albek hacı
346 kez okundu
Albek Hacı
14 Nisan 1877 tarihi Osmanlı-Rus Savaşı`nın başladığı tarihtir. Bu tarihte Rus orduları Osmanlı topraklarına girdi ve aynı gün Çeçenya`da isyan patlak verdi. Bu bir rastlantı değildi. Çeçenistan`daki isyanı Osmalılar kışkırtmış, hatta Şamil`in oğlu Mehmet Şamil`i (Gazi Muhammed) bizzat bu işle görevlendirmişlerdi. İsyan Çeçenya`nın Lebarluo ile Bienuo bölgelerinde başladı. İsyanın önderliğini yapıyordu. Kısa zamanda 1000 kişilik bir güce ulaşan isyancılar ile Viedan arasındaki Khulakhulo dağı boğazını tuttular. Yörenin komutanı Avalof, isyancılara elindeki 350 askerle karşı koyamayacağını anlayınca Arseno`ya geri çekildi. Sonra da Viedan`a sığındı. Başkaldırı kısa zamanda büyüdü. 20 Nisan 1877 gününde bütün İçkeri ayaktaydı. Rusların o sıralarda bu bölgede fazlaca kuvveti yoktu. Küçük bir çatışmadan sonra Viedan 21 Nisan 1877 de kuvvetleri tarafından işgal edildi.
Mayrtüp Camiinde bayraklarla süslü karargah kuran Albek Hacı, Albay Nurid komutasındaki Rus birliklerinin topçu ateşi ve hücumu karşısında köyü boşalttı. Çarpışma çok muannidane oldu. Bir kaç esir veren Ççenler kendilerini toparlayıp taarruzu yenilediler. Ruslar büyük kayıplarla geri çekilince ileri hareketa devamla Rusları sıkıştırdı ise de püskürtüldü. Çeçenler 250 kayıp vermişti. Bununla beraber Ruslar da Sunca, Argun, Sulak nehirlerinden Andi sırtlarına kadar dağınık bulunduklarından iyi durumda değildi.
Vatanseverler Khulakhulo dağ boğazında yeniden düzenlenip lalarojevl`i işgal etti. Umahan`a yürüdüyse de Güdermes halkı taarruzu durdurdular. Bunun üzerine Şela köyüne yöneldi. Ticaret merkezi ve stratejik bir mevki idi. Ancak Şela muhtarı Atğm. Barşak, Şelak halkını etrafına toplayıp 2000 kişilik Çeçen kuvvetini 28 Nisan`da geri püskürttü. Haçkale mevkiiinde Albay Nurdi`nin kuvvetleriyle karşılaşan Çeçenler üstün durumdayken, Rus zulmünden korkan Şela, Evtura ve Golddangana`lı köylülerin karşı tavırlarıyla yenilmek zorunda kaldılar.
Merkezi kısımlar sukune bulunca Çeçenya ve Dağıstan`daki tüm kuvvetlerini İçkeri ormanlarına sevkettiler. Samsar ormanlarına çekilmişti. Oraya yürüyen Butyanof Aukh ve Salataviya`lılara ile Sultan Murad`ı teslim etmelerini istedi. Milisler de teşkil edilsin diyen Albay`a Aukhlularla Salataviya`lılar karşı durdular. Batyarnof Bono`ya gidecekken Dılım`a gitmek zorunda kaldı. Turgan`geçip mücahidlerle savaştı. Batyanof ezilecekken durumu haber alan General Svistunof Dargin-Kazak müfrezesiyle imdadına yetişti. Bunun üzerine mücahitler orman içlerine çekildiler.
General, Samsır ormanlığına yürüdü. Batyanof Aukhlularla Salataviyalıları top ateşine tutarken Samsır ormanlığında beklenmedik taarruza uğrayan müridleriyle, Samsır Ruslarca alınmasına rağmen, yarma harekatını başardı. Köylüler ovalara aktarılmışlardı.Bir ara Kafkasya`da tekrar sukunet başladı ise de Semsir ormanlarında tekrar görüldü. Alb. Butyanof İmam`ın teslimini isteyince Aukhlular Salataviyeliler ve Gumberlilerle Benoy`lar Albek Hacı`nın üzerine yürüdüler. Semsar ormanlarının kalanı da yakıldı. İmam gene yakalanamadı. Hatta Rusların ummadıkları yerlerde isyan başgösterdi. İmamın Naibi Tangay Mıkhhat köyünü kışkırtıyordu. Ruslarla savaştı, esir düştü. Yolda konvoyları esir edip kaçtı. Sakin halk da kıpırdıyordu. İçkeriye geçmişti. Çllebarloylar büyük küçük Çeçanya`nın Aukhluların, İnguşların ve Kaberdeylerin de isyana katılacaklarına inanıyorlardı. Abkhazlarla Savnetiler de kaynamaya başlamıştı.
Tauzet`de bulunuyordu. Çarpışmadan sonra Tauzet düştü, ama Albek Hacı`nın da Çllebarloy`da olduÄŸu anlaşıldı. Ä°mamı iyi karşılayan Cıiebarloyluların General Swistunof`un emriyle tahılları yakıldı. Teslim için ilk baÅŸ vurduÄŸu önlem buydu. Ancak Rusların beklemedikleri Zumsoy`da Uma Hacı isyan etti. Ruslar onu da kaçırdılar. da ÇIÄ°barloy dan Tauzen`e gelip yerleÅŸti. O sırada Kafkasya`da bir haber çalkalandı. Åžamil`in oÄŸlu Gazi Muhammed komutasındaki Türkiye`den gelen Kafkas Göçmenleri ordusu Terekkale ÅŸehrine girmiÅŸti. Bu yeni bir heyecan yarattı. Nitekim beyanatlara ve tellallara ilk uyan Controylu Süleyman oldu. Kendisini Ä°mamın naibi olarak ilan etti. da onun gibi İçkeriye`ye geldi. Birliklerini düzenleyip Evtar ve Myrtup yanında geçerek Güdermes ve Bass köylerine geldi. Ancak burada kendisini General Smeklof`un beklediÄŸini duyunca Controy Dargo`ya ve Bielgatoy`a geçti. İçkeri`de tam hüküm sürüyordu.Controy`a geçti. Vatanseverler Smekalof`u tekrar kuÅŸattılar. Bu cenkte bir çok savaÅŸa katılmış ünlü savaşçılar vardı: Sultan Murad, Süleyman, Tavlı Recep Ali… Ancak Rusların baÅŸarısını saÄŸlayan daima topçu ateÅŸiydi… Bütün savaÅŸlar topçu atışlarıyla kazanılıyordu. Nitekim bu savaÅŸta da yenildiler. Bu durum mücahitlerin maneviyatını kırıyordu. Rusların ekinleri yakması da halkı periÅŸan ediyordu. Halk da iki ateÅŸ arasında kalmıştı.
küçük birliklerle baskını tercih etmeyi düşündü. Topluca savaşta kırım çok oluyordu. Nitekim elindeki müfrezeyle Bielgatoy yakınlarına geldi. Ruslar onu topçu ateşi ve piyadelerle karşıladılar. Dağıstanlı milisler de onlarla beraberdi. Savaş top atışlarıyla mücahitlerin aleyhine döndü yine. Mücahitler Dargo ve Samsar`a çekildiler. Biegatoylar imamı kabul ettiler, karşıladılar. Nitekim Samsar yerine Gelangonay ve Bieno`ya gitti.İçkeri çökmüştü. Darginlerle Bielgatoylar İmam`a karşı çıktılar. Controylularla, Kurstloylar da Ruslardan af diliyorlardı. Ama Aukh ile Zandagte `de taraftarları isyanı sürdürdüler. Albay Batyanof Zandagte`ye gelip ekinleri ataşe verdi, köylüleri oraya sürdü.
Bu sırada yine bir ÅŸayia yayıldı. Musa Kundukh komutasında Türkiye`den gelen Çerkes-Çeçen kuvvetleri Terekkale ve Vladikafkas`a gelmiÅŸti… Bu rivayete ÅŸef de halk da inanmıştı. Bienoylar tekrar ayaklandılar. Ancak Rus birlerinin fazlalığı ezilmelerine ve ovalara sürülmelerine yaradı. Controylu Süleyman kaçmış, Dada Zalma, Abdul Haci ve Abbas PaÅŸa da Albek Hacı`dan ayrılmıştı. Albek Hacı`da Sultan Murat la gideceÄŸini ve halka bildikleri gibi davranmalarını isteyen beyannameler yazıyordu.Bass mıntıkasında ise Uma Du, Tangay ve Abbas PaÅŸa rahat durmuyorlardı. (Abbas PaÅŸa Türk ordusunda Dağıstanlı bir subay Gazi Muhammed`in tavsiyesiyle Osmanlı onu Kuzey Kafkasya`ya göndermiÅŸti. Akho çayındaki savaÅŸta Rusları yendiler. Bass tamamen silahlanmıştı. Liderleri JavÅŸan ile Tangay`dı. Ancak General Smekalof Alistanrı köyünü arkadan kuÅŸattı. DaÄŸlılar ormanlara çekildiler. General, Uma`nın teslimini istedi. Köylüler:” General, halktan yalnız yapılması mümkün olan ÅŸeyleri istemelidir. Ezelden beri dedelerimizin ve babalarımızın yattığı bu vatanımızdan ayrılmanın ne kadar güç ve ağır olduÄŸunu sizler de takdir edersiniz. Emrinize itaat etmek isteriz. Fakat misafirlerimiz olduÄŸundan Uma`yı teslim etmek elimizde deÄŸil” dediler.Uma Clebarloy`a çekildi. Bass da sukunet buldu. Bu esnada Dağıstan`da isyan baÅŸ gösterdi. Bu tekrar Çeçenya`ya kaydı. Ä°mam Albek Hacı, Uma Du, Süleyman, Sultan Murat ve Abbas PaÅŸa tekrar sahnede gözüktüler. Halk Çeçenya`da adeta ayak altında ezilmiÅŸti.
Albay Batyanof Zandaga, Bienoy ve Semsir köylerini tenkil etti. Batyonofla savaştı ise de Andi`nin Gobat köyüne kaçtı. Oradan tekrar Semsir ormanlarına geçti. Darum dağında müstahkem bir çitfliğe çekildi. Bu dağın birer tarafını Benoy ve Aukh`un yalçın uçurumları çeviriyordu. İmam kışı burada geçirmek niyetindeydi. Ancak Cemal ve Celal adlı iki hain, General Smekalof`a ihbar etti. (Bu hain zenginken ruslar aleyhine çalıştığı için malları müsadere edilmiş, şimdi vatanına ihanetle zenginliğine kavuşacağına sanmıştı.)
6 Ekim de hain Bisolta`nın klavuzluğunda Rus birliği dağa doğru yola çıktı. her taraftan kuşatılınca bir ölüm kalım savaşı vererek Rus birliğini yardı. Mücahitler, İçkeriyeye dağıldılar. Albek Hacı, Saltan Murad, Uma Duda Dağıstan`a geçtiler. Daha sonra yakalanarak idam edildiler.
Bu konuyu okuyanlar bunlarıda okudu
Umarım konuyu beğenmişsindir istersen bu sayfaya abone olarak yapılan yorumlardan ve yeniliklerden RSS Feed, ile haberdar olabilirsin. Anasayfa dön.
Sihirli teknolojik yataklar bu yataklarda yok yok
Koşan karides koşu yapan karides gördünüz mü ?
Şarkı sözü programı indir şarkı sözleri binlerce şarkı sözü tek yerde
Feza Gürsey kimdir hayatı çalışmaları Feza Gürsey araştırmaları eserleri 
Allah Allah kontesi kim becerdi / fıkra
Parazitler ve tenyalar hakkında ayrıntılı bilgi
Gündüz vakti hırsızlık ama nasıl hırsızlık inanılır gibi degil...
Google Analytics sistemini yeniledi yeni özellikler profesyonel istatistik
Evrenin sonu ne zaman ve nasıl gelecek hiç düşündünüzmü
Küresel kriz geliyor işte alıncak önlemler / krizi nasıl atlatırım diyorsanız...
Henüz yorum yapılmadı ilk yorumu sen yap. bu yazı için
Yorumlardan haberdar olun Yorumlar Rss ve Geriizleme URL