok hevesli öğrencilerdir ve tam bir iş birliği içerisinde hareket
ederler. ³

 
Bu deneyin de ortaya koyduğu gibi arılar çiçeklerin renklerine göre daha
sıcak olan türleri ayırt edebilmektedirler. Eğer birbirlerine benzeyen
renklerdeki çiçeklerden nektar aramaları gerekirse bu durumda bitkileri
ziyaret etmekte ancak bu ziyaretler sırasında edindikleri deneyimi bir
sonraki nektar arayışlarında kullanmaktadırlar. Özellikle düşük hava
sıcaklıklarında böceklerin hayatta kalabilmek için gerekli ısıya ulaşmaları
çok önemlidir. Bu nedenle arıların sıcak nektarlı çiçekleri bulmaları,
metabolizmaları açısından zorunludur.

Bal arılarının aralarında anlaşmak için kullandıkları özel dilleri,
kovandaki yaşam disiplinleri, Güneşe göre yönlerini bulmaları, petekleri
oluşturmaları, bal üretmeleri, görevlerine olan sadakatleri ve daha pek çok
özellikleri bilim adamlarını hayrete düşürmektedir. Bu canlıların beden
yapılarında ve yaşamlarının her aşamasında muazzam bir akıl görülmektedir.
Yeryüzündeki her arı, bir mühendisin, bir kimyagerin, bir astrofizik
uzmanının bilgisine sahiptir. Yukarıda anlatılan bilgi de arıların geniş
uzmanlık alanlarına yeni bir tanesini daha eklemiştir.

 
Tüm bu bilgileri bu küçük canlıya veren herşeyin Yaratıcısı olan Yüce
Allahtır.

 
    ”Rabbin bal arısına vahyetti: Dağlarda, ağaçlarda ve onların
kurdukları çardaklarda kendine evler edin. Sonra meyvelerin tümünden ye,
böylece Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü-uçuver. Onların
karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar, onda insanlar için bir şifa
vardır. Şüphesiz düşünen bir topluluk için gerçekten bunda bir ayet vardır.”
(Nahl Suresi, 68-69)

Bu canlılar akla ve muhakeme yeteneğine sahip değildirler. Bir eğitimden
de geçmemişlerdir. Uyguladıkları taktikleri başkalarından da
öğrenmemişlerdir. Hayat buldukları ilk andan itibaren sahip oldukları
uzmanlıklarla birlikte yaratılmışlardır. Arıların bu yazıda anlatılan
özellikleri de milyarlarca yaratılış delilinden bir tanesidir.

 Bal
arılarının kovanlarındaki sosyal düzen ile arıların bilinçli davranışları
evrimci iddialara darbe vurmaktadır. Evrimciler doğada bir yaşam savaşının
bulunduğunu iddia ederler. Oysa birçok canlıda olduğu gibi arı kovanında da
evrimcilerin iddia ettikleri gibi bir yaşam savaşı bulunmamaktadır. Arılar
yardımlaşarak ve iş birliği yaparak yaşamlarını sürdürürler. Gerektiğinde
sergiledikleri fedakar davranışlarında açık bir bilinç görülür. Yapılan
yüzlerce araştırma sonucunda her defasında ortaya çıkan gerçek bu canlıların
sahip oldukları bilgi ve aklın, fedakar ve disiplinli davranışların
tesadüfler sonucu oluşamayacağıdır. Bir arı milyarlarca yıl geçse de, tahrip
edici olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış mutasyonlarla, bir mimarın, bir
mühendisin, bir matematikçinin, bir biyoloğun sahip olacağı bilgiye sahip
olamaz. Bu bilgileri ona sonsuz ilme sahip olan Allah ilham etmektedir.

KAYNAK

Bu Yazıyı Paylaşın