Menu

Ampulün icadı

ampulün icadı

Ampulün icadı

İnsanlık tarihi boyunca pek çok icad ve buluş gerçekleştirilmiştir. Belki de en önemli buluşlardan biri olarak ampulün icadını gösterebiliriz. Ampul, bulunduktan sonra hızla gelişmiş ve insanların bulunduğu her yerde vazgeçilmez araçlardan biri haline gelmiştir. Gerçek olan şu ki, insanlık tarihi boyunca bu kadar işe yarar ve geniş çaplı kullanılan insanlık yararına bir icat çok azdır.

Ampulü kim buldu?

Ampulün ticari olarak üretilmesine birbirinden habersiz olarak, ABD’de New Jersey eyaletinde Menlo Park kentinde Thomas A. Edison ve İngiltere’nin Newcastle kentinde Sir Joseph Swan yaklaşık aynı zamanlarda ampul üretimine başlamışlardır. Ampulün icadı konusunda her iki tarafın da öncelik iddiaları olmuştur. Edison, çalışmalarına Eylül 1878 tarihinde başlamıştır. Bir yıldan daha geçkin bir sürede ilk tatmin edici sonuca ulaşmıştı. Model no 9 olarak adlandırdığı bir süreliğine yanan ilk ampulün içerisinde karbonize edilmiş olan pamuk flamenti bulunmaktaydı. Edison, 21 Ekim 1879 tarihinde not defterine şöyle yazmıştı; “ 9 numara gündüz 1:30’dan gece 03:00’e kadar yandı. Yani, tam 13,5 saat. Daha sonra da bir saat kadar pırpır etti. Sonunda camı patladı ve dağıldı.” Edison, ampulün patentini 1 Kasım 1879 tarihinde aldı. Ancak fazla zaman geçmeden karbonize edilen pamuk flamentinin sürekli olarak yanmak için uygun olmadığı fark edildi. Yıl 1880 ve Edison, ampulde flament olarak karbonize edilmiş kağıt kullanmaya başladı ve daha iyi sonuç elde ederek, Ekim ayında seri üretime geçti.

Sir Joseph Swan ise, ürettiği ampulü ilk defa olarak 18 Aralık 1878 tarihinde Newcastle Tyne Derneğinde tanıttı. Tanıtımını yaptığı ampul, laboratuarda yapılan deneylerde fazla akım verildiği için yanmıştı ve toplantıda kendisini dinleyenlere nasıl ışık verdiğini gösteremedi. Bundan yaklaşık bir ay kadar sonra 18 Ocak 1879 tarihinde, Sunderland’de daha önce ışık vermesini gösteremediği aynı ampulü bu sefer ışık verirken göstermiştir. Bu tanıtım Edison’un başarı elde ettiği ilk laboratuar denemesinden yaklaşık 10 ay kadar önceydi. Bu deneme ampulün ticari olarak pazarlanma aşamalarının ilk evrelerinden öteye geçebilecek bir deneme değildi. Sir Swan da Edison’un kullandığı Karbonize edilmiş pamuk flamenti kullanarak 1880’lerin hemen başında bir ampul geliştirdi. Bu ampul, Edison’un yaptığı ampulden biraz daha uzun ömürlüydü. Swan, ampulüne 27 Kasım 1880 yılında patent aldı ve seri üretimine başladı.

Ticari olarak üretilen ilk ampuller, 1 Ekim 1880 tarihinde ABD’nin Menlo Park kentindeki Edison Lamp Works tesislerinde üretilmeye başlandı. Dolayısıyla, ampulün icadı ile ilgili çalışmalar çok yakın dönemlerde farklı kişiler tarafından yapılsa da, ticari anlamda ilk üretime geçmesinden dolayı Edison Ampulü icad eden kişi olarak kabul edilmektedir.




3 Comments
  1. Anonim Cevapla
  2. ilhan Cevapla
  3. Anonim Cevapla

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.